Οι ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού -επίσης γνωστές ως κοινό κρυολόγημα- μας ταλαιπωρούν όλους κατά μέσο όρο τουλάχιστον τρεις φορές το χρόνο και με χρονική διάρκεια κάθε φορά που φθάνει περίπου τις εννέα μέρες.
Καθώς το κρυολόγημα προκαλείται από ιό, δεν ανταποκρίνεται σε αγωγή με αντιβιοτικά και τις περισσότερες φορές η διαχείριση του αφορά σε σκευάσματα που βοηθούν στον μετριασμό της έντασης των συμπτωμάτων.
Συνηθισμένη μέθοδος αποσυμφόρησης
Οι ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα, είναι από τις πιο συνηθισμένες μεθόδους αποσυμφόρησης του συναχιού που συνοδεύει το κρυολόγημα και μάλιστα είναι μια πρακτική με ιστορία κυριολεκτικά αιώνων!
Η μέθοδος όχι μόνο μειώνει τη διάρκεια της ασθένειας, αλλά και την μεταδοτικότητα. Δεν απαιτεί ιατρική συνταγή, εφαρμόζεται με ασφάλεια σε ενήλικες και παιδιά και κοστίζει ελάχιστα.
«Ως οικογενειακός γιατρός, αναφέρει η Mary J. Scourboutakos, επίκουρη Καθηγήτρια Οικογενειακής και Κοινοτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Old Dominion, αντιμετωπίζω το κοινό κρυολόγημα κάθε μέρα. Οι ασθενείς μου είναι συνήθως επιφυλακτικοί όταν τους συστήνω για πρώτη φορά ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα. Ωστόσο, συχνά μου λένε αργότερα ότι αυτή η πρακτική άλλαξε τη ζωή τους. Δε βοηθά μόνο με τους ιούς του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, αλλά επίσης στη διαχείριση αλλεργιών, χρόνιας συμφόρησης, οπισθορρινικής καταρροής και υποτροπιάζουσων ιγμορείων» τονίζει.
Τι είναι η ρινική πλύση με αλατούχο διάλυμα;
Πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία η ρινική κοιλότητα “λούζεται” σε διάλυμα αλμυρού νερού. Αυτό επιτυγχάνεται με διαφορετικούς τρόπους, όπως λόγου χάρη με τη βοήθεια ενός απλικατέρ ψεκασμού με αντλία.
Στην Αγιουρβεδική παράδοση, το σύστημα εναλλακτικής ιατρικής από την Ινδία που μετράει περισσότερα των 5.000 χρόνων ζωής, οι ρινικές πλύσεις χρησιμοποιούνται ευρέως με τη βοήθεια ενός σκεύους που μοιάζει με τσαγιέρα, το επονομαζόμενο δοχείο neti.
Αυτή μάλιστα δεν είναι η μόνη “συσκευή” που έχει χρησιμοποιηθεί ιστορικά για τέτοια χρήση. Οι αρχαίοι Έλληνες αλλά αργότερα και Ρωμαίοι γιατροί είχαν τις δικές τους συσκευές ρινικών πλύσεων για τις οποίες μάλιστα έχουν γραφτεί σχετικά άρθρα σε έγκυρα ιατρικά περιοδικά όπως το Lancet.
Πώς λειτουργεί η μέθοδος
Το ρινικό αλατούχο διάλυμα έχει κάποια σημαντικά χαρακτηριστικά.
- Πρώτον, απομακρύνει με φυσικό τρόπο τα υπολείμματα από τη ρινική οδό. Αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο τη βλέννα αλλά και τον ίδιο τον ιό, μαζί με αλλεργιογόνα και άλλους περιβαλλοντικούς ρύπους.
- Δεύτερον, το αλμυρό νερό έχει ελαφρώς χαμηλότερο pH σε σύγκριση με το γλυκό νερό. Η οξύτητά του δημιουργεί ένα περιβάλλον αφιλόξενο για τους ιούς και δυσκολεύει την αναπαραγωγή τους.
