Ο καρκίνος κεφαλής και τραχήλου στην πραγματικότητα είναι ένας ευρύς όρος που περιγράφει διαφορετικούς τύπους καρκίνου οι οποίοι αναπτύσσονται στην περιοχή της κεφαλής και του λαιμού.

Ωστόσο, σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου παρά την θέση τους, οι καρκίνοι που ξεκινούν στον εγκέφαλο, τα μάτια, τον θυρεοειδή ή τον οισοφάγο δεν θεωρούνται καρκίνοι κεφαλής και τραχήλου και συχνά απαιτούν διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.

Οι περισσότεροι καρκίνοι κεφαλής και τραχήλου είναι ακανθοκυτταρικοί καρκίνοι, δηλαδή ξεκινούν από τους ιστούς που διατρέχουν την επιφάνεια του κεφαλιού και του λαιμού.

Πρόκειται για ένα σχετικά σπάνιο είδος κακοήθειας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 4% όλων των καρκίνων στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με το NCI. Σχεδόν 67.000 Αμερικανοί διαγιγνώσκονται με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου κάθε χρόνο.

Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι περίπου 15.400 θάνατοι από καρκίνο κεφαλής και τραχήλου θα συμβούν στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2023, σύμφωνα με το Cancer.Net.

Στην πλειονότητα τους είναι κακοήθειες που μπορούν να προληφθούν και, εάν εντοπιστούν έγκαιρα, συχνά αντιμετωπίζονται με επιτυχία.

Οι πέντε πιο συχνοί τύπου καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Καρκίνος λάρυγγα και υποφάρυγγα

Είναι κακοήθεια που αναπτύσσεται στον λάρυγγα, επηρεάζοντας λειτουργίες όπως η ομιλία, η αναπνοή και η κατάποση. Όταν ο καρκίνος είναι υποφαρυγγικός επηρεάζει περιοχή στο κάτω μέρος του λαιμού.

Καρκίνος ρινικής κοιλότητας και παραρρίνιου κόλπου

Ο καρκίνος της ρινικής κοιλότητας επηρεάζει την περιοχή ακριβώς πίσω από τη μύτη, στον αεραγωγό ενώ ο καρκίνος του παραρρίνιου κόλπου αναπτύσσεται στους γεμάτους αέρα χώρους που περιβάλλουν τη ρινική κοιλότητα.

Ρινοφαρυγγικός καρκίνος

Σχηματίζεται στο ρινοφάρυγγα που βρίσκεται στο πάνω μέρος του λαιμού.

Καρκίνος του στόματος και του στοματοφάρυγγα

Εμφανίζονται στη στοματική κοιλότητα και στον στοματοφάρυγγα, ο οποίος εκτείνεται από τις αμυγδαλές μέχρι την άκρη του φάρυγγα.

Καρκίνος σιελογόνων αδένων

Πλήττει τους σιελογόνους αδένες εντός της στοματικής κοιλότητας.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει ορισμένους παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα ένα άτομο να αναπτύξει τέτοιου τύπου καρκίνο.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) οι παράγοντες κινδύνου που έχουν συσχετισθεί με τον καρκίνου κεφαλής και τραχήλου είναι οι εξής:

1. Κάπνισμα

Το 70-80% των καρκίνων κεφαλής και τραχήλου συνδέονται με τη χρήση προϊόντων καπνού, σύμφωνα με τους γιατρούς. Αυτό συμπεριλαμβάνει τσιγάρα, πούρα, μασώμενο καπνό, ταμπάκο. Η έκθεση στο παθητικό κάπνισμα είναι επίσης ένας παράγοντας κινδύνου.

2. Κατανάλωση αλκοόλ

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει επίσης τον κίνδυνο.

3. Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)

Ο HPV είναι ένας σεξουαλικά μεταδιδόμενος ιός και σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC περίπου το 70% των στοματοφαρυγγικών καρκίνων συνδέονται με τον HPV.

4. Ιός Epstein-Barr

Είναι ο ιός που μεταξύ άλλων προκαλεί μονοπυρήνωση. Τα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον ιό Epstein-Barr διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο μέσα και πίσω από την μύτη, και στους σιελογόνους αδένες.

5. Έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία

Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο ή στο τεχνητό φως από το σολάριουμ μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου κεφαλής και τραχήλου, ειδικά στα χείλη, σύμφωνα με τους γιατρούς.

6. Ακτινοθεραπείες

Οι θεραπείες με ακτινοβολία στην περιοχή του κεφαλιού και του λαιμού έχουν συνδεθεί με το σχηματισμό καρκίνου κεφαλής και τραχήλου.

7. Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα

8. Έκθεση σε επαγγελματικές τοξίνες

Ορισμένες χημικές ουσίες που βρίσκονται σε χώρους επαγγελματικούς χώρους όπως η φορμαλδεΰδη, ο αμίαντος και το νικέλιο, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης αυτού του τύπου καρκίνου.

9. Το φύλο

Οι άνδρες εμφανίζουν συχνότερα κακοήθεια τέτοιου τύπου.

10. Γενετικές διαταραχές

11. Φυλετική καταγωγή

Οι άνθρωποι ασιατικής καταγωγής είναι πιο επιρρεπείς στον καρκίνο του ρινοφάρυγγα.

12. Ηλικία

Τα άτομα άνω των 50 ετών έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο κεφαλής και τραχήλου.

Πιθανά συμπτώματα καρκίνου κεφαλής και τραχήλου

Τα συμπτώματα του καρκίνου της κεφαλής και του τραχήλου είναι συχνά δύσκολο να εντοπιστούν επειδή μπορεί να είναι ήπια ή να παραπέμπουν σε πιο κοινά νοσήματα.
Η πλέον κοινή ένδειξη, επισημαίνουν οι γιατροί, είναι συνήθως ένας πονόλαιμος που δεν υποχωρεί.

Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Ένα εξόγκωμα στο λαιμό, το λαιμό ή το στόμα
• Μια πληγή στο στόμα ή στο λαιμό που δεν επουλώνεται
• Δυσκολία ή πόνος κατά την κατάποση
• Δυσκολία στην αναπνοή ή στην ομιλία
• Βραχνάδα ή άλλες αλλαγές φωνής
• Πονοκέφαλοι
• Πονόλαιμος
• Πόνος στο πρόσωπο ή στα πάνω δόντια
• Μούδιασμα προσώπου
• Αιμορραγίες από τη μύτη, φλέγματα ή σάλιο με αίμα
• Συχνοί πόνοι στα αυτιά
• Ένα λευκό ή κόκκινο “φιλμ” που διακρίνεται στα ούλα, τη γλώσσα ή το εσωτερικό του στόματος
• Πρήξιμο στο λαιμό, στο σαγόνι ή στις παριές του προσώπου

Πώς γίνεται η διάγνωση;

• Κλινική εξέταση: Γίνεται σχολαστικός έλεγχος της στοματικής και ρινικής κοιλότητας, του λαιμού και της γλώσσας
• Ενδοσκόπηση: Οι γιατροί χρησιμοποιούν έναν λεπτό φωτιζόμενο σωλήνα με μια κάμερα στο άκρο για να δουν βαθύτερα μέσα στη ρινική κοιλότητα και τον λαιμό.
• Απεικονιστικές εξετάσεις: Οι γιατροί μπορεί να συστήσουν ακτινογραφία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία ή σάρωση PET αν υπάρχουν υποψίες καρκίνου.
• Βιοψία
• Αιματολογικές εξετάσεις: Οι γιατροί συστήνουν συχνά μια εξέταση αίματος προς αναζήτηση ορισμένων πρωτεΐνών που εντοπίζονται συνήθως σε καρκίνους κεφαλής και τραχήλου.

Πώς μπορούμε να προστατευθούμε

Σύμφωνα με τους επιστήμονες του Moffitt Cancer Center, δεν υπάρχουν προς το παρόν εξετάσεις προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου που να έχουν αποδεδειγμένα αποτελέσματα.

Ωστόσο το CDC απευθύνει μια σειρά συστάσεων που μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης αυτής της ομάδας καρκίνων.

• Μην καπνίζετε, και η σύσταση αφορά και σε προϊόντα άτμισης ή ηλεκτρονικού τσιγάρου.
• Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ. Οι ερευνητές του CDC βάζουν ως ασφαλές όριο ημερήσιας κατανάλωσης, 2 ποτά για τους άνδρες και 1 για τις γυναίκες.
• Κάντε το εμβόλιο κατά του ιού HPV.
• Ασφαλές σεξ καθώς μεταξύ άλλων η χρήση προφυλακτικού μειώνει τις πιθανότητες μόλυνσης από τον ιό HPV.
• Προστατευτείτε από την ηλιακή ακτινοβολία με χρήση καπέλων και αντηλιακών σκευασμάτων ακόμα και για την περιοχή των χειλιών. Αποφύγετε το τεχνητό μαύρισμα.
• Επισκέπτεστε συχνά τον οδοντίατρο σας καθώς είναι εκείνος που μπορεί να εντοπίσει καρκίνο στο στόμα σε πρώιμο στάδιο.
• Περιορίστε την έκθεση σε χημικές ουσίες στο χώρο εργασίας με την χρήση κατάλληλου εξοπλισμό προστασίας.

Πηγή: www.everydayhealth.com