Καμία υποψία για το τι μπορεί να σημαίνουν ολ’ αυτά, τι μπορεί να συμβαίνει και πόσο επικίνδυνα ήταν. Οι αφόρητοι πόνοι για ένα ολόκληρο Σαββατοκύριακο υπερίσχυαν κάθε λογικής σκέψης ότι κάτι σοβαρό πρέπει να υπάρχει εδώ. Κι όμως υπήρχε…

Η «διάγνωση»; Ψύξη και ταυτόχρονα πονόδοντος. Θα περάσει τώρα, σε δύο ώρες, το πολύ σε μια μέρα και δώστου παυσίπονα για να κοπάσουν οι πόνοι που κράτησαν ένα ολόκληρο Σαββατοκύριακο τελικά. Αληθινός εφιάλτης…

Ο δείκτης τροπονίνης στο αίμα

Ακολούθησε -ευτυχώς- η επίσκεψη στον γιατρό αφού υποχώρησαν κάπως τα συμπτώματα. Το βλέμμα του επιστήμονα θα το έλεγε κανείς έως και περιπαικτικό, κάτι σαν «αφού είσαι όρθιος να κάνεις τον σταυρό σου». Ο γιατρός φυσικά κατάλαβε αμέσως, ωστόσο για να σιγουρευτεί έγραψε παραπεμπτικό για επιτόπια εξέταση αίματος, συγκεκριμένα για δείκτη τροπονίνης. Η τροπονίνη είναι ένα πρωτεϊνικό σύμπλεγμα και η μέτρησή της χρησιμοποιείται για τη διάγνωση ή τον αποκλεισμό του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου, για την παρακολούθηση των οξέων στεφανιαίων συνδρόμων και την εκτίμηση της πρόγνωσής τους καθώς επίσης και για την παρακολούθηση ασθενών με μη ισχαιμικές καρδιακές βλάβες.

Ο γιατρός-παθολόγος αν και υποψιασμένος με τις περιγραφές των συμπτωμάτων, έφριξε με το αποτέλεσμα της εξέτασης. Ποια ψύξη και ποιος πονόδοντος. Η τροπονίνη είχε εκτοξευθεί κάπου στο 500 και ήταν οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, η πρώτη αιτία θανάτου στις ανεπτυγμένες χώρες, σύμφωνα με όλες τις στατιστικές.

Η γλώσσα των αριθμών

Αφού αναφέρθηκα σε στατιστικά ας κάνω μια μικρή παρένθεση κάπου εδώ για να μιλήσω με τη γλώσσα των αριθμών, συγκεκριμένα με βάση τα στοιχεία που δίνει κατά καιρούς στη δημοσιότητα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

• Μόνο το 2024 οι καρδιαγγειακές παθήσεις ήταν υπεύθυνες για το 40% των θανάτων στην Ευρώπη.
• Περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα οφείλονται σε καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια και το ένα τρίτο αυτών των θανάτων συμβαίνουν πρόωρα σε άτομα κάτω των 70 ετών.
• Ένας στους τρεις ενήλικες μεταξύ 30 και 79 ετών πάσχει από υπέρταση, κάτι που συχνά οφείλεται στο σύγχρονο τρόπο ζωής και την υπερβολική πρόσληψη αλατιού.
• Στις 51 από τις 53 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ έχουν μέση ημερήσια πρόσληψη αλατιού πάνω από το συνιστώμενο μέγιστο επίπεδο των πέντε γραμμαρίων (ένα κουταλάκι του γλυκού) του ΠΟΥ, κυρίως λόγω της αυξημένης κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφίμων και σνακ.
• Η μείωση της κατανάλωσης αλατιού κατά 25% θα μπορούσε να σώσει περίπου 900.000 ζωές που χάνονται από καρδιαγγειακές παθήσεις έως το 2030

Θεραπεία και φαρμακευτική αγωγή

Τα της διάγνωσης ακολούθησε το προκαθορισμένο ιατρικό πρωτόκολλο γι’ αυτές τις περιπτώσεις: Παραπομπή για άμεση εισαγωγή σε μεγάλο νοσοκομείο της Αττικής, στεφανιογραφία με εύρημα δύο φραγμένες αρτηρίες κοντά στο 90 με 95% και άλλη μία περίπου στο 65%, και φυσικά τοποθέτηση stents. Το stent είναι ένας μικροσκοπικός σωλήνας από τεχνητά υλικά που λειτουργεί ως ένα είδος «γέφυρας» με σκοπό να κρατήσει ανοιχτές τις αρτηρίες που έχουν αποφραγεί, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα να παραμείνουν οι αρτηρίες ανοικτές και να διευκολύνεται η ροή του αίματος προς και από την καρδιά.

