Ο ήχος μιας βρύσης που στάζει. Το ρυθμικό χτύπημα δαχτύλων σε μια επιφάνεια...καθημερινοί ήχοι οι οποίοι ωστόσο προκαλούν υπερβολική συναισθηματική αντίδραση χωρίς να φαίνεται ότι ενοχλούν κανέναν άλλον. Αν το σκηνικό που περιγράφεται σας φαίνεται γνώριμο πιθανότατα δεν πρόκειται απλώς για μια παραξενιά σας, όπως οι περισσότεροι ίσως φαντάζονται.
Η μισοφωνία περιγράφει την έντονη αντιπάθεια ή απέχθεια για συγκεκριμένους ήχους και επίσης είναι γνωστή και ως σύνδρομο επιλεκτικής ευαισθησίας στον ήχο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, πρόκειται για μια διαταραχή στην οποία ορισμένοι ήχοι προκαλούν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις που θεωρούνται ακόμα και παράλογες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι όσοι πάσχουν από μισοφωνία αναφερόμενοι σε συγκεκριμένους ήχους περιγράφουν πως η ενόχληση είναι τόσο έντονη που αισθάνονται ότι θα «τους τρελάνει». Οι αντιδράσεις τους μπορεί να κυμαίνονται από θυμό και ενόχληση έως πανικό και ανάγκη φυγής.
Οι ανυπόφοροι ήχοι
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η μισοφωνία οφείλεται ενδεχομένως στον τρόπο που ο εγκέφαλός φιλτράρει τους ήχους.
Τα άτομα με μισοφωνία συχνά αναφέρουν ότι η αντίδραση τους πυροδοτείται από στοματικούς ήχους -- τον θόρυβο που κάνει κάποιος όταν μασάει ή ακόμα και όταν αναπνέει. Άλλοι δυσάρεστοι ήχοι περιλαμβάνουν το χτύπημα σε πληκτρολόγιο, το χτύπημα των δακτύλων σε κάποια επιφάνεια ή ακόμα και τον θόρυβο από την κίνηση των υαλοκαθαριστήρων.
Συχνά εκείνοι που υποφέρουν αντιδρούν έντονα και σε τυχόν οπτικά ερεθίσματα που συνοδεύουν τους ενοχλητικούς ήχους όπως κάποιες επαναλαμβανόμενες κινήσεις.
Η διαταραχή κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή. Οι πάσχοντες αναφέρουν μια σειρά από συναισθηματικές αντιδράσεις με συνοδευτικές γνωστικές λειτουργίες.
Όταν το σύνδρομο εκδηλώνεται ήπια ο πάσχων μπορεί να αισθάνεται άβολα, να νιώθει άγχος ή αηδία, ακόμα και την επιθυμία να αποχωρήσει άμεσα από τον χώρο.
Εάν η αντίδρασή είναι πιο σοβαρή, κάποιος συγκεκριμένος θόρυβος μπορεί να προκαλέσει οργή, θυμό, συναισθηματική δυσφορία, φόβο ή πανικό, ακόμα και αισθήματα μίσους.
Όσοι πάσχουν από μισοφωνία συχνά αναπτύσσουν άγχος πρόβλεψης όταν μπαίνουν σε καταστάσεις όπου μπορεί να σημειωθούν ήχοι ενεργοποίησης των συμπτωμάτων τους. Αναγκάζονται σε πολλές περιπτώσεις να υπονομεύσουν συνειδητά την κοινωνική τους δραστηριότητα αποφεύγοντας λόγου χάρη εστιατόρια ή άλλους χώρους κοινωνικών συναθροίσεων φοβούμενοι ότι δεν μπορούν να ελέγξουν ένα περιβάλλον με τόσα πολλά ηχητικά ερεθίσματα.
Πότε εκδηλώνεται η διαταραχή
Η ηλικία έναρξης του συνδρόμου δεν είναι σαφώς οριοθετημένη. Ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι τα συμπτώματα τους ξεκίνησαν μεταξύ 9 και 13 ετών ενώ σύμφωνα με τα υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία η μισοφωνία φαίνεται να εμφανίζεται συχνότερα στον γυναικείο πληθυσμό.
Οι γιατροί δεν είναι σίγουροι τι προκαλεί το σύνδρομο. Θα μπορούσε να σχετίζεται με το πώς ήχοι με κοινά χαρακτηριστικά όπως η επανάληψη, επηρεάζουν τον εγκέφαλο και ενεργοποιούν αυτόματες αντιδράσεις στο σώμα.
Καθώς η διαταραχή δεν αφορά πρόβλημα στην ακοή, πολύ συχνά δεν διαγιγνώσκεται. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις μάλιστα που συγχέεται με αγχώδη, διπολική ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Νεότερες έρευνες
Μια πρωτοποριακή μελέτη διαπίστωσε πρόσφατα ότι η μισοφωνία σχετίζεται με δυσλειτουργίες συνδεσιμότητας ανάμεσα σε διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τόσο την ηχητική διέγερση όσο και την αντίδραση μάχης/φυγής. Περιλαμβάνει επίσης μέρη του εγκεφάλου που κωδικοποιούν τη σημασία των ήχων.
Η πάθηση επηρεάζει την καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που εκδηλώνεται με εντονότερα συμπτώματα. Η θεραπευτική προσέγγιση συχνά περιλαμβάνει μια διεπιστημονική κλίμακα που συνδυάζει από την ηχοθεραπεία έως την υποστηρικτική συμβουλευτική, με την οποία οι πάσχοντες εκπαιδεύονται σε στρατηγικές αντιμετώπισης των σωματικών και συναισθηματικών αντιδράσεων τους.
Έχει παρατηρηθεί ότι ένας μη ενοχλητικός θόρυβος μπορεί να αποσπά την προσοχή από τα ένοχα ερεθίσματα και να μειώνει τις αντιδράσεις. Έτσι, η χρήση ωτοασπίδων και ακουστικών συνεπικουρεί στο να μετριαστεί ο αντίκτυπος των θορύβων που μπορούν να προκαλέσουν μια κρίση.
Ο τρόπος ζωής παίζει επίσης ρόλο, λένε οι γιατροί. Μεταξύ άλλων συστήνουν τακτική άσκηση, επαρκή ύπνο και προσπάθεια διαχείρισης του καθημερινού άγχους.
Είναι σημαντικό, προσθέτουν οι επιστήμονες, όποιος πάσχει από το σύνδρομο να έχει κάποια ήσυχα, ασφαλή σημεία κατά προτίμηση στο σπίτι ή ακόμα και στον χώρο εργασίας του, στα οποία θα μπορεί να καταφύγει, έχοντας εξασφαλίσει ότι εκεί δεν υπάρχουν πηγές ενοχλητικών θορύβων.