- Τρίτον, το ρινικό αλατούχο διάλυμα βοηθά στην αποκατάσταση των δράσεων ενός μέρους του φυσικού μας αμυντικού συστήματος, το οποίο αποτελείται από μικροσκοπικές, τριχοειδείς προεξοχές που ονομάζονται κροσσοί και καλύπτουν την επιφάνεια της ρινικής οδού. Αυτοί πάλλονται συντονισμένα, λειτουργώντας ως μια “κυλιόμενη σκάλα”, ωθώντας ιούς και άλλα ξένα σωματίδια μακριά από το σώμα μας.
Τι έδειξε η έρευνα
Μια μελέτη σε περισσότερους από 11.000 ανθρώπους που δημοσιεύτηκε στο The Lancet το 2024 κατέληξε ότι έξι ρινικές πλύσεις με αλατούχο διάλυμα από το πρώτο κιόλας σύμπτωμα αρκούν για να μειώσουν τη διάρκεια της συμπτωματικής ασθένειας κατά περίπου δύο ημέρες, ίσως και τέσσερις σύμφωνα με παλαιότερες μελέτες με μικρότερο δείγμα συμμετεχόντων.
Έρευνες έχουν επίσης αποδείξει ότι η μέθοδος μπορεί να βοηθήσει και στην πρόληψη της εξάπλωσης των ιών. Μια μελέτη σε νοσηλευόμενους ασθενείς με COVID-19 κατέληξε ότι πλύσεις που επαναλαμβάνονταν κάθε τέσσερις ώρες για μια συνολική περίοδο 16 ωρών, μείωσαν το ιικό φορτίο του ιού κατά 8,9%, την στιγμή που στην ομάδα ελέγχου ο ιός συνέχιζε να πολλαπλασιάζεται.
Τα οφέλη του ρινικού αλατούχου διαλύματος επεκτείνονται και πέρα από τις οξείες λοιμώδεις. Όταν πραγματοποιείται τακτικά από ασθενείς με αλλεργική ρινίτιδα, μια μετα-ανάλυση 10 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών έδειξε ότι μπορεί να βοηθήσει στη μείωση κατά 62% της χρήσης φαρμάκων για την αλλεργία. Οι πλύσεις είναι επιπλέον πολύ αποτελεσματικές σε περιπτώσεις χρόνιας ρινικής συμφόρησης, στην οπισθορρινική καταρροή και στις υποτροπιάζουσες λοιμώξεις των ρινικών κόλπων.
Αποτελέσματα χωρίς ρίσκο
Από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της μεθόδου, πέραν του προφανούς που είναι η ανακούφιση των ενοχλητικών συμπτωμάτων, είναι ότι οι ρινικές πλύσεις μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των περιττών συνταγογραφήσεων αντιβιοτικών.
Είναι καλά τεκμηριωμένο ότι τα αντιβιοτικά δεν μειώνουν τη διάρκεια ούτε τη σοβαρότητα των λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος. Παρά ταύτα, μελέτες έχουν δείξει ότι πολλοί ασθενείς δεν είναι ικανοποιημένοι αν δεν φύγουν από το γραφείο του γιατρού τους με μια συνταγή αντιβιοτικού στο χέρι.
Αυτό οδηγεί σε περίπου 10 εκατομμύρια συνταγές αντιβιοτικών κάθε χρόνο για ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος, από τις οποίες σχεδόν οι μισές είναι εντελώς περιττές αφού δεν παράγουν θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Ένας λόγος για τον οποίο οι ασθενείς με ιογενείς λοιμώξεις του άνω αναπνευστικού τείνουν να αισθάνονται αρχικά καλύτερα με τα αντιβιοτικά είναι λόγω των μη στοχευμένων, αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων τους. Ωστόσο, αυτό το όφελος μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα με αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη ή η ναπροξένη, που μπορούν να ληφθούν σε συνδυασμό με ρινικές πλύσεις.
Το ξέπλυμα της μύτης μας όταν μας ταλαιπωρεί συνάχι, είναι μια φθηνή, αποτελεσματική, βασισμένη σε τεκμηριωμένα στοιχεία εναλλακτική λύση που όχι μόνο θα μειώσει τη διάρκεια του κρυολογήματος αλλά θα βοηθήσει και στην ανακοπή της μετάδοσης, ελαχιστοποιώντας την ανάγκη για επιπλέον φαρμακευτική αγωγή.
Πηγή: THE CONVERSATION.COM





