Στην πλέον περίπλοκη κατηγορία της φαρμακευτικής δαπάνης του ΕΟΠΥΥ, τα «λοιπά φάρμακα», φαίνεται πως έχει αρχίσει να στρέφεται, έστω εν μέρει, το ενδιαφέρον.

Στα «λοιπά» φάρμακα εντάσσονται ουσιαστικά όσα σκευάσματα δεν κατηγοριοποιούνται ως on patent (πρωτότυπα με προστασία πατέντας), off patent (πρωτότυπα, που έχει λήξει η περίοδος προστασίας της πατέντας τους) ή γενόσημα. Πρόκειται για φάρμακα που αφορούν κυρίως σοβαρές παθήσεις, που συνήθως είναι συνδυασμοί δραστικών ουσιών ή σκευασμάτων.

Είναι ενδεικτικό πως με διάταξη που εντάχθηκε στο σχέδιο νόμου για την ανακουφιστική φροντίδα, που βρίσκεται σε διαβούλευση, δίνεται η δυνατότητα συνεκτίμησης της προστιθέμενης αξίας φαρμάκων τριών υποκατηγοριών στην αποζημιωση τους, όταν πρόκειται δηλαδή για φάρμακα έστω και «οριακής καινοτομίας» ή πολλαπλής φαρμακευτικής αξίας και αποτελεσματικότητας (άρθρο 60).

Πρόκειται για τρεις ειδικές κατηγορίες εγχωρίως παραγόμενων φαρμακευτικών προϊόντων, των σκευασμάτων Καλώς Καθιερωμένης Χρήσης, των υβριδικών και των «συνδυασμών περισσότερων δραστικών ουσιών που περιλαμβάνονται στη σύνθεση εγκεκριμένων φαρμάκων, οι οποίες όμως δεν έχουν μέχρι στιγμής συνδυασθεί για θεραπευτικούς σκοπούς».

• Διαβάστε σχετικά ⇒ Ρύθμιση οφειλών clawback σε 36 άτοκες δόσεις για φαρμακευτικές εταιρείες

Αύξηση 143% για τα «λοιπά» φάρμακα και οι κατηγορίες που «οδηγούν» τη δαπάνη

Σε ό,τι αφορά τον επιμερισμό της δαπάνης σε κατηγορίες, λοιπόν, οι παραπάνω τρεις υποκατηγορίες εντάσσονται στα «λοιπά» φάρμακα. Το μερίδιο της εν λόγω κατηγορίας εμφανίζεται, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν πρόσφατα και προκύπτουν από την επεξεργασία δεδομένων από την πύλη ΕΟΠΥΥ-ΚΜΕΣ, να καταγράφει σημαντική αύξηση, τόσο σε αξίες όσο και σε όγκο.

Συγκεκριμένα, τα έτη μεταξύ 2018 και 2021 καταγράφει αύξηση 79% σε όγκους και 143% σε αξίες! Το 2018 ο όγκος των «λοιπών» φαρμάκων αντιστοιχούσε σε 15,4 εκατομμύρια συσκευασίες, με τις αξίες να ανέρχονται σε 279 εκατ. ευρώ. Το 2021 οι συσκευασίες έφθασαν τα 27,5 εκατομμύρια, ενώ σε αξίες η δαπάνη έφθασε τα 678 εκατ. ευρώ.

Βέβαια, στο σύνολο της αγοράς των φαρμάκων που αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ, την περίοδο 2018-2021, το μερίδιο της εν λόγω κατηγορίας κινήθηκε από 7% σε όγκο σε 11,3% και σχεδόν διπλασίασε σε αξίες, από 9,4% σε 18,75%.

Αν δούμε τα δεδομένα του ΕΟΠΥΥ-ΚΜΕΣ για το σύνολο της αγοράς των φαρμάκων που αποζημιώνει ο Οργανισμός, την περίοδο 2018-2021 οι όγκοι αυξήθηκαν κατά 11,7% και οι αξίες κατά 22,2%, από 217,5 εκατομμύρια συσκευασίες αξίας 2.958 εκατ. ευρώ το 2018 σε 242,9 εκατομμύρια συσκευασίες αξίας 3.616 εκατ. ευρώ το 2021.

Με τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη εξορθολογισμού της δαπάνης να παραμένει ανοικτή, δεδομένης και της διαρκούς αύξησης του clawback και των επιπτώσεων του στην αγορά, τα στοιχεία φαίνεται να χαρτογραφούν πιθανά σημεία όπου καλοσχεδιασμένες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να ωφελήσουν, σε συνδυασμό με την εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων. Βέβαια, κοινό αίτημα όλων των φορέων της αγοράς είναι η αύξηση του προϋπολογισμού για το φάρμακο, καθώς κρίνεται ανεπαρκής για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες της χώρας.

Σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, τα on patent φάρμακα, αν και αποτελούν το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς, φαίνεται να παραμένουν σταθερά τα τέσσερα αυτά χρόνια, με μια οριακή μείωση 1% σε όγκους και οριακή αύξηση 1% σε αξίες. Το μερίδιο τους έφθασε σε 1,856 δισ. ευρώ το 2021, από 1,846 δισ. ευρώ το 2018.

Από την άλλη, αύξηση 5% σε όγκο και 27% σε αξίες καταγράφουν τα off patent φάρμακα, από 106,9 εκατομμύρια συσκευασίες αξίας 451 εκατ. ευρώ το 2018 σε 112,3 εκατομμύρια συσκευασίες αξίας 571 εκατ. ευρώ το 2022.

Ανοδικά κινήθηκαν και τα γενόσημα, 16% αυξήθηκαν σε όγκο και 34% σε αξίες. Από 51,9 εκατομμύρια συσκευασίες αξίας 382 εκατ. ευρώ διαμορφώθηκαν σε 60,3 εκατ. συσκευασίες αξίας 571 εκατ. ευρώ.