Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (Africa CDC) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) απευθύνουν κατεπείγουσα έκκληση για άμεση ενίσχυση της αντίδρασης στην επιδημία Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), με έμφαση στην έγκαιρη ανίχνευση των κρουσμάτων, την παρακολούθηση των επαφών, την πρόσβαση στη φροντίδα, την υποστήριξη των εργαζομένων υγείας πρώτης γραμμής και την ταχύτερη διάθεση πόρων στις πληγείσες κοινότητες.
Η έκκληση διατυπώθηκε μετά από κοινή αποστολή υψηλού επιπέδου στην Ουγκάντα και τη ΛΔ Κονγκό, στις 4 και 5 Αυγούστου. Η αποστολή αξιοποίησε τα διδάγματα από την επιτυχή αντιμετώπιση της τοπικής μετάδοσης στην Ουγκάντα, αξιολόγησε τις επιχειρησιακές δυσκολίες στην περιοχή της Μπουνιά και μετέφερε τις προτεραιότητες των κοινοτήτων και των εργαζομένων πρώτης γραμμής στις συζητήσεις με την πολιτική ηγεσία στην Κινσάσα.
Της αποστολής ηγήθηκαν ο Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, ο Dr Jean Kaseya, Γενικός Διευθυντής του Africa CDC, και ο Dr Mohamed Janabi, Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Αφρική.
Κατά τις επισκέψεις στην Καμπάλα, την Μπουνιά και την Κινσάσα, τα μέλη της αντιπροσωπείας συναντήθηκαν με εθνικές και επαρχιακές αρχές, συντονιστές της επιχείρησης αντιμετώπισης της επιδημίας, εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, εκπροσώπους των κοινοτήτων και εταίρους. Η αποστολή αξιολόγησε την πρόοδο, εντόπισε κρίσιμα επιχειρησιακά κενά και μετέφερε άμεσα στην εθνική ηγεσία τις ανησυχίες των πληττόμενων κοινοτήτων και των ομάδων πρώτης γραμμής.
Το παράδειγμα της Ουγκάντας
Στην Καμπάλα, η αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τις εθνικές αρχές και τις ομάδες αντιμετώπισης της επιδημίας, μετά την ανακοίνωση από την Ουγκάντα, στις 28 Ιουλίου 2026, ότι έληξε η επιδημία στη χώρα.
Η Ουγκάντα κατέγραψε 20 επιβεβαιωμένα κρούσματα και δύο θανάτους. Όλες οι επαφές που είχαν καταγραφεί προηγουμένως ολοκλήρωσαν την περίοδο παρακολούθησής τους.
Το Africa CDC και ο ΠΟΥ συνεχάρησαν την ηγεσία της Ουγκάντας, καθώς και το έργο των εργαζομένων υγείας, των κοινοτήτων και των εταίρων που συμμετείχαν στην αντιμετώπιση της επιδημίας.
Η εμπειρία της χώρας απέδειξε τη σημασία της έγκαιρης ανίχνευσης, της ταχείας ιχνηλάτησης των επαφών, της συντονισμένης εθνικής δράσης, της σχέσης εμπιστοσύνης με τις κοινότητες και της ισχυρής διασυνοριακής επιτήρησης.
Οι δύο οργανισμοί υπογράμμισαν ότι η ετοιμότητα πρέπει να διατηρηθεί. Η συνεχιζόμενη μετάδοση του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό σημαίνει ότι οι γειτονικές χώρες παραμένουν εκτεθειμένες στον κίνδυνο και πρέπει να συνεχίσουν την επιτήρηση, την εργαστηριακή ετοιμότητα και τον διασυνοριακό συντονισμό.
Στο επίκεντρο της πανδημίας
Στη συνέχεια, η αντιπροσωπεία μετέβη στην Μπουνιά, στην επαρχία Ιτούρι, επίκεντρο της επιδημίας, όπου και συναντήθηκε με επαρχιακές αρχές, εθνικές και επαρχιακές ομάδες αντιμετώπισης, εργαζόμενους υγείας πρώτης γραμμής, εκπροσώπους των κοινοτήτων και εταίρους που στηρίζουν την επιχείρηση αντιμετώπισης.
Η αντιπροσωπεία επισκέφθηκε επίσης το Κέντρο Θεραπείας Έμπολα Rwangole και αξιολόγησε την ετοιμότητά του να επεκτείνει την πρόσβαση σε έγκαιρη και ποιοτική περίθαλψη.
Η επίσκεψη στο πεδίο επιβεβαίωσε ένα βασικό συμπέρασμα της αποστολής: ο περιορισμός και η εξάλειψη της επιδημίας θα εξαρτηθούν από τις ίδιες τις κοινότητες.
Οι πολίτες πρέπει να λαμβάνουν σαφή ενημέρωση από πρόσωπα που γνωρίζουν και εμπιστεύονται. Πρέπει να μπορούν να αναγνωρίζουν τα συμπτώματα, να αναφέρουν έγκαιρα ύποπτα περιστατικά και να αναζητούν φροντίδα χωρίς φόβο.
