Φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης, ενδέχεται να μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ και των συναφών μορφών άνοιας σε ηλικιωμένους με οστεοπόρωση ή κατάγματα ευθραυστότητας.
Αυτή η προσέγγιση επαναστόχευσης φαρμάκων, δηλαδή χρήσης τους και για προβλήματα για τα οποία δεν προορίζονταν αρχικά, προσφέρει μια πολλά υποσχόμενη οδό για την πρόληψη της άνοιας ανακουφίζοντας ενδεχομένως το παγκόσμιο βάρος αυτών των παθήσεων.
Η άνοια επηρεάζει περισσότερα από 55 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, και προβλέπεται να φτάσει τα 139 εκατομμύρια έως το 2050. Αναγνωρίζοντας τον βαθύ αντίκτυπό της, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την έχει χαρακτηρίσει ως κρίσιμη προτεραιότητα για την υγεία.
Αν και η πρώτη παρτίδα φαρμάκων που τροποποιούν την πορεία της νόσου για την επιβράδυνση της εξέλιξής της έχει πρόσφατα εγκριθεί, οι ανησυχίες σχετικά με το κόστος, την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητά τους παραμένουν.
Αυτοί οι περιορισμοί υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για προληπτικές προσεγγίσεις που να είναι τόσο αποτελεσματικές όσο και οικονομικά προσιτές. Η επαναστόχευση υφιστάμενων φαρμάκων αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη και αποτελεσματική στρατηγική για την αντιμετώπιση αυτής της ανεκπλήρωτης ανάγκης.
Ποιο είναι το φάρμακο
Η οστεοπόρωση και η άνοια συνυπάρχουν συχνά σε ηλικιωμένους και μοιράζονται διάφορους παράγοντες κινδύνου, όπως η προχωρημένη ηλικία, το γυναικείο φύλο και η μειωμένη σωματική δραστηριότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ερευνητική ομάδα από το Τμήμα Φαρμακολογίας και Φαρμακευτικής της Ιατρικής Σχολής LKS του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ (HKUMed) που διαπίστωσε ότι τα φάρμακα για την οστεοπόρωση, τα διφωσφονικά που περιέχουν άζωτο (NBPs), φαίνεται να αποτρέπουν σε κάποιο βαθμό την εκδήλωση άνοιας, έχει επιβεβαιώσει ότι η οστεοπόρωση και τα κατάγματα αποτελούν ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για την άνοια και ότι οι ασθενείς με άνοια διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων.
Αυτή η αλληλένδετη σχέση υποδηλώνει ότι η θεραπεία της οστεοπόρωσης μπορεί να συμβάλει στην ανακούφιση του βάρους της άνοιας.
Τα NBP, όπως η αλενδρονάτη και η ζολενδρονάτη, είναι καθιερωμένα και συνήθως συνταγογραφούμενα φάρμακα για την οστεοπόρωση. Νέα βιολογική έρευνα δείχνει ότι οι οδοί που επηρεάζονται από τα NBP μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο στην παθογένεση των διάφορων ειδών άνοιας, υποδηλώνοντας τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης των NBP στην πρόληψή τους.
Διπλά οφέλη
Οι ερευνητές διεξήγαγαν μια μελέτη μεγάλης κλίμακας χρησιμοποιώντας τα ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία ολόκληρης της πόλης του Χονγκ Κονγκ, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 120.000 ασθενείς ηλικίας 60 ετών και άνω με οστεοπόρωση ή κατάγματα λόγω οστεοπόρωσης μεταξύ 2005 και 2020. Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι χρήστες NBP είχαν 16% χαμηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης άνοιας σε σύγκριση με τους ασθενείς που δεν έλαβαν θεραπεία και 24% χαμηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με εκείνους που έλαβαν άλλα φάρμακα για την οστεοπόρωση. Η συσχέτιση ήταν ιδιαίτερα έντονη στις γυναίκες και στους ασθενείς με κατάγματα ισχίου.
Η έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας έχουν δημοσιευτεί στο Alzheimer's & Dementia, υπολόγισε ότι η θεραπεία 48 ασθενών με NBP για πέντε χρόνια θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτρέψει μία περίπτωση άνοιας, υπογραμμίζοντας την πιθανή αξία των NBP για τη δημόσια υγεία σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου.
«Ο πιθανός νευροπροστατευτικός τους ρόλος παρέχει μια εμπειρική βάση και υποστηρίζει μελλοντική έρευνα σχετικά με την πραγματική αποτελεσματικότητα αυτού του φαρμάκου στην πρόληψη ή την καθυστέρηση της γνωστικής έκπτωσης. Στην ταχέως γηράσκουσα κοινωνία μας, αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι, ενώ περιμένουμε τις νέες θεραπείες, τα υπάρχοντα φάρμακα μπορούν επίσης να προσφέρουν πρόσθετη προστασία στους πληθυσμούς υψηλού κινδύνου», δήλωσε ο καθηγητής Cheung Ching-lung, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Φαρμακολογίας και Φαρμακευτικής του HKUMed.
Πηγή: MedicalXpress
