Ο απολογισμός της προόδου ενάντια στον καρκίνο στις Ηνωμένες Πολιτείες αναδεικνύει μια εντυπωσιακή μείωση της θνησιμότητας τις τελευταίες δεκαετίες, με περισσότερους από 4,5 εκατομμύρια θανάτους να έχουν αποφευχθεί από το 1991 έως το 2023.

Η πτώση αυτή οφείλεται κυρίως στη μείωση του καπνίσματος αλλά και στη βελτίωση της διάγνωσης, στην έγκαιρη ανίχνευση και στις νέες θεραπείες. Σήμερα, περίπου 18,6 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ ζουν με ιστορικό καρκίνου, αριθμός που αναμένεται να ξεπεράσει τα 22 εκατομμύρια μέχρι το 2035.

Η πρόοδος δεν ήταν εξίσου ίδια

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Παθολόγος, Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) και Θάνος Δημόπουλος (τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής) αναφέρουν ότι η πρόοδος δεν ήταν εξίσου ίδια για όλα τα είδη καρκίνου. Στον καρκίνο του μαστού, η θνησιμότητα μειώθηκε κατά 44% χάρη στον συνδυασμό μαστογραφίας και εξατομικευμένων θεραπειών, ενώ στον καρκίνο του παχέος εντέρου η μείωση φθάνει το 49%, αν και αυξάνονται τα περιστατικά σε νεότερες ηλικίες κάτω των 50.
Εντυπωσιακά αποτελέσματα παρατηρούνται και στη λευχαιμία, στο μελάνωμα και στον καρκίνο του νεφρού, με τις στοχευμένες θεραπείες και την ανοσοθεραπεία να αλλάζουν ριζικά την πρόγνωση των ασθενών. Ωστόσο, σε επιθετικούς καρκίνους με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές όπως το γλοιοβλάστωμα, οι θεραπευτικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες, με τα ποσοστά επιβίωσης να παραμένουν εξαιρετικά χαμηλά.

Νέα φάρμακα και τεχνολογίες

Η πρόοδος αυτή συνοδεύεται από μια πληθώρα νέων εγκεκριμένων φαρμάκων και τεχνολογιών. Από το 2024 έως το 2025, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ενέκρινε 20 νέα αντικαρκινικά φάρμακα, καθώς και καινοτόμα διαγνωστικά εργαλεία, όπως η πρώτη αιματολογική εξέταση υγρής βιοψίας για έγκαιρη ανίχνευση, καθώς και μια φορητή συσκευή που καθυστερεί την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων μέσω ηλεκτρικών πεδίων. Παράλληλα, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούνται ήδη για πρόβλεψη κινδύνου και έγκαιρη διάγνωση.

Πέρα από τις επιστημονικές εξελίξεις, το ζήτημα των ανισοτήτων στον καρκίνο αποτελεί σημαντική πρόκληση. Ρατσιστικές, κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες επηρεάζουν σημαντικά την πρόσβαση στην πρόληψη, στις θεραπείες και στις κλινικές δοκιμές. Χαρακτηριστικά, τα ποσοστά επιβίωσης στην 5ετία από τη διάγνωση του καρκίνου είναι χαμηλότερα για τις φυλετικές και εθνοτικές μειονότητες σε σχέση με τους λευκούς μη-Ισπανόφωνους στις ΗΠΑ. Επίσης, οι κάτοικοι μειονεκτικών περιοχών αντιμετωπίζουν χαμηλότερα ποσοστά έγκαιρης διάγνωσης και περιορισμένη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες.

Καίριο ζήτημα η πρόκληση του καρκίνου

Παρά τη σημαντική πρόοδο, η πρόκληση του καρκίνου παραμένει καίριο ζήτημα τόσο στις ΗΠΑ όσο και διεθνώς. Για το 2025 εκτιμάται ότι θα καταγραφούν πάνω από δύο εκατομμύρια νέα περιστατικά στις ΗΠΑ, ενώ παγκοσμίως οι νέες διαγνώσεις φθάνουν τα 20 εκατομμύρια ετησίως. Ο συνδυασμός της γήρανσης του πληθυσμού, αυξημένων παραγόντων κινδύνου (περιβαλλοντικοί παράγοντες, σύγχρονος τρόπος ζωής) και ανισοτήτων θα συνεχίζουν να επιβαρύνουν τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης. Η απάντηση βρίσκεται σε ενίσχυσης της έρευνας, διασφάλιση πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες και στοχευμένες πολιτικές που θα εξασφαλίσουν ισότητα στη φροντίδα.