Χάρις Μανουσάκη
Ακόμα κι όταν είναι αναμενόμενη, όπως στις περιπτώσεις βαρέως πασχόντων ασθενών χωρίς περιθώριο βελτίωσης, η απώλεια προκαλεί τα ίδια συναισθήματα.
Άρνηση, θλίψη, απόγνωση, θυμό, απελπισία. Όχι με αυτή τη σειρά πάντα...
Το να βιώνετε αυτά τα συναισθήματα, είναι απόλυτα φυσιολογικό λένε οι ειδικοί, παρά το γεγονός ότι η ένταση μπορεί να είναι πρωτόγνωρη και η αίσθηση του χρόνου να παγώνει, λες και τα αρνητικά συναισθήματα δεν θα μας εγκαταλείψουν ποτέ.
Αγκαλιάζοντας την θλίψη
Το πένθος, είναι η φυσιολογική ψυχοσυναισθηματική διαδικασία με την οποία προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε μια μεγάλη απώλεια. Είναι μια διεργασία βαθιά εσωτερική, εντελώς προσωπική, που μπορεί να διαρκέσει καιρό.
Η θλίψη για την απώλεια έχει σωματικά, ψυχολογικά και συναισθηματικά χαρακτηριστικά. Αφήστε τον εαυτό σας να εκφράσει ο,τι νιώθει, λένε οι ειδικοί ψυχικής υγείας, καθώς πολύ συχνά ο θάνατος είναι ένα θέμα για το οποίο οι άνθρωποι αποφεύγουν να μιλούν. Ειδικά το πρώτο διάστημα, όταν ο πόνος είναι τόσο έντονος που φαίνεται ότι δεν θα τον αποχωριστούμε ποτέ.
Σχεδόν πάντα η συναισθηματική δοκιμασία προκαλεί σωματικά προβλήματα. Πόνος στο στομάχι, ανορεξία, διαταραχές ύπνου, απώλεια ενέργειας και κόπωση, είναι κοινά συμπτώματα του στρες που δημιουργεί η απώλεια.
Συναισθηματικά ξεσπάσματα μεγάλης έντασης είναι επίσης αναμενόμενα, όπως κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, ακόμα και σκέψεις αυτοκτονίας.
Τα χαρακτηριστικά της απώλειας
Οι αντιδράσεις σε ένα τραυματικό γεγονός όπως ο θάνατος επηρεάζονται, λένε οι επιστήμονες, από τις συνθήκες του γεγονότος, όπως το αν ο θάνατος ήταν ξαφνικό γεγονός ή είχε βίαια χαρακτηριστικά.
Ο θάνατος ενός παιδιού έχει ίσως την πιο σκληρή επίπτωση. Προκαλεί θυμό και αίσθημα αδικίας.
Βαθιά τραυματική είναι και η απώλεια του συντρόφου καθώς πέρα από την θλίψη, συχνά προκαλεί αισθήματα αγωνίας για την διαχείριση της καθημερινότητας η οποία είχε σχεδιαστεί για δυο…
Η αντιμετώπιση του θανάτου ως ένα αμετάκλητο γεγονός είναι σημαντική για την πνευματική υγεία. Η αδυναμία αποδοχής αποτελεί ένα αναμενόμενο στάδιο του πένθους που φαίνεται αδύνατο να υπερκεραστεί όμως σταδιακά επιτυγχάνεται.
Αναζητήστε υποστήριξη σε φίλους ή συγγενείς, σε πρόσωπα με τα οποία αισθάνεστε εμπιστοσύνη, συστήνουν οι γιατροί. Ζητήστε την βοήθεια τους για πρακτικά θέματα, μην προσπαθείτε να διεκπεραιώσετε μόνοι όλα τα ζητήματα της καθημερινότητας.
Εκφραστείτε δυνατά, μιλήστε, κλάψτε αν αυτό σας αποσυμπιέζει. Είναι ο τρόπος που το μυαλό και το σώμα επεξεργάζεται τα αρνητικά συναισθήματα και εκτονώνει την ψυχολογική πίεση.
Παρά την δυσκολία, πιέστε τον εαυτό σας να φάει και να κοιμηθεί. Η συναισθηματική εξουθένωση σπρώχνει μερικές φορές σε συνήθειες που μπορεί να προκαλέσουν εθισμό, όπως το αλκοόλ.
Η επίγνωση ότι πρόκειται για μια πρόσκαιρη και εν δυνάμει επικίνδυνη ανακούφιση μπορεί να απομακρύνει εκείνον που πενθεί από αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.
Καθυστερήστε σε αυτό το στάδιο κάθε άλλη μεγάλη αλλαγή στη ζωή σας. Οι περίοδοι μεγάλου άγχους δεν είναι κατάλληλες για λήψη σοβαρών αποφάσεων.
Κυρίως, ζητήστε επαγγελματική βοήθεια όταν το συναισθηματικό βάρος είναι αφόρητο, πρόκειται για ένδειξη σθένους και όχι αδυναμίας, μην αφήνετε τον εαυτό σας να δοκιμάσει τα όρια του.
Το πένθος αναπόφευκτα επηρεάζει όλες τις υπόλοιπες κοινωνικές σχέσεις. Ο άνθρωπος που πενθεί συχνά αποστασιοποιείται από τον περίγυρο, δυσκολεύεται να διατηρήσει την μέχρι τότε καθημερινή κοινωνική του ρουτίνα, αποσύρεται από κοινωνικές δραστηριότητες, ενδεχομένως δεν μπορεί να ανταπεξέλθει για καιρό και στην εργασία του.
Ο στενός περίγυρος μπορεί να είναι ένα “μαξιλάρι” ασφάλειας αυτό το διάστημα που θα απορροφά τους κραδασμούς μέχρι το πένθος να γίνει πιο διαχειρίσιμο.
Ο ρόλος του θυμού
Ο θυμός είναι από τα συχνότερα συναισθήματα που μαζί με την θλίψη συνοδεύουν την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι προσφέρει έναν τρόπο να εκφραστεί το αίσθημα αδικίας και απόγνωσης, και παρότι μπορεί να δοκιμάσει την αντοχή των άλλων, είναι σε πολλές περιπτώσεις ένα αναγκαίο σκαλοπάτι για να βρει τρόπο εκτόνωσης το εσωτερικό άγχος που προκαλεί ένας θάνατος.
Πόσο διαρκεί το πένθος;
Εξαρτάται, απαντούν οι ειδικοί ψυχικής υγείας… όσο πιο στενή σχέση υπήρχε με εκείνον που χάθηκε, τόσο παρατείνεται η περίοδος πένθους. Ο ρόλος του προσώπου αυτού στη ζωή μας, τα αισθήματα μας για αυτόν, είναι παράγοντες που επηρεάζουν τον χρόνο επούλωσης του τραύματος που αφήνει η απώλεια.
Όπως δεν υπάρχει “σωστός” τρόπος να θρηνήσει κάποιος, έτσι δεν υφίσταται και “συγκεκριμένη” περίοδος πένθους.
Στη αρχή, τα συναισθήματα έχουν μια οξεία, ωμή αίσθηση πόνου. Καθώς ο καιρός περνά, η ένταση αμβλύνεται, η διαδοχή των συναισθημάτων αποκλιμακώνεται και παρότι το γεγονός δεν αλλάζει, η καθημερινότητα επιστρέφει σε μια ρουτίνα, πολλές φορές διαφορετική, ωστόσο είναι το μονοπάτι που θα επιτρέψει σε εκείνον που πενθεί να συνεχίσει τη ζωή του.
