Με κεντρικό μήνυμα τη φροντίδα του σακχαρώδη διαβήτη, η φετινή Παγκόσμια Ημέρα για τη νόσο (14η Νοεμβρίου) σημαδεύεται, παγκοσμίως και στη χώρα μας, από την πανδημία της COVID-19 που σαρώνει τα συστήματα υγείας, με παράπλευρες απώλειες και τα χρόνια νοσήματα.
Ωστόσο, στη χώρα μας τα προβλήματα δεν εξαντλούνται σε εκείνα που προκύπτουν από την επέλαση του SARS-COV-2. «Όλη η Ελλάδα πρέπει να έχει γιατρούς κατάλληλους να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το διαβήτη», σημειώνει στο News4Health η Αναστασία Μαυρογιαννάκη, Πρόεδρος ΕΔΕ Παθολόγος–Διαβητολόγος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Διευθύντρια ΕΣΥ, Β' Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Α. «Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.».
Τονίζει, παράλληλα, τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης «Άρα όσο πιο νωρίς ένα άτομο αντιληφθεί ότι είναι προδιαβητικός και υπάρχει περίπτωση να γίνει διαβητικός, τόσο πιο άμεσα και αποτελεσματικά θα αποφευχθούν τα υπόλοιπα», αναφέρει η κα Μαυρογιαννάκη, προσθέτοντας πως οι διαβητικές επιπλοκές ξεκινούν πολύ πριν από την εμφάνιση του διαβήτη.
Κα Μαυρογιαννάκη, η 14η Νοεμβρίου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη. Ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα για εφέτος, δεδομένου ότι διανύουμε και τη δεύτερη χρονιά της πανδημίας;
Το κεντρικό μήνυμα της φετινής παγκόσμιας εκστρατείας για το Διαβήτη, από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Διαβήτη, έχει να κάνει με την φροντίδα της νόσου και των ατόμων με διαβήτη.
Είναι ένα μήνυμα με πολλές προεκτάσεις, γιατί σχετίζεται με την πρόσβαση στη θεραπεία αλλά και τη συμμόρφωση των ατόμων με διαβήτη στην αγωγή τους, είτε πρόκειται για την ινσουλίνη είτε για άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα, καθώς και στον αυτοέλεγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα τους. Το μήνυμα της φροντίδας αφορά όμως και στην προσέγγιση ενός διαφορετικού και υγιεινού τρόπου ζωής, που περιλαμβάνει σωστή διατροφή και άσκηση.
Θα πρέπει τα άτομα με διαβήτη να ακολουθούν γενικότερα τις οδηγίες των γιατρών τους, μεταξύ άλλων και στο θέμα των εμβολίων. Ιδιαίτερα εν μέσω αυτής πανδημίας, στην οποία είναι ιδιαιτέρως εκτεθειμένα, αφού αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου για την εκδήλωση σοβαρών επιπλοκών αν προσβληθούν από τον SARS-COV-2, ο εμβολιασμός όλων των ατόμων με διαβήτη κατά του κορονοϊού είναι υψίστης σημασίας.
Ποια είναι η πραγματικότητα που έχει δημιουργήσει η πανδημία;
Πρώτον, «έκλεισε» τον κόσμο στα σπίτια για μεγάλο χρονικό διάστημα, που αυτό μεταφράστηκε σε περισσότερο φαγητό και λιγότερη φυσική δραστηριότητα. Δηλαδή, τα ακριβώς αντίθετα από αυτά που απαιτούνται για να προληφθεί η εμφάνιση του διαβήτη, αλλά και εντελώς διαφορετικά από αυτά που χρειάζονται όλοι οι διαβητικοί, για να έχουν ένα καλά ρυθμισμένο σακχαρώδη διαβήτη.
Δεύτερον, τα άτομα με διαβήτη, όπως και άλλοι ασθενείς με χρόνια νοσήματα, απομακρύνθηκαν από τα ιατρεία, τα νοσοκομεία και ό,τι τους βοηθά να φροντίσουν την υγεία τους, παραμελώντας τελικά τη γλυκαιμική ρύθμιση.
Επιπλέον, εκτιμάται ότι πολλά είναι τα άτομα που μπορεί να έχουν σακχαρώδη διαβήτη αλλά να μην τον έχουν διαγνώσει ακόμη, καθώς δεν μπορούσαν να επισκεφθούν γιατρούς εν μέσω της πανδημίας, των lockdown και των περιοριστικών μέτρων.
Πέραν των πρακτικών εμποδίων, αποτέλεσμα του lockdown και του μονοθεματικου χαρακτήρα που είχε αποκτήσει το ΕΣΥ, διαπιστώνετε και άλλες δυσκολίες στην πρόσβαση;
Η έλλειψη γιατρών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας είναι υπαρκτή, αλλά και η έλλειψη εξειδικευμένων και μετεκπαιδευμένων γιατρών στο διαβήτη τα τελευταία χρόνια γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Μεταφέρονται γιατροί από τη συνήθη εργασιακή τους θέση, κάπου αλλού ώστε να καλύψουν τις έκτακτες ανάγκες του συστήματος, δημιουργώντας κενά.
