Κοινές ανησυχίες αλλά και κοινές προσεγγίσεις στην επίλυση των προβλημάτων που ταλανίζουν τις κοινωνίες, μοιράζονται οι πολίτες 22 χωρών, όπως έδειξε έρευνα της Phillip Morris International (PMI). Απογοητευμένοι από την πόλωση που χαρακτηρίζει πολλά από τα σοβαρά κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν τις χώρες, οι πολίτες ζητούν να εισακούγονται όλες οι απόψεις όταν σχεδιάζονται πολιτικές που τους αφορούν.

Μεταξύ αυτών και οι αποφάσεις που αφορούν στο κάπνισμα και τις προσπάθειες εξάλειψης του. Περίπου 3 στους 4 χρήστες προϊόντων νικοτίνης επιθυμούν να ληφθούν υπόψη οι θέσεις τους στο σχεδιασμό πολιτικών γύρω από το καπνό και τη νικοτίνη. Ακόμη μια ενδιαφέρουσα τάση που προκύπτει από την έρευνα είναι, πως παρά τα όσα συζητούνται από την έναρξη της πανδημίας, οι πολίτες δεν έχουν χάσει την πίστη τους στην επιστήμη.

Βάσει των αποτελεσμάτων της έρευνας, που πραγματοποιήθηκε από την ανεξάρτητη εταιρία ερευνών Povaddo για λογαριασμό της PMI, πάνω από 8 στους 10 ενήλικες διεθνώς (82%) πιστεύουν ότι καλύτερες λύσεις σε σημαντικές παγκόσμιες προκλήσεις μπορούν να βρεθούν, όχι σε ακραίες απόψεις, αλλά με συμβιβασμό.

«Στο επίκεντρο των παραδοσιακών πολιτικών για το τσιγάρο είναι η πρόληψη, δηλαδή πως θα πεισθούν οι πολίτες να μην αρχίζουν το κάπνισμα, αλλά και η διακοπή, πως θα σταματήσουν το κάπνισμα όσοι το έχουν ξεκινήσει. Τι συμβαίνει όμως αν οι προσπάθειες δεν έχουν αποτέλεσμα. Εδώ έρχεται η προσέγγιση της μείωσης της βλάβης. Είναι μια διαφορετική στρατηγική που διευρευνούν κάποιες χώρες για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, εξετάζοντας λιγότερο επιβλαβή, καλύτερες εναλλακτικές επιλογές για να αντικαταστήσουν το τσιγάρο», ανέφερε στο πλαίσιο συνέντευξης τύπου κατά τη διάρκεια της οποίας παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας, ο Gregoire Verdeaux, Senior Vice President, External Affairs της PMI. «Το ζητούμενο είναι πως δίνουμε πρόσβαση στους καπνιστές, ειδικά σε εκείνους των χαμηλότερων εισοδημάτων, που είναι και η πλειονότητα, πρόσβαση σε αυτές τις εναλλακτικές μειωμένης βλάβης», πρόσθεσε σχολιάζοντας την ανάγκη για διαφορετική προσέγγιση στο σχεδιασμό πολιτικών που αφορούν θέματα που αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών.

Τι έδειξε η μελέτη διεθνώς

Στην έρευνα συμμετείχαν πάνω από 44.000 ενήλικες σε 22 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Παρά την αυξανόμενη πόλωση των κοινωνιών παγκοσμίως, η έρευνα αποκάλυψε μία ισχυρή συναίνεση μεταξύ των συμμετεχόντων, οι οποίοι πιστεύουν ότι η εύρεση ενός συμβιβασμού σε αμφιλεγόμενα ζητήματα μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή αλλαγή πολιτικής και να επιτρέψει την πρόοδο:

• 90% των ερωτηθέντων πιστεύει πως, για να επιλυθούν οι επιτακτικές κοινωνικές προκλήσεις, οι ηγέτες θα πρέπει να λάβουν υπόψη όλες τις οπτικές, ακόμη και εκείνες που είναι αντίθετες με τις δικές τους.
• Το 88% υποστήριξε ότι είναι πιθανότερο να ψηφίσει ηγέτες που ακούν όλες τις πλευρές ενός ζητήματος και υιοθετούν λογικές προσεγγίσεις που βελτιώνουν τις ζωές των ανθρώπων.
• Αυτή τη στιγμή, λιγότερο από το ένα τρίτο των ενηλίκων (31%) πιστεύει πως οι απόψεις του αντικατοπτρίζονται στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις διαχειρίζονται σοβαρά ζητήματα.

