Ο τρόπος χρήσης των smartphone και η επίδρασή τους στην ψυχική υγεία μελετώνται εκτενώς λόγω της αυξανόμενης εξάρτησης των ανθρώπων από αυτές τις συσκευές.

Μια πρόσφατη μελέτη παρακολούθησε τη χρήση smartphone αργά το βράδυ σε 79 ενήλικες με πρόσφατες αυτοκτονικές σκέψεις για 28 ημέρες. Τα άτομα που χρησιμοποιούσαν τα τηλέφωνά τους αργά, μεταξύ 11 μ.μ. και 1 π.μ., παρουσίαζαν υψηλότερο κίνδυνο αυτοκτονικών σκέψεων την επόμενη μέρα, ενώ εκείνα που χρησιμοποιούσαν ενεργά το πληκτρολόγιο μετά τα μεσάνυχτα παρουσίαζαν χαμηλότερο κίνδυνο.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο JAMA Network Open.

Τη νύχτα, όταν ο κόσμος επιτέλους ησυχάζει, οι αυτοκτονικές σκέψεις ή ιδέες συχνά γίνονται πιο έντονες στο μυαλό. Μόνο στις ΗΠΑ, κάθε χρόνο πάνω από 10 εκατομμύρια ενήλικες έχουν αυτοκτονικές σκέψεις, οπότε είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τόσο τους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο όσο και εκείνους που έχουν προστατευτική δράση.

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η κακή ποιότητα ύπνου ή η μικρότερη διάρκεια ύπνου συνδέονται με την αύξηση των αυτοκτονικών ιδεών την επόμενη μέρα. Αυτό θέτει ένα σημαντικό ερώτημα: πώς οι δραστηριότητες στις οποίες επιδίδονται οι άνθρωποι όταν είναι ξύπνιοι τη νύχτα μπορεί να αυξήσουν περαιτέρω αυτόν τον κίνδυνο;

Μια δραστηριότητα που γίνεται όλο και πιο συνηθισμένη είναι η χρήση smartphone πριν τον ύπνο. Παρόλο που είναι ευρέως γνωστό ότι αυτή η συμπεριφορά μπορεί να διαταράξει τον ύπνο με διάφορους τρόπους, όπως το μπλε φως που κρατά τον εγκέφαλο σε εγρήγορση, το συναισθηματικά συγκινητικό περιεχόμενο ή οι ειδοποιήσεις που διακόπτουν τη σιωπή. Επιπλέον, η αποστολή μηνυμάτων τη νύχτα ή το ξύπνημα από ειδοποιήσεις έχει επίσης συνδεθεί με αυξημένη ψυχολογική δυσφορία.

Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα που αγωνίζονται με αυτοκτονικές σκέψεις τείνουν επίσης να χρησιμοποιούν τα τηλέφωνά τους αργά τη νύχτα. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό πώς η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών επηρεάζει τον κίνδυνο αυτοκτονίας, ή αν η επίδραση διαφέρει όταν ένα άτομο περιηγείται παθητικά στο smartphone του σε σχέση με την ενεργή χρήση του.

Παρακολούθηση της ενεργητικής έναντι της παθητικής χρήσης των smartphone

Οι ερευνητές αυτής της μελέτης ήθελαν να κατανοήσουν ακριβώς πότε και πώς η χρήση του τηλεφώνου μπορεί να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου. Έτσι, στρατολόγησαν 79 ενήλικες που θεωρούνταν υψηλού κινδύνου λόγω αναφερόμενων αυτοκτονικών σκέψεων ή συμπεριφορών τον τελευταίο μήνα. Κατά τη διάρκεια 28 ημερών, η μελέτη συγκέντρωσε πάνω από 7,5 εκατομμύρια στιγμιότυπα οθόνης από τα τηλέφωνα των συμμετεχόντων, με εγκατεστημένο λογισμικό που τραβούσε ένα στιγμιότυπο οθόνης κάθε 5 δευτερόλεπτα όποτε η συσκευή τους ήταν ενεργή.

Η ομάδα συνέλεξε δεδομένα σε πραγματικό χρόνο από άτομα στο φυσικό τους περιβάλλον για να κατανοήσει τα συναισθήματα και τις εμπειρίες των συμμετεχόντων.

Ένα μοντέλο βαθιάς μάθησης εκπαιδεύτηκε για να διακρίνει μεταξύ ενεργητικής και παθητικής χρήσης του τηλεφώνου, όπου η ενεργητική χρήση υποδείκνυε την παρουσία του πληκτρολογίου στο screenshot και η παθητική χρήση υποδείκνυε την απουσία του.

Η ανάλυσή τους αποκάλυψε ότι τα μεγαλύτερα διαστήματα χρήσης του τηλεφώνου, 7-9 ώρες, έδειχναν χαμηλότερα επίπεδα αυτοκτονικών σκέψεων σε σύγκριση με τα διαστήματα 4-7 ωρών. Η χρήση του τηλεφώνου μεταξύ 11 μ.μ. και 1 π.μ. συνδέονταν με υψηλότερα επίπεδα σχεδιασμού αυτοκτονίας την επόμενη μέρα, σε σύγκριση με τη χρήση του τηλεφώνου αργότερα, μεταξύ 1-5 π.μ. ή νωρίς το πρωί. Διαπίστωσαν επίσης ότι η δραστηριότητα του πληκτρολογίου — ειδικά μεταξύ 1 π.μ. και 5 π.μ. — έδειξε κάποια προστατευτικά αποτελέσματα, καθώς τα επίπεδα κινδύνου την επόμενη μέρα ήταν χαμηλότερα σε αυτές τις περιπτώσεις.

Ορισμένοι ειδικοί, ωστόσο, σημειώνουν ότι τα αναφερόμενα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή, καθώς το μέγεθος του δείγματος είναι αρκετά μικρό και η μελέτη διεξήχθη σε ένα μόνο σημείο. Τόνισαν επίσης ότι τα άτομα που αισθάνονται κατάθλιψη τείνουν επίσης να υπερεκτιμούν τη χρήση του τηλεφώνου τους, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει παραπλανητικές συσχετίσεις.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν τους περιορισμούς της μελέτης τους, αλλά τονίζουν ότι τα μοτίβα που παρατήρησαν στη νυχτερινή χρήση των smartphone θα μπορούσαν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες. Η καλύτερη κατανόηση των λεπτών αποχρώσεων της χρήσης του τηλεφώνου μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων παρεμβάσεων για την πρόληψη των αυτοκτονιών στο μέλλον.