«Μεγάλο στοίχημα», χαρακτηρίζει μιλώντας στο News4Health ο Αθανάσιος Θεοχάρης, την αρωγή των άστεγων χρηστών και τη μείωση της βλάβης. Στοίχημα «που τελικά ως φαίνεται κερδίσαμε», προσθέτει ο Πρόεδρος του ΟΚΑΝΑ. Όπως διευκρινίζει, με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών δεν υπήρξε κρούσμα του νέου κορονοϊού σε δομές και υπηρεσίες του Οργανισμού κατά των Ναρκωτικών. «Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, ξεπεράστηκαν αγκυλώσεις ετών και υπό την πίεση της εξάπλωσης του ιού COVID-19», αποκαλύπτει και περιγράφει την επόμενη ημέρα του αγώνα κατά των ναρκωτικών στην Ελλάδα.
Κ. Θεοχάρη, ο κορονοϊος και η περίοδος του lockdown επηρέασε στην πράξη το έργο του ΟΚΑΝΑ; Παρατηρήθηκε αύξηση ή μείωση των αριθμων των ωφελούμενων;
Με την εμφάνιση του κορονοϊού ενεργοποιήσαμε άμεσα ειδικό σχέδιο δράσης για την προστασία των ωφελούμενων και εργαζομένων από τον COVID-19. Διαμορφώθηκε ένα ειδικό πλαίσιο λειτουργίας και οι ωφελούμενοι έλαβαν υπηρεσίες με μέτρα ασφαλείας, όπως εφαρμογή take home στις περιπτώσεις που ήταν επιστημονικά αποδεκτό, εξ αποστάσεως συμβουλευτική, τηλεφωνική υποστήριξη κ.α.
Αναφορικά με τον αριθμό των ωφελούμενων θα σας πω ότι κινήθηκε σχεδόν στα ίδια πλαίσια. Ενδεικτικά τον Φεβρουάριο οι εξυπηρετούμενοι ήταν 8.313 άτομα και ο αντίστοιχος αριθμός τον Μάιο ήταν 8.410 άτομα. Στον Σταθμό Φροντίδας Εξαρτημένων Ατόμων (ΣΦΕΑ) εξυπηρετήθηκαν εντός της δομής αλλά και στο δρόμο ( streetwork) τον Φεβρουάριο 1658 άτομα, ενώ το Μάϊο 2177 άτομα, τα οποία έλαβαν υπηρεσίες καλύπτοντας βασικές ανάγκες όπως σίτιση, υγιεινή και ένδυση. Επίσης ο ΟΚΑΝΑ προσέφερε υπηρεσίες του τον Φεβρουάριο σε 59 έφηβους/νέους, ενώ τον Μάιο σε 64 έφηβους/νέους μέσω του προγράμματος Άμεσης Κοινωνικής Παρέμβασης σε έφηβους και νέους έως 24 ετών.
Αθ. Θεοχάρης, Πρόεδρος ΟΚΑΝΑ
Πως προσαρμόστηκαν οι υπηρεσίες; Υπάρχουν «μαθήματα» ή οφέλη που μένουν κληρονομιά στον ΟΚΑΝΑ;
Η λειτουργία των μονάδων υποκατάστασης και των υπηρεσιών του ΟΚΑΝΑ προσαρμόστηκαν ανάλογα για τη προστασία της δημόσιας υγείας και της υγείας των ωφελούμενων αλλά και των εργαζομένων παρέχοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα ατομικής προστασίας σύμφωνα με τις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας και της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Υγείας. Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας πω ότι δεν παρουσιάστηκε κανένα κρούσμα στις δομές και υπηρεσίες του ΟΚΑΝΑ, ούτε σε εργαζόμενο, ούτε σε ωφελούμενο. Αυτό ήταν το πρώτο μεγάλο μάθημα και παράλληλα στοίχημα για εμάς.
Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα για εμάς, που για την κοινωνία χρόνιζε πολύ καιρό, ήταν οι άστεγοι εξαρτημένοι. Δημιουργήσαμε 2 Ξενώνες Φιλοξενίας για άστεγους χρήστες στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη.
Μέσα σε ελάχιστο χρόνο, ξεπεράστηκαν αγκυλώσεις ετών και υπό την πίεση της εξάπλωσης του ιου covid-19, προχωρήσαμε στην λειτουργία των ξενώνων άμεσα. Ελήφθησαν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας και ξεκίνησε ένας τεράστιος αγώνας μέσω της «δουλειάς στο δρόμο» (streetwork) και προσεγγίστηκαν άστεγοι εξαρτημένοι στο κέντρο της Αθήνας. Ο ΟΚΑΝΑ συνεργάστηκε με το Δήμο Αθηναίων, το Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή» και το Σύλλογο Ασθενών Ήπατος «Προμηθέας» προκειμένου να προσεγγίσει, να ενημερώσει και να πλαισιώσει στο δρόμο την ευπαθή ομάδα των εξαρτημένων. Μία «μεγάλη» ομάδα streetwork βρέθηκε στο δρόμο, παρείχε υπηρεσίες και στάθηκε δίπλα στους ανθρώπους που ήταν άστεγοι και εξαρτημένοι.
Μετά από πρωτοβουλία του Δημάρχου Αθηναίων κ. Κώστα Μπακογιάννη, συνεργαστήκαμε με τον Δήμο Αθηναίων, το ΚΕΘΕΑ, την οργάνωση «Γιατροί του Κόσμου», τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδος «Θετική Φωνή», τον Σύλλογο Ασθενών Ήπατος «Προμηθέας», το Praksis και Steps, και δημιουργήσαμε τη δομή αστέγων χρηστών με ολιστική προσέγγιση και σεβασμό των ουσιοεξαρτημένων ατόμων. Ο ξενώνας λειτουργεί ακόμη και φιλοξενεί 89 ωφελούμενους, από αυτούς οι 62 εντάχθηκαν σε πρόγραμμα υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ- οι 43 εντάχθηκαν σε πρόγραμμα υποκατάστασης για 1η φορά στη περίοδο του covid-19.