Επιπροσθέτως, η έρευνα διαπίστωσε πως οι πολίτες έχουν κουραστεί να περιμένουν την όποια αλλαγή και είναι ανοικτοί στην υιοθέτηση συμβιβαστικών προτάσεων. Το 76% πιστεύει ότι οι ηγέτες θα πρέπει να ακολουθήσουν νέες πολιτικές που θα επιτρέψουν τη σταδιακή πρόοδο σε κοινωνικά ζητήματα, αντί να αναζητούν σαρωτικές αλλαγές που είναι δυσκολότερες να εφαρμοστούν.

Οι πολίτες θέλουν εταιρείες και επιχειρηματικοί ηγέτες να συνδράμουν στην προσπάθεια για αλλαγή:

• 85% των ερωτηθέντων εκτίμησε ότι η συνεργασία πολιτών και επιχειρήσεων θα έχει ουσιαστική επίδραση
• 77% καλωσορίζουν την εταιρική συμμετοχή στην αντιμετώπιση σοβαρών ζητημάτων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, αντίστοιχα καταγράφεται στήριξη των πολιτών προς μία πιο ισορροπημένη προσέγγιση στο ρυθμιστικό πλαίσιο του καπνού, ώστε να συνδυάζονται όλες οι φωνές και να ενθαρρύνεται η σταδιακή πρόοδος προς τη μείωση της βλάβης.

Ειδικότερα, η έρευνα εμφάνισε:

• Ποσοστό 77% συμφωνεί ότι θα πρέπει να εντάσσεται στη συζήτηση γύρω από το ρυθμιστικό πλαίσιο και η οπτική εκείνων που επηρεάζει άμεσα και η οποία συχνά αγνοείται.
• Το 75% των ερωτηθέντων συμφωνεί ότι η κοινωνική προσδοκία καθολικής αποχής από ουσίες όπως η νικοτίνη και το αλκοόλ δεν είναι εφικτή. Έτσι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να κάνουν βήματα προς τη μείωση της βλάβης.
• Το 72% συμφωνεί ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξετάσουν το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν εναλλακτικά προϊόντα στην προσπάθεια να καταστούν οι χώρες τους ελεύθερες τσιγάρου.

Τι απάντησαν οι πολίτες στην Ελλάδα

Οι συμμετέχοντες στην έρευνα από την Ελλάδα εξέφρασαν ανάλογες ανησυχίες και επιθυμούν αντίστοιχες προσεγγίσεις για την επίλυση σημαντικών κοινωνικών προβλημάτων.

Ειδικότερα, το 80% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού στην Ελλάδα πιστεύει ότι οι καλύτερες λύσεις προς την πραγματική πρόοδο στα πιο πιεστικά ζητήματα επιτυγχάνονται όταν μπορεί να βρεθεί μια μέση λύση μεταξύ των άκρων.

Επιπλέον, μεταξύ των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού, το 87% συμφωνεί ότι εάν οι άνθρωποι και οι εταιρείες συνεργάζονται, έχουν τη δυνατότητα να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στα μεγάλα ζητήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία σήμερα.

Αντίστοιχα, για τους ερωτηθέντες στη χώρα μας φαίνεται πως το έδαφος για πρόοδο και συμβιβασμό βρίσκεται συχνά όταν όλες οι φωνές ακούγονται και όταν όλοι είναι πρόθυμοι να εξετάσουν όλες τις πλευρές του επιχειρήματος. Το 91% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού πιστεύει ότι για να βρουν λύσεις στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία σήμερα, οι ηγέτες πρέπει να λάβουν υπόψη όλες τις οπτικές γωνίες, ακόμη και εκείνες με τις οποίες διαφωνούν έντονα.

Το 89% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού πιστεύει πως, όταν λαμβάνουν αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή σημαντικού ποσοστού του πληθυσμού, οι ηγέτες πρέπει να ακούν και να υποστηρίζουν τους ανθρώπους που εκπροσωπούν.

Ωστόσο, ούτε οι ίδιοι οι άνθρωποι που επηρεάζονται από τις πολιτικές αποφάσεις, στην περίπτωση του τσιγάρου οι ίδιοι οι καπνιστές, δεν νιώθουν ότι εισακούγονται. Το 74% των ενήλικων καταναλωτών προϊόντων νικοτίνης αισθάνεται ότι οι φωνές τους έχουν αποκλειστεί για πολύ καιρό και ότι απαιτείται μια νέα προσέγγιση στο ρυθμιστικό πλαίσιο για να εξισορροπηθεί ο τρόπος που ακούγονται οι καταναλωτές νικοτίνης απέναντι σε όσους δεν καταναλώνουν προϊόντα που περιέχουν νικοτίνη.

