Η συστηματική έλλειψη ύπνου δεν επηρεάζει μόνο την ενέργεια και τη διάθεση, αλλά μπορεί να συμβάλει και στην αύξηση του σωματικού βάρους μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Columbia των Ηνωμένων Πολιτειών διαπίστωσαν ότι η μείωση του νυχτερινού ύπνου κατά μόλις 90 λεπτά για έξι εβδομάδες ήταν αρκετή ώστε οι συμμετέχοντες να παρουσιάσουν αύξηση βάρους, ενισχύοντας τα στοιχεία που συνδέουν την ανεπαρκή ξεκούραση με την παχυσαρκία και τις μεταβολικές διαταραχές.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Annals of Internal Medicine, περιέλαβε 95 υγιείς ενήλικες, οι οποίοι συνήθως κοιμούνταν επτά έως οκτώ ώρες κάθε βράδυ. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να καθυστερήσουν την ώρα του ύπνου τους κατά 90 λεπτά για διάστημα έξι εβδομάδων και στη συνέχεια επέστρεψαν στο φυσιολογικό τους πρόγραμμα ύπνου για άλλες έξι εβδομάδες.
Καθ' όλη τη διάρκεια της έρευνας, οι επιστήμονες παρακολουθούσαν τον ύπνο και τη σωματική δραστηριότητα μέσω ειδικής συσκευής στον καρπό, ενώ κατέγραφαν μεταβολές στο σωματικό βάρος, την περίμετρο μέσης, τη σύσταση του σώματος και τα επίπεδα ορμονών που σχετίζονται με την όρεξη.
Αύξηση βάρους και λιγότερη κίνηση
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κατά την περίοδο του περιορισμένου ύπνου οι συμμετέχοντες πήραν κατά μέσο όρο περίπου μισό κιλό, ενώ παρέμεναν σωματικά ανενεργοί περίπου 20 λεπτά περισσότερο κάθε ημέρα σε σύγκριση με το φυσιολογικό τους πρόγραμμα.
Η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Διατροφικής Ιατρικής Marie-Pierre St-Onge, τόνισε ότι ο επαρκής ύπνος μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα πρόληψης της αύξησης βάρους και νοσημάτων που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Από την πλευρά του, ο επίκουρος καθηγητής Faris Zuraikat επισήμανε ότι, αν και η αύξηση του βάρους κατά περίπου μισό κιλό σε έξι εβδομάδες φαίνεται μικρή, η χρόνια στέρηση ύπνου θα μπορούσε να έχει πολύ μεγαλύτερες συνέπειες.
«Η μελέτη μας σχεδιάστηκε ώστε να προσομοιάζει τις συνήθειες ύπνου πολλών ενηλίκων. Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί για έναν ολόκληρο χρόνο, η αύξηση του βάρους ενδέχεται να γίνει κλινικά σημαντική», ανέφερε.
Γιατί η έλλειψη ύπνου αυξάνει την όρεξη
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ο ανεπαρκής ύπνος επηρεάζει τις ορμόνες που ρυθμίζουν την πείνα και τον κορεσμό. Συγκεκριμένα, αυξάνονται τα επίπεδα της γκρελίνης, της ορμόνης που διεγείρει την όρεξη, γεγονός που οδηγεί συχνά σε μεγαλύτερη κατανάλωση τροφής.
Παράλληλα, η κόπωση που προκαλεί η έλλειψη ύπνου μειώνει τη διάθεση για σωματική δραστηριότητα, περιορίζοντας τις ημερήσιες ενεργειακές δαπάνες. Επιπλέον, όσο περισσότερες ώρες παραμένει κάποιος ξύπνιος, τόσο περισσότερες ευκαιρίες έχει να καταναλώσει επιπλέον θερμίδες.
Επιπτώσεις και στον μεταβολισμό
Ο καθηγητής Μεταβολικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης, Naveed Sattar, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, υπογράμμισε ότι ο ύπνος αποτελεί βασικό πυλώνα ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
Όπως εξήγησε, όταν ο οργανισμός δεν ξεκουράζεται επαρκώς, διαταράσσεται η ορμονική ισορροπία που ελέγχει την όρεξη, αυξάνεται το αίσθημα της πείνας και μειώνεται η φυσική δραστηριότητα.
Παράλληλα, ο καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ulster, Alex Miras, σημείωσε ότι η χρόνια έλλειψη ύπνου αυξάνει τη φλεγμονή και την αντίσταση στην ινσουλίνη, αναγκάζοντας το πάγκρεας να παράγει περισσότερη ινσουλίνη για να διατηρήσει φυσιολογικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Η διαδικασία αυτή μπορεί να ευνοήσει τόσο την αύξηση του σωματικού βάρους όσο και την επιδείνωση της μεταβολικής υγείας.
Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι και ο υπερβολικός ύπνος έχει συνδεθεί σε ορισμένες μελέτες με δυσμενείς επιδράσεις στον μεταβολισμό.
Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται επτά έως εννέα ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ, με τους ειδικούς να τονίζουν ότι η επαρκής ξεκούραση αποτελεί βασικό στοιχείο για τη διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους και καλής συνολικής υγείας.
Πηγή: Independent
