Η μεγαλύτερη μελέτη στον κόσμο σχετικά με τις βασικές ουσίες στο αίμα άνοιξε το δρόμο για μια σειρά από τεστ με τρύπημα του δάχτυλου, τα οποία μπορούν να ανιχνεύσουν τα πρώιμα σημάδια μιας ασθένειας περισσότερο από μια δεκαετία πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Οι εργασίες για τα τεστ ακολουθούν την ολοκλήρωση ενός προγράμματος της UK Biobank για τη μέτρηση των επιπέδων σχεδόν 250 διαφορετικών πρωτεϊνών, σακχάρων, λιπών και άλλων ενώσεων στο αίμα που συλλέχθηκε από μισό εκατομμύριο εθελοντές.
Τα σύνθετα μοριακά προφίλ παρέχουν μια λεπτομερή εικόνα της φυσιολογίας κάθε ατόμου και, όταν συνδυάζονται με ιατρικά αρχεία και μητρώα θανάτων, επιτρέπουν στους επιστήμονες να προβλέψουν τον κίνδυνο μιας σειράς ασθενειών, από διαβήτη και καρδιακές παθήσεις έως καρκίνο και άνοια.
«Θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο που δουλεύουμε», δήλωσε η Δρ Joy Edwards-Hicks του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, η οποία μελετά πώς οι αλλαγές στους μεταβολίτες του αίματος επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Περισσότερες προγνωστικές εξετάσεις θα μετατοπίσουν την έμφαση στην υγειονομική περίθαλψη προς την πρόληψη των ασθενειών και όχι προς τη θεραπεία τους.
«Ταιριάζει με το μοντέλο πρόληψης προς το οποίο κινούμαστε, να μπορείς να στείλεις ένα μικρό δείγμα αίματος με ένα μικρό τρύπημα και να πάρεις μια ιδέα για την υγεία σου», πρόσθεσε. «Αν έχουμε πρόωρους προγνωστικούς δείκτες ασθένειας, μπορούμε να πούμε σε κάποιον στα 40 του ότι οι βιοδείκτες του δεν φαίνονται καλοί για την ηλικία του και να του συμβουλέψουμε αλλαγές που θα μπορούσε να κάνει».
Όργανα και βιοδείκτες
Οι αλλαγές στα μεταβολικά προφίλ των ανθρώπων αντανακλούν και προκαλούν ασθένειες. Όταν τα όργανα σταματούν να λειτουργούν σωστά, το προφίλ αλλάζει. Ένα άρρωστο συκώτι μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα αμμωνίας. Ένα κατεστραμμένο νεφρό μπορεί να αυξήσει την ουρία και την κρεατίνη. Η βλάβη των μυών μπορεί να φανεί στην αύξηση του γαλακτικού οξέος. Στον καρκίνο, αυξάνεται η πρόσληψη γλυκόζης.
Η εικόνα που αποκομίζουν οι επιστήμονες από τα μεταβολικά προφίλ είναι συχνά πιο ολοκληρωμένη από ό,τι επιτρέπουν άλλες εξετάσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι μεταβολίτες επηρεάζονται όχι μόνο από τη γενετική ενός ατόμου, αλλά και από τον τόπο και τον τρόπο ζωής του: η διατροφή, η άσκηση, η έκθεση στη ρύπανση και το άγχος, όλα συμβάλλουν σε αυτό.
«Αυτά τα μεταβολικά προφίλ καταγράφουν όλες τις γενετικές προδιαθέσεις και τις επακόλουθες συνέπειες, καθώς και τις περιβαλλοντικές εκθέσεις, οπότε μας δίνουν μια εικόνα της φυσιολογικής κατάστασης ενός ατόμου», δήλωσε ο Δρ Julian Mutz του King’s College London. «Είναι επίσης εξαιρετικά δυναμικό, ενώ η γενετική, για παράδειγμα, είναι σταθερή».
Ο Δρ Mutz χρησιμοποιεί μεταβολικά προφίλ για να προβλέψει τον κίνδυνο άνοιας. Εάν οι εξετάσεις μπορούν να αποκαλύψουν 10 έως 15 χρόνια νωρίτερα ότι ένα άτομο διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο, οι γιατροί μπορούν να παρέμβουν έγκαιρα για να βοηθήσουν τους ασθενείς να μειώσουν τις πιθανότητες εμφάνισης της πάθησης. Τα νέα δεδομένα θα πρέπει να οδηγήσουν σε πρόοδο στην πρόβλεψη σπανιότερων μορφών νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως η μετωποκροταφική άνοια.
Πηγή: Guardian