Στη Θεσσαλονίκη δημιουργήσαμε και εκεί άλλον έναν Ξενώνα Φιλοξενίας αστέγων χρηστών που κάλυψε τις ανάγκες αστέγων εξαρτημένων για την περίοδο του covid-19. Σύμμαχος μας στάθηκε ο Δήμος Θεσσαλονίκης και με το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Δημάρχου Θεσσαλονίκης κ.Κώστα Ζέρβα, δημιουργήσαμε μία δομή φιλοξενίας. Το υπνωτήριο λειτούργησε μόνο για την περίοδο της πανδημίας και φιλοξένησε 13 άστεγους, εκ των οποίων 5 άτομα εντάχθηκαν σε πρόγραμμα υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ.
Και στις 2 δομές διενεργήθηκαν εξετάσεις από κλιμάκιο του ΕΟΔΥ και κανένας ωφελούμενος δεν ήταν θετικός στον κορονοϊό. Ήταν ένα πραγματικά μεγάλο στοίχημα, το στοίχημα με τους άστεγους χρήστες και τη μείωση της βλάβης, που τελικά ως φαίνεται ότι κερδίσαμε. Και το κερδίσαμε με την υιοθέτηση μίας ολιστικής προσέγγισης των εξαρτήσεων.
Το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημερας κατά των Ναρκωτικών είναι «Σηκω, Πάλεψε, Προχωρά». Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών είναι μια ημέρα υπενθύμισης και ένα επιπλέον έναυσμα για να οργανωθούμε, να δράσουμε και να κινητοποιηθούμε στοχεύοντας στην εντατικοποιημένη υλοποίηση των τεσσάρων πυλώνων παρέμβασης του ΟΚΑΝΑ, την Πρόληψη, τη Μείωση Βλάβης, τη Θεραπεία και την Επανένταξη.
Ο Οργανισμός κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ), εν όψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά των Ναρκωτικών στις 26 Ιουνίου 2020, με κεντρικό μήνυμα «Σήκω, Πάλεψε, Προχώρα» αναδεικνύει τη δυνατότητα και τις ευκαιρίες που παρέχονται στους εξαρτημένους για απεξάρτηση, καθώς και την υιοθέτηση ενός πιο λειτουργικού τρόπου ζωής. Ο ΟΚΑΝΑ υποστηρίζει ενεργά την επιλογή και την προσπάθεια του εξαρτημένου να απαλλαγεί από τον εθισμό και συνδράμει με τις υπηρεσίες του στην απόφασή του για μετάβαση από το αδιέξοδο των ναρκωτικών, στη διεκδίκηση της ζωής.
Το πρόβλημα της χρήσης ουσιών και της εξάρτησης εν γένει είναι ένα πρόβλημα μακροχρόνιο, σύνθετο και δυσεπίλυτο. Απέναντι σε αυτή τη μάστιγα, εμείς ως ΟΚΑΝΑ, προσπαθούμε καθημερινά και εξασφαλίζουμε το δικαίωμα κάθε εξαρτημένου στην αναζήτηση ευκαιριών απαλλαγής από τον εθισμό. Ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους αυτούς και τους κινητοποιούμε για να κρατήσουμε ζωντανή την ελπίδα τους για μια άλλη, νέα, λειτουργική ζωή.
Τι επιφυλάσσει το μέλλον για τον ΟΚΑΝΑ; Ποιά είναι τα επόμενα βήματα της χώρας μας στη μάχη κατά των Ναρκωτικών και των Εξαρτήσεων;
Ευελπιστώ και πράττω κάθε τι δυνατό, προκειμένου το μέλλον να βρει τον ΟΚΑΝΑ ενισχυμένο και σε επίπεδο παρεχόμενων υπηρεσιών / δομών, αλλά και σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού. Σε αυτό το πλαίσιο, ενεργοποιήσαμε την ανάπτυξη, δημιουργία και λειτουργία νέων δομών και καινοτόμων υπηρεσιών μέσω ΕΣΠΑ, διαμορφώνουμε σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση πιθανών μελλοντικών κρίσεων ενσωματώνοντας τη γνώση και την πρόσφατη εμπειρία από την επιτυχή διαχείριση της πανδημίας του Covid-19 στον τομέα της ευθύνης μας και σχεδιάζουμε και επιχειρούμε συνέργειες με Υπουργεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Κοινωνικούς Φορείς και Πανεπιστημιακά Ιδρύματα.
Η εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών για την αντιμετώπιση του φαινομένου της ουσιοεξάρτησης αποτελεί στρατηγική επιλογή για την χώρα. Κάτι τέτοιο απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια, ολιστική προσέγγιση και εστιασμένη εφαρμογή ουσιαστικών και στοχευμένων δράσεων για τις ευπαθείς ομάδες των εξαρτημένων. Οι παρεμβάσεις οφείλουν να στηρίζονται σε σύγχρονες και επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπευτικές μεθόδους με παράλληλη εφαρμογή προγραμμάτων και υπηρεσιών για τη μείωση της βλάβης και την άμεση κοινωνική παρέμβαση. Απώτερος στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη πραγματικής κοινωνικής επανένταξης μακριά από εξαρτήσεις.
