Οι ειδικοί γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι οι γυναίκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Είναι δύο φορές πιο πιθανό να προσβληθούν από την νόσο σε σχέση με τους άνδρες.
Τώρα, οι επιστήμονες λένε ότι ίσως έχουν βρει την απάντηση στο ερώτημα γιατί συμβαίνει αυτό, εντοπίζοντας δύο σημαντικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Πρώτον, οι γυναίκες έχουν διαφορετικά χρωμοσώματα από τους άνδρες. Επίσης, περνούν την εμμηνόπαυση: μια διαδικασία που συμβαίνει όταν οι αναπαραγωγικές ορμόνες μιας γυναίκας μειώνονται φυσιολογικά, ξεκινώντας από την ηλικία των 40-50 ετών.
«Επιδημιολογικά, παρατηρούμε ότι σε όλες σχεδόν τις νευρολογικές ασθένειες, υπάρχουν διαφορές στον αριθμό των γυναικών και των ανδρών που προσβάλλονται», εξήγησε η Άννα Μπόνκχοφ, ειδικευόμενη και ερευνητική συνεργάτης στη νευρολογία στη Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και στο Mass General Brigham, σε πρόσφατη συνέντευξη. «Υπάρχει μια τάση, για παράδειγμα, στην [πολυεστιακή σκλήρυνση] και στην ημικρανία να προσβάλλονται περισσότερες γυναίκες, ενώ το αντίθετο ισχύει για τους όγκους του εγκεφάλου και το Πάρκινσον.»
«Με βάση μόνο αυτά τα νούμερα, έχεις την αίσθηση ότι κάτι πρέπει να κρύβεται πίσω από αυτές τις διαφορές από βιολογική άποψη», πρόσθεσε.
Αν κοιτάξουμε μέσα στο σώμα, ενώ οι γυναίκες έχουν δύο χρωμοσώματα «Χ», οι άνδρες έχουν ένα «Χ» και ένα «Υ». Τα χρωμοσώματα είναι νηματοειδείς δομές DNA μέσα στα κύτταρά μας που μεταφέρουν εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες γονίδια. Τα γονίδια καθορίζουν τα φυσικά χαρακτηριστικά ενός ατόμου. Οι διαφορές μεταξύ των γονιδίων που βρίσκονται στα χρωμοσώματα Χ και Υ μπορεί να αυξάνουν την πιθανότητα των γυναικών να αναπτύξουν τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι τα γονίδια στο χρωμόσωμα Χ σχετίζονται με τη νόσο του Αλτσχάιμερ, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι οι γυναίκες με Αλτσχάιμερ ζουν περισσότερο από τους άνδρες με την ίδια νόσο λόγω του δεύτερου χρωμοσώματος Χ.
«Πολλά γονίδια του ανοσοποιητικού συστήματος και της ρύθμισης της δομής του εγκεφάλου βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ, οπότε οι δόσεις διαφέρουν σε κάποιο βαθμό μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αυτό φαίνεται να έχει κάποια επίδραση», δήλωσε ο Bonkhoff.
Οι διαφορετικές κυρίαρχες ορμόνες των γυναικών — όπως το οιστρογόνο, που δρα στον εγκέφαλο — θα μπορούσαν επίσης να παίζουν κάποιο ρόλο.
«Η εμμηνόπαυση είναι ένα κομμάτι του παζλ, πιθανώς ένα από τα μεγαλύτερα», δήλωσε η Μπόνκοφ. «Δεν λέω ότι είναι το μόνο — η γήρανση είναι από μόνη της σημαντική, και υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες έρευνες που εξετάζουν τις επιπτώσεις της γήρανσης στο ανοσοποιητικό σύστημα, οι οποίες φαίνεται να έχουν συνέπειες στις γνωστικές αλλαγές».
Κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, όταν οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν οιστρογόνα και προγεστερόνη, ορισμένες γυναίκες καταφεύγουν στην ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Η πρακτική αυτή προσφέρει ανακούφιση από τα συμπτώματα των χαμηλών επιπέδων ορμονών στην εμμηνόπαυση, όπως οι εξάψεις. Ωστόσο, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, για ορισμένες γυναίκες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης επικίνδυνων ιατρικών παθήσεων, όπως καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικά επεισόδια, καρκίνος του μαστού, θρόμβοι αίματος κτλ.
Οι γυναίκες που έλαβαν ορμονική θεραπεία μετά την ηλικία των 70 ετών έχουν επίσης σημαντικά υψηλότερα επίπεδα της πρωτεΐνης «ταυ», σύμφωνα με την Ρέιτσελ Μπάκλεϊ, αναπληρώτρια καθηγήτρια νευρολογίας στη Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ. Η συσσώρευση της πρωτεΐνης ταυ είναι χαρακτηριστικό της νόσου του Αλτσχάιμερ. Επίσης, παρουσίασαν μεγαλύτερη γνωστική έκπτωση.
Η Μπάκλεϊ δημοσίευσε τα ευρήματα αυτά τον περασμένο Μάρτιο στο περιοδικό Science Advances. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να κατανοηθούν αυτές οι συσχετίσεις.