Και, εννοείται, φαρμακευτική αγωγή με αναστολείς β, αντιπηκτικούς παράγοντες, αντιυπερτασικά και στατίνες. Αν σας μοιάζουν άγνωστοι όροι όλοι αυτοί -και είναι για τους περισσότερους- απλώς να θυμάστε ότι κανείς δεν γνωρίζει μέχρι να μάθει είτε από πρώτο χέρι ως ασθενής, είτε από δεύτερο ως φροντιστής ασθενούς…

Αν πάλι θέλετε να μιλήσουμε για την εξέταση, είμαι σίγουρος ότι σε καμία περίπτωση δεν θέλετε να νιώσετε το κάψιμο που προκαλεί για λίγα λεπτά το σκιαγραφικό υγρό που χρησιμοποιείται στις στεφανιογραφίες και το οποίο εγχύεται στις φλέβες σας ώστε ο γιατρός να κάνει τη δουλειά του.

Παράγοντες κινδύνου

Οι καρδιαγγειακές παθήσεις δεν έρχονται από το πουθενά. Η… εξίσωση έχει όλες ή τις περισσότερες πιθανές μεταβλητές κινδύνου μαζεμένες: Κάπνισμα, κληρονομικότητα, κακή διατροφή, καθιστική ζωή, άφθονο άγχος, παχυσαρκία και αλκοόλ, χωρίς σειρά προτεραιότητας. Το καθένα από αυτά αλλά και όλα αυτά μαζί μπορούν να οδηγήσουν στο επεισόδιο που ίσως αποβεί μοιραίο.

Αλλάζουμε τη θεώρηση για τα πράγματα και τις κακές συνήθειες του παρελθόντος, κι έχουμε κάνει ένα πρώτο σημαντικό βήμα…

Εγγραμματοσύνη υγείας

Στα χρόνια της επαγγελματικής ενασχόλησης με τα θέματα υγείας, εδώ στο NEWS4HEALTH, με την επεξεργασία κειμένων που αφορούν ένα ευρύ φάσμα σχετικών θεμάτων, συγκράτησα έναν όρο που «ακούγεται» πάρα πολύ στα διάφορα συνέδρια: εγγραμματοσύνη υγείας (health literacy). Με απλά λόγια, πρόκειται για την ικανότητα ενός ατόμου να αποκτά, να επεξεργάζεται και να κατανοεί πληροφορίες γύρω από θέματα υγείας, σε τέτοιο βαθμό ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνει ενημερωμένες αποφάσεις για οποιοδήποτε θέμα άπτεται της υγείας του. Αυτές οι αποφάσεις μπορεί να αφορούν είτε την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας γενικά, είτε να είναι στα πλαίσια κάποιας θεραπείας ή άλλης παρέμβασης.

Πρόληψη

Επιπλέον, υπάρχει και η γνωστή ρήση του Ιπποκράτη, «πατέρα» της σύγχρονης Ιατρικής: «Το δε προνοείν και προλαμβάνειν κρείττον εστί του θεραπεύειν». Στα σύγχρονα ελληνικά «ασφαλές είναι το να προνοείς και να προλαμβάνεις. Το να προνοείς, δε, και να προλαμβάνεις είναι καλύτερο από το να θεραπεύεις».

Κι όταν λέμε πρόληψη, ειδικά από την ηλικία των 35 ετών και μετά, εννοούμε ετήσιο έλεγχο με γενικές εξετάσεις αίματος, βιοχημικές, ορμονολογικές, εξετάσεις ούρων και απεικονιστικές εξετάσεις κατά την κρίση του γιατρού.

Ειδικά τώρα με το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» του Υπουργείου Υγείας που αφορά και τα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να ελέγξετε την κατάσταση της υγείας σας.

{https://youtu.be/b_bTTzXb_dU}

Και ένας κόκκινος δείκτης στα αποτελέσματα των γενικών εξετάσεων αίματος και ούρων μπορεί να σημάνει συναγερμό για την υγεία μας. Ο γιατρός θα είναι σαφής: κόψιμο «μαχαίρι» το κάπνισμα, πιο υγιεινή διατροφή με έμφαση στο μεσογειακό μοντέλο, περισσότερη φυσική δραστηριότητα και το στοίχημα έχει κερδηθεί στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.

Πρόληψη, λοιπόν, πρώτα και πάνω απ’ όλα. Και φυσικά εγγραμματοσύνη υγείας τουλάχιστον για τα βασικά, καθώς κανείς δεν μπορεί να γίνει γιατρός (του εαυτού του) μέσα από τις αναζητήσεις στην Google.

Για το τέλος μια απλή υπενθύμιση: αν κάποιος όπως εγώ στάθηκε τυχερός και έζησε από μια τέτοια περιπέτεια αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι θα έχουν την ίδια τύχη…