Το μητρικό γάλα είναι η πρώτη «υπερτροφή» για πολλά μωρά. Πλούσιο σε βιταμίνες, μέταλλα και άλλες βιοδραστικές ουσίες, βοηθά στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος των μικρών παιδιών και θεωρείται ευρέως η βέλτιστη πηγή διατροφής για τα βρέφη. Ωστόσο, δεν έχουν όλες οι μητέρες τη δυνατότητα να θηλάζουν απευθείας πολλές φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας και μπορεί να χρησιμοποιούν αποθηκευμένο γάλα για μετέπειτα χρήση.
Το μητρικό γάλα μεταφέρει μια ποικιλία μηνυμάτων από τη μητέρα στο βρέφος, συμπεριλαμβανομένων σημάτων που πιστεύεται ότι επηρεάζουν τον κιρκάδιο ρυθμό των μωρών. Ωστόσο, οι ορμόνες και οι πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην κιρκαδιανή σηματοδότηση μπορεί να ποικίλλουν σε συγκέντρωση στο μητρικό γάλα κατά τη διάρκεια των 24 ωρών. Για να μάθουν περισσότερα σχετικά με αυτές τις διακυμάνσεις, ερευνητές στις ΗΠΑ μελέτησαν δείγματα μητρικού γάλακτος που είχαν αντληθεί σε διαφορετικές ώρες της ημέρας.
Δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο Frontiers in Nutrition.
«Παρατηρήσαμε διαφορές στις συγκεντρώσεις των βιοδραστικών συστατικών στο μητρικό γάλα ανάλογα με την ώρα της ημέρας, επιβεβαιώνοντας ότι το μητρικό γάλα είναι ένα δυναμικό τρόφιμο. Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ώρα που τροφοδοτείται το βρέφος όταν χρησιμοποιείται αντλημένο μητρικό γάλα», δήλωσε η πρώτη συγγραφέας, Δρ. Melissa Woortman, πρόσφατη απόφοιτος του Τμήματος Διατροφικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Rutgers.
«Ο χρόνος αυτών των ενδείξεων θα ήταν ιδιαίτερα κρίσιμος στα πρώτα στάδια της ζωής, όταν το εσωτερικό κιρκάδιο ρολόι του βρέφους βρίσκεται ακόμα σε φάση ωρίμανσης», πρόσθεσε η κύρια συγγραφέας, καθηγήτρια Maria Gloria Dominguez-Bello, ερευνήτρια στο Τμήμα Βιοχημείας και Μικροβιολογίας του Πανεπιστημίου Rutgers.
Το "ωράριο των ορμονών
Οι ερευνητές πήραν δείγματα 10 χιλιοστόλιτρων μητρικού γάλακτος από 21 συμμετέχουσες στις 6 π.μ., 12 μ.μ., 6 μ.μ. και 12 π.μ. σε δύο διαφορετικές ημέρες, με διαφορά περίπου ενός μήνα.
Άλλες 17 συμμετέχουσες παρείχαν δείγματα που ελήφθησαν την ίδια ώρα, με αποτέλεσμα να συμπεριληφθούν 236 δείγματα στην ανάλυση. Τα δείγματα εξετάστηκαν για τα επίπεδα μελατονίνης, κορτιζόλης και οξυτοκίνης —όλες ορμόνες— καθώς και για την ανοσοσφαιρίνη Α (IgA), μια πρωτεΐνη αντισώματος που αποτελεί μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος, και τη λακτοφερίνη, μια πρωτεΐνη του γάλακτος.
Η μελατονίνη και η κορτιζόλη εμπλέκονται στη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, ενώ τα άλλα εξεταζόμενα συστατικά επηρεάζουν την ανάπτυξη του εντέρου και τη δυναμική του μικροβιώματος του εντέρου.
Διαπίστωσαν ότι ορισμένα συστατικά του μητρικού γάλακτος, ειδικά η μελατονίνη και η κορτιζόλη, παρουσίαζαν διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η μελατονίνη έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο τα μεσάνυχτα, ενώ η κορτιζόλη έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο νωρίς το πρωί.