Θα θέλαμε η πολιτεία να ενσκήψει και πάνω στο θέμα του διαβήτη, επ’ ευκαιρία της ενημερωτικής εκστρατείας που πραγματοποιεί η ΕΔΕ και η Διεθνής Ομοσπονδία Διαβήτη. Να φροντίσει να λάβει όλα τα μέτρα, για να ξεκινήσει άμεσα η εξειδίκευση και η μετεκπαίδευση γιατρών, ώστε να υπάρχουν κατάλληλοι άνθρωποι, που θα παρέχουν υψηλού επιπέδου φροντίδα υγείας στο διαβητικούς ασθενείς, όχι μόνο στην Αθήνα αλλά και στην περιφέρεια.
Άλλωστε, τα μεγάλα κενά δεν μπορεί να είναι και εκτός Αττικής, εκτός του νομού Θεσσαλονίκης. Όλη η Ελλάδα πρέπει να έχει γιατρούς κατάλληλους να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το διαβήτη.
Η πρόσβαση των ατόμων με διαβήτη στην χώρα μας, σε καινοτόμες θεραπείες και τεχνολογίες είναι ικανοποιητική;
Οι Έλληνες ασθενείς σε μεγάλο βαθμό έχουν πρόσβαση σε νέες θεραπείες και τρόπους ελέγχου του διαβήτη. Όχι βέβαια ότι αυτό δεν μπορεί να βελτιωθεί, ώστε να αφορά ακόμη και την τελευταία λέξη της τεχνολογίας και της επιστήμης.
Το 2021 γιορτάζουμε και τα 100 χρόνια από την ανακάλυψη της ινσουλίνης. Τι έχει αλλάξει για τους γιατρούς και τα άτομα με διαβήτη αυτόν τον αιώνα;
Από τον Οκτώβριο του 1921 που πρωτοχορηγήθηκε η ορμόνη ζωής άλλαξε το ρού των πραγμάτων, δίνοντας ζωή σε όλα τα άτομα με διαβήτη τύπου 1 , που μέχρι τότε χάνονταν σε πολύ σύντομο διάστημα από την έναρξη της νόσου.
Έχουν γίνει τεράστια βήματα και σε ό,τι αφορά τη σύνθεση της ινσουλίνης, αλλά και την οδό χορήγησης της. Η σημερινή ινσουλινοθεραπεία είναι πολύ φιλική προς το διαβητικό ασθενή, βοηθώντας τον να μην αισθάνεται ότι ανήκει σε μια ειδική ομάδα ανθρώπων.
Ως νέα πρόεδρος της ΕΔΕ τι είναι αυτό που θα θέλατε να χαρακτηρίσει την θητεία σας;
Θα ήθελα να γίνει πιο ευρέως κοινωνικοποιημένο και διαδεδομένο το μήνυμα της παγκόσμιας ημέρας. Αποτελεί μια διαχρονική προσπάθεια της ΕΔΕ να είμαστε κοντά στα άτομα με διαβήτη, ώστε να διευκολύνουμε τα αιτήματα που έχουν για μία καλύτερη ποιότητα υγείας, με παρεμβάσεις μας στην πολιτεία. Ακόμη θα ήθελα να ανοίξει η δυνατότητα για μετεκπαίδευση και εξειδίκευση των νέων γιατρών, γιατί τα τελευταία χρόνια έχει παύσει να εκπαιδεύεται γιατρός στο διαβήτη.
Το 2019 θεσμοθετήθηκε με ένα νέο ΦΕΚ, ο τρόπος εξειδίκευσης των παθολόγων και των παιδιάτρων στο διαβήτη. Αλλά οι απαραίτητες μεταβατικές και εφαρμοστικές διατάξεις που θα επέτρεπαν την υλοποίηση δεν ακολούθησαν. Έτσι μερικά χρόνια μετά παραμένουμε στον αέρα.
Ποια εκτιμάται ότι πρέπει να η πρώτη αλλαγή στο χώρο του σακχαρώδη διαβήτη; Που θα πρέπει να εστιάσει πρώτα η Πολιτεία;
Το κομμάτι της ιατρικής παροχής υπηρεσιών, που αυτό εμπεριέχει την μετεκπαίδευση κατάλληλων γιατρών, είναι σημαντικό.Επίσης, σημαντική είναι και μια καμπάνια ενημέρωσης του γενικού πληθυσμού, σε τοπικό αλλά και πανελλαδικό επίπεδο, μέσω των ΜΜΕ και των κοινωνικών δικτύων, ώστε να μεταφερθεί το μήνυμα της στροφής σε έναν πιο υγιή τρόπο ζωής.
Ένα ακόμη μήνυμα που θα πρέπει να επικοινωνηθεί είναι η ανάγκη τα άτομα με διαβήτη να συμφιλιωθούν με τη νόσο, ώστε να βρουν τους σωστούς τρόπους που θα τους επιτρέψουν να ζήσουν φυσιολογικά, χωρίς να αισθάνονται ότι υστερούν. Όλοι οι διαβητικοί πρέπει να φροντίζουν την υγεία τους, βρισκόμενοι κοντά στο θεράποντα ιατρό τους. Ο γενικός πληθυσμός θα πρέπει να ευαισθητοποιηθεί, γιατί υπάρχουν αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης ώστε να προλάβουν την εμφάνιση διαβήτη.
Οι διαβητικές επιπλοκές, που έχουν τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις για τα συστήματα υγείας, ξεκινούν πολύ πριν από την εμφάνιση του διαβήτη. Άρα όσο πιο νωρίς ένα άτομο αντιληφθεί ότι είναι προδιαβητικός και υπάρχει περίπτωση να γίνει διαβητικός, τόσο πιο άμεσα και αποτελεσματικά θα αποφευχθούν τα υπόλοιπα.