Επιπλέον, το 71% των ενήλικων καταναλωτών προϊόντων νικοτίνης πιστεύει ότι οι απόψεις τους πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής όταν αποφασίζονται θέματα για το κάπνισμα και τα προϊόντα νικοτίνης.

Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζει και για τους πολίτες της χώρας, η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και σχεδιασμός στρατηγικών. Το 84% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού πιστεύει ότι οι αποφάσεις που επηρεάζουν την κοινωνία και τη δημόσια υγεία πρέπει να βασίζονται στην επιστήμη και τα γεγονότα.

Το 84% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού περιμένει από τους ηγέτες να υιοθετήσουν νόμους και κανονισμούς με βάση γεγονότα και δεδομένα ώστε να συμβαδίζουν με τον ρυθμό της τεχνολογικής αλλαγής και της καινοτομίας.

Ωστόσο, το 55% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού πιστεύει ότι οι συζητήσεις για την επιστήμη και τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις έχουν γίνει πιο διχαστικές. Αντίστοιχα, το 70% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού συμφωνεί ότι οι κοινωνικές προσδοκίες για πλήρη αποχή από επιβλαβείς συμπεριφορές, όπως η χρήση καπνού και η κατανάλωση αλκοόλ δεν είναι εφικτές και η κυβέρνηση πρέπει να λάβει μέτρα για να μειώσει τις βλάβες αυτών των συμπεριφορών.

Το 81% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού συμφωνεί ότι οι καπνιστές, που επιλέγουν να συνεχίζουν να καπνίζουν τσιγάρα, θα πρέπει να έχουν πρόσβαση και ακριβείς πληροφορίες σχετικά με εναλλακτικές λύσεις χωρίς καύση, οι οποίες διαθέτουν επιστημονική τεκμηρίωση ότι αποτελούν καλύτερη επιλογή από το συνεχές κάπνισμα τσιγάρων.

Επιπλέον, το 77% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού συμφωνεί ότι η κυβέρνηση πρέπει να εξετάσει το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα εναλλακτικά προϊόντα για να καταστήσουν τη χώρα τους «μια χώρα χωρίς τσιγάρο». Μόνο το 20% των ενηλίκων του γενικού πληθυσμού πιστεύει ότι το αυτό που χρειάζεται για να απομακρυνθεί μια χώρα από το τσιγάρο είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο και η φορολόγηση των τσιγάρων.

Το 64% του γενικού πληθυσμού ενηλίκων συμφωνεί ότι η ενθάρρυνση των ενηλίκων καπνιστών, που επιλέγουν να συνεχίζουν να καπνίζουν τσιγάρα, να στραφούν πλήρως σε εναλλακτικά προϊόντα χωρίς καύση, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, πλάι σε άλλες προσπάθειες για τη μείωση της βλάβης που προκαλεί το κάπνισμα τσιγάρων.

Το 64% των ενηλίκων που καπνίζουν αποκλειστικά τσιγάρα δήλωσαν ότι θα ήταν πιο πιθανό να εξετάσουν το ενδεχόμενο να στραφούν σε εναλλακτικά προϊόντα, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα προϊόντα θέρμανσης καπνού, εάν είχαν σαφήνεια για το πώς αυτά τα προϊόντα διαφέρουν από τα τσιγάρα καθώς και για την επιστήμη πίσω από αυτά.

Μεθοδολογία έρευνας: Η Povaddo διεξήγαγε αυτήν τη διαδικτυακή έρευνα για λογαριασμό της PMI μεταξύ 5 και 23 Φεβρουαρίου 2022. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 44.622 ενήλικες γενικού πληθυσμού ηλικίας 21 ετών και άνω σε 22 χώρες: Αργεντινή, Βραζιλία, Βουλγαρία, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Τσεχία, Δομινικανή Δημοκρατία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ιαπωνία, Μαλαισία, Μεξικό, Φιλιππίνες, Πορτογαλία, Σερβία, Νότια Αφρική, Νότια Κορέα, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν συνολικά 2.003 συνεντεύξεις. Τα δεδομένα έχουν σταθμιστεί ώστε να είναι αντιπροσωπευτικά του διαδικτυακού πληθυσμού μεταξύ των ακόλουθων μεταβλητών: ηλικία, φύλο, περιοχή και χρήση προϊόντων νικοτίνης