«Όλοι έχουμε κιρκάδιους ρυθμούς στο αίμα μας, και στις θηλάζουσες μητέρες, αυτοί συχνά αντανακλώνται στο μητρικό γάλα», εξήγησε ο Woortman. «Ορμόνες όπως η μελατονίνη και η κορτιζόλη ακολουθούν αυτούς τους ρυθμούς και εισέρχονται στο γάλα από την κυκλοφορία της μητέρας».
Τα άλλα συστατικά που εξετάστηκαν ήταν ως επί το πλείστον σταθερά καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι δεν επηρεάζονται τόσο έντονα από τα σήματα που καθορίζουν τους κιρκαδικούς ρυθμούς.
Η ομάδα διαπίστωσε επίσης ότι καθώς τα βρέφη μεγάλωναν, τα επίπεδα των διαφόρων ενώσεων στο μητρικό γάλα παρουσίαζαν διακυμάνσεις. Για παράδειγμα, τα επίπεδα κορτιζόλης, IgA και λακτοφερίνης ήταν υψηλότερα όταν τα μωρά ήταν ηλικίας μικρότερης του ενός μήνα. Τα υψηλότερα επίπεδα αυτών των ενώσεων πιθανώς υποστηρίζουν την ανοσολογική άμυνα και τον αποικισμό του εντέρου σε πολύ μικρά μωρά.
«Όσον αφορά τις διαφορές στις διακυμάνσεις ημέρας/νύχτας ανάλογα με την ηλικία του βρέφους, αυτό μπορεί να αντανακλά τη σταθεροποίηση του κιρκάδιου ρολογιού της μητέρας που συμβαίνει με την πάροδο του χρόνου μετά τον τοκετό, καθώς και την ωρίμανση και σταθεροποίηση του κιρκαδικού ρυθμού του βρέφους», επεσήμανε ο Woortman.
Μεγιστοποίηση του οφέλους με το ...ρολόι
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η μελέτη τους δεν μπόρεσε να λάβει υπόψη όλους τους δυνητικά σχετικούς δημογραφικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου τοκετού και της διατροφής της μητέρας, λόγω του μεγέθους του δείγματος. Στο μέλλον θα χρειαστούν μεγαλύτερες και πιο ποικιλόμορφες ομάδες για να εξασφαλιστεί η γενικευσιμότητα αυτών των αποτελεσμάτων. Επιπλέον, μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εξετάσουν πώς ανταποκρίνονται τα βρέφη στις διακυμάνσεις που παρατηρήθηκαν εδώ.
Ωστόσο, τα ευρήματα δείχνουν ότι η σίτιση με αντλημένο γάλα θα μπορούσε να προγραμματιστεί έτσι ώστε να μεγιστοποιείται η φυσική βιολογική ευθυγράμμιση. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσαν να διατηρηθούν τα κιρκαδικά σήματα που υποστηρίζουν τον ύπνο, το μεταβολισμό και την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος των βρεφών — προσαρμογές που διαμορφώθηκαν μέσω της εξέλιξης.
«Η επισήμανση του αντλημένου γάλακτος ως «πρωινό», «απογευματινό» ή «βραδινό» και η αντίστοιχη σίτιση θα μπορούσε να βοηθήσει στην ευθυγράμμιση των ωρών άντλησης και σίτισης και στη διατήρηση της φυσικής ορμονικής και μικροβιακής σύνθεσης του γάλακτος, καθώς και των κιρκαδικών σημάτων», επεσήμανε η Dominguez-Bello.
«Στις σύγχρονες κοινωνίες, όπου μπορεί να μην είναι εφικτό για τις μητέρες να μένουν με τα βρέφη τους όλη την ημέρα, η ευθυγράμμιση των χρόνων σίτισης με την ώρα της άντλησης γάλακτος είναι ένα απλό, πρακτικό βήμα που μεγιστοποιεί τα οφέλη του μητρικού γάλακτος κατά τη σίτιση με αντλημένο γάλα», καταλήγει ο Woortman.
Πηγή: Medical Xpress
