Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, θεωρώντας βαρύνουσας σημασίας την υπεύθυνη ενημέρωση, και παραμένοντας στην πρώτη γραμμή της μάχης εναντίων της COVID-19, συνέταξε συγκεκριμένες οδηγίες, με στόχο να βοηθήσει τους Ιατρούς όλων των ειδικοτήτων στη διάγνωση αλλά και διαχείριση του «συνδρόμου Long COVID».
Οι οδηγίες αποτελούν ένα συνδυασμό των θέσεων της ΕΠΕ και οδηγιών που έχουν εκδοθεί για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση του συνδρόμου Long COVID, οι οποίες είναι βασισμένες σε γνώμες ειδικών από διεθνείς οργανισμούς όπως το NICE1 και το CDC2 ενώ έχουν δημοσιευτεί παρόμοιες οδηγίες από διαφορετικές ερευνητικές ομάδες (3-4).
Με τον όρο “σύνδρομο Long COVID” αναφέρονται τα συμπτώματα, σημεία αλλά και οι επιπλοκές (όψιμες ή μακροχρόνιες) που εμμένουν ή εμφανίζονται 4 εβδομάδες μετά τη λοίμωξη με SARS-COV-2. Eν τη απουσία καθολικά αποδεκτών ορισμών, το National Institute for Health and Care Excellence (NICE)1 προτείνει την ακόλουθη ορολογία για τις φάσεις που έπονται της λοίμωξης από τον ιό SARS-CoV-2:
1. Οξεία COVID-19 (Acute COVID-19): αφορά σε σημεία και συμπτώματα έως 4 εβδομάδες
2. Συνεχιζόμενη συμπτωματική COVID-19 (Ongoing symptomatic COVID-19): αφορά σε σημεία και συμπτώματα από 4 έως 12 εβδομάδες
3. Μετά- COVID-19 σύνδρομο (Post COVID-19 syndrome): αφορά σε σημεία και συμπτώματα που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια ή μετά από τη λοίμωξη με COVID-19 και συνεχίζουν για περισσότερο από 12 εβδομάδες, χωρίς να μπορούν να αποδοθούν σε εναλλακτική διάγνωση.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι ό όρος Long COVID περιλαμβάνει την συνεχιζόμενη συμπτωματική COVID-19 και το μετά-COVID-19 σύνδρομο.
O Δρ. Στυλιανός Κ. Βιττωράκης Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος Υπεύθυνος Ομάδας Εργασίας ΠΦΥ της ΕΠΕ αναφερόμενος στο σύνδρομο Long Covid τονίζει« Περίπου δύο στους δέκα ασθενείς που νόσησαν με COVID-19 εμφανίζουν μακροχρόνια συμπτώματα που εμμένουν για μήνες μετά την αρχική λοίμωξη ή εμφανίζονται μετά την αρχική ανάρρωση από τη νόσο και περιγράφονται με τον όρο Long COVID Syndrome (παρατεταμένο σύνδρομο COVID-19).
Με την έγκαιρη αναγνώριση του συνδρόμου αυτού και την κατάλληλη αντιμετώπιση μπορούμε να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής των ασθενών μας και να μετριάσουμε τις επιπλοκές της νόσησης από COVID-19».
Ο πρόεδρος της ΕΠΕ κ. Στέλιος Λουκίδης, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ σχετικά με τις οδηγίες εξηγεί «το βασικό μήνυμα αυτής της νέας κλινικής οντότητας είναι κάθε ασθενής που νοσεί από COVID-19 θα πρέπει να ενημερώνεται για την πιθανότητα εμμενόντων συμπτωμάτων που συνήθως υποχωρούν μέσα σε 12 εβδομάδες και εμφανίζονται ανάλογα με την βαρύτητα της νόσου και την προηγούμενη κατάσταση της υγείας του. Σε περίπτωση μη βελτίωσης ή εμφάνισης νέων συμπτωμάτων οι ασθενείς θα πρέπει να εξετάζονται από τον θεράποντα ιατρό τους».
Ο Δρ. Αργύριος Τζουβελέκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας, Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών επισημαίνει « To long COVID-19 σύνδρομο αποτελεί την τρέχουσα χρονική στιγμή την μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία μετά την οξεία λοίμωξη από κορονοϊό. Εμφανίζει μια συχνότητα που κυμαίνεται από 10-30% των ασθενών με μεγαλύτερη επίπτωση στους βαρέως πάσχοντες.
Από τον πνεύμονα, η σοβαρότερη επιπλοκή του συνδρόμου ονομάζεται πνευμονική ίνωση που χαρακτηρίζεται από πολλαπλές ουλές στο πνευμονικό παρέγχυμα, κατάλοιπα της λοίμωξης από κορονοϊό και την οποία εμφανίζει ένα ποσοστό έως και 30% των βαρέως πασχόντων ασθενών. Δεδομένου ότι μέχρι σήμερα έχουν εξέλθει από τις ΜΕΘ περί τους 3.300 ασθενείς, αντιλαμβάνεται κανείς το τεράστιο μελλοντικό αντίκτυπο του συνδρόμου στη δημόσια υγεία».
