Στην εποχή της πανδημίας, η μεγαλύτερη πρόκληση για την Πολιτεία και τις υγειονομικές αρχές δεν είναι η αντιμετώπιση της νόσου από θεραπευτικής πλευράς. Είναι η προσπάθεια να πειστούν οι πολίτες να τηρήσουν τα μέτρα και να εμβολιαστούν κατά του κορονοϊού.
Αν περισσότερος κόσμος φοράει μάσκα και η πλειοψηφία του πληθυσμού εμβολιαστεί, τότε θα χαθούν πολύ λιγότερες ζωές ακόμα και αν δε διαθέτουμε στα χέρια μας τις καλύτερες φαρμακευτικές θεραπείες για τη νόσο. Η στρατηγική πειθούς της κοινής γνώμης για τη χρήση μάσκας και του εμβολιασμού έχει ταλανίσει την Πολιτεία, με αρκετούς να ισχυρίζονται ότι η ενσταλάζοντας το φόβο στους ανθρώπους θα επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι στην περίπτωση της αντιμετώπισης της COVID-19, ο παράγοντας φόβος δε θα βοηθήσει. Προτού, όμως, αναλυθεί αυτό, ας δούμε παραδείγματα που η στρατηγική του φόβου πράγματι λειτούργησε ως μέσο για την μείωση των θανάτων από διάφορά αίτια.
H αντικαπνιστική εκστρατεία και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ
Από την δεκαετία του 1960, οι αξιωματούχοι υγείας ήθελαν να αλλάξουν τις συμπεριφορές που αφορούν το κάπνισμα, το φαγητό και την άσκηση. Γι΄αυτό χρησιμοποίησαν δεδομένα ως εργαλείo για να βοηθήσουν το κοινό. Παράλληλα, ενσωμάτωσαν τα στατιστικά τους σε αφίσες με εικόνες «γροθιά στο στομάχι» για τις βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν ορισμένες κακές συνήθειες. Δεν ήταν αρκετό να γνωρίζει ότι οι συμπεριφορές σου είναι θανατηφόρες. Έπρεπε να αντιδράσει και συναισθηματικά σε αυτό.
Οι εκστρατείες κατά του καπνίσματος χρησιμοποίησαν εικόνες με άρρωστους πνεύμονες, και άτομα που ήταν για χρόνια καπνιστές και τώρα τρώνε μέσα από σωλήνες, έχει αλλοιωθεί η φωνή τους, έχουν προβλήματα καρδιάς και έχουν χάσει τα μαλλιά τους. Αυτές οι εκστρατείες λειτούργησαν. Το παρακάτω βίντεο μοιάζει αρκετά πειστικό για να σκεφτείς τουλάχιστον να παρατήσεις το κάπνισμα.
Παράλληλα, με μεγάλη επιτυχία κατάφεραν στις ΗΠΑ να ευαισθητοποιήσουν το κοινό για μία συνήθεια που έχει στερήσει αμέτρητες ζωές. Μιλάμε φυσικά, στους θανάτους σε τροχαία ατυχήματα που έχουν προκληθεί, επειδή ο οδηγός βρισκόταν υπό επήρεια αλκοόλ.
Ο φόβος δεν θα είναι αποτελεσματικός στην περίπτωση της πανδημίας
Επομένως, γιατί να μην χρησιμοποιήσουμε το φόβο για να αυξήσουμε τα ποσοστά εμβολιασμού και τη χρήση μασκών στην εποχή της πανδημίας; Γιατί να μην δείξουμε εικόνες από πρόχειρα νεκροτομεία ή ανθρώπων που πεθαίνουν μόνοι τους, διασωληνωμένοι σε νοσοκομεία;
Για να μπορέσουμε να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα, πρέπει πρώτα να ρωτήσουμε δύο άλλα: Ο φόβος θα ήταν ηθικά αποδεκτός στο πλαίσιο της COVID-19, και θα λειτουργούσε; Για τα άτομα σε ομάδες υψηλού κινδύνου – άτομα που είναι μεγαλύτερα ή έχουν υποκείμενες συνθήκες που τους θέτουν σε υψηλό κίνδυνο για σοβαρή ασθένεια ή θάνατο – τα στοιχεία σχετικά με τις εκκλήσεις που βασίζονται στο φόβο δείχνουν ότι θα λειτουργούσε μία τέτοια προσέγγιση. Εξάλλου το κάπνισμα αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι άνθρωποι που κινδυνεύουν να νοσήσουν σοβαρά από τη νόσο δεν αποτελούν την πλειοψηφία, τότε ο φόβος δε θα τρόμαζε το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας, σε βαθμό που τηρεί πιστά με τα μέτρα.
Ωστόσο, στην περίοδο που ζούμε, μία μειοψηφία της κοινωνίας, η οποία, όμως, δεν είναι αμελητέα ποσότητα είναι έτοιμη να αμφισβητήσει τα πάντα και να τα χρησιμοποιήσει για να προσελκύσει περισσότερους αρνητές με το μέρος της. Μία πολιτική φόβου θα ξεσπούσε άγριες αντιδράσεις από τα συγκεκριμένα άτομα. Ήδη άλλωστε, αξιωματούχοι υγείας αντιμετώπισαν ένοπλους διαδηλωτές έξω από τα γραφεία και τα σπίτια τους. Πολλοί άνθρωποι φαίνεται να έχουν χάσει την ικανότητα να διακρίνουν την αλήθεια από το ψέμα .
Ακόμη και αν δικαιολογείται ηθικά, ο φόβος ως τακτική μπορεί να απορριφθεί ως ένα ακόμη παράδειγμα της πολιτικής χειραγώγησης και θα μπορούσε να φέρει τόσο μεγάλο κίνδυνο όσο όφελος.
Ας σημειωθεί ότι και μελέτες έχουν δείξει ότι η τακτική του φόβου μπορεί να λειτουργήσει μπούμερανγκ. Μία μελέτη έδειξε ότι όταν οι άνθρωποι αγχώνονται για μία συμπεριφορά, μπορεί να υιοθετήσουν άλλες επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ για να αντιμετωπίσουν το άγχος που τους προκαλείται από τα μηνύματα φόβου.
Γι΄αυτό το λόγο, η απάντηση στο πρόβλημα είναι η συνεπής, αξιόπιστη επικοινωνία της επιστήμης σε εθνικό επίπεδο με τους πολίτες.
ΠΗΓΗ: theconversation