Οι κοινότητες πρέπει να συμμετέχουν άμεσα στην επιτήρηση, στις παραπομπές ασθενών, στη θεραπεία, στις ασφαλείς και αξιοπρεπείς ταφές, καθώς και στις αποφάσεις που επηρεάζουν τις οικογένειές τους.
Οι κοινοτικοί, θρησκευτικοί, γυναικείοι και νεανικοί ηγέτες έχουν κρίσιμο ρόλο στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, στην αντιμετώπιση των ανησυχιών και στη διασφάλιση ότι τα μέτρα αντιμετώπισης ανταποκρίνονται στις τοπικές συνθήκες.
Η αντιπροσωπεία αναγνώρισε το θάρρος των κοινοτήτων και των εργαζομένων υγείας που επιχειρούν υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, μεταξύ άλλων λόγω ανασφάλειας, μετακινήσεων πληθυσμών, κακής οδικής πρόσβασης, παραπληροφόρησης και έντονης πίεσης στις υπηρεσίες υγείας.
Παράλληλα, άκουσε άμεσα για τα εμπόδια που επιβραδύνουν την αντιμετώπιση της επιδημίας, όπως η καθυστερημένη ανίχνευση, η περιορισμένη πρόσβαση στη φροντίδα, η αντίσταση σε ορισμένες δράσεις αντιμετώπισης, οι ελλείψεις βασικών προμηθειών και η ανεπαρκής υποστήριξη των ομάδων πρώτης γραμμής.
Η επαρχία Ιτούρι αντιπροσωπεύει σχεδόν το 90% των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων στη ΛΔ Κονγκό, με τις υγειονομικές ζώνες Μπουνιά, Ρουαμπάρα και Μονγκμπουάλου να συγκαταλέγονται στις πλέον πληγείσες.
Ρυθμός μετάδοσης και αντιμετώπιση
Έως τις 4 Αυγούστου 2026, η ΛΔ Κονγκό είχε αναφέρει 3.973 επιβεβαιωμένα κρούσματα, 1.801 θανάτους και 776 αναρρώσεις σε 51 υγειονομικές ζώνες πέντε επαρχιών.
Κατά το τελευταίο 24ωρο για το οποίο υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, η χώρα κατέγραψε 99 νέα επιβεβαιωμένα κρούσματα και 52 θανάτους.
Η παρακολούθηση των επαφών βρισκόταν στο 75%, ποσοστό χαμηλότερο από τον επιχειρησιακό στόχο τουλάχιστον 95%, που απαιτείται για τον γρήγορο εντοπισμό των αλυσίδων μετάδοσης και την έγκαιρη ανίχνευση νέων κρουσμάτων μεταξύ των γνωστών επαφών.
Συνολικά, 674 άνθρωποι βρίσκονταν υπό φροντίδα, ενώ η πληρότητα των κέντρων θεραπείας στη Βόρεια Κίβου είχε φτάσει στο 139%, ασκώντας τεράστια πίεση στις διαθέσιμες κλίνες, στους εργαζόμενους υγείας και στις επιχειρήσεις αντιμετώπισης της επιδημίας.
Το Africa CDC και ο ΠΟΥ κάλεσαν σε άμεση δράση για:
- την έγκαιρη αναγνώριση των κρουσμάτων και την αύξηση της καθημερινής παρακολούθησης των επαφών τουλάχιστον στο 95%,
- τη μεταφορά των υπηρεσιών εξέτασης, παραπομπής, απομόνωσης και θεραπείας πιο κοντά στις πληγείσες κοινότητες,
- την άμεση επέκταση της δυναμικότητας των υπηρεσιών θεραπείας, των εργαστηρίων, των ασθενοφόρων και των ασφαλών και αξιοπρεπών ταφών,
- την προστασία, τον εξοπλισμό, την υποστήριξη και την έγκαιρη πληρωμή των εργαζομένων υγείας πρώτης γραμμής,
- την ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων στις υγειονομικές εγκαταστάσεις,
- τη διατήρηση των βασικών υπηρεσιών υγείας για τις πληγείσες κοινότητες,
- τη βελτίωση της ασφαλούς πρόσβασης στις περιοχές που πλήττονται από ανασφάλεια και ανεπαρκείς υποδομές,
- τη συνεργασία με αξιόπιστους κοινοτικούς ηγέτες σε κάθε στάδιο της αντιμετώπισης,
- τη διατήρηση της διασυνοριακής επιτήρησης και της περιφερειακής ετοιμότητας,
- τη διασφάλιση ότι η χρηματοδότηση που έχει δεσμευτεί φτάνει χωρίς καθυστέρηση στις επιχειρήσεις πρώτης γραμμής.
Οι συναντήσεις στην Κινσάσα
Η αποστολή ολοκληρώθηκε στην Κινσάσα με συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και μέλη της κυβέρνησης.
Ο Dr Tedros, ο Dr Kaseya και ο Dr Janabi παρουσίασαν στις εθνικές αρχές και στους εταίρους τα ευρήματα από την Καμπάλα και την Μπουνιά.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην κυβερνητική ηγεσία, στον ισχυρότερο επιχειρησιακό συντονισμό, στη συνεργασία με τις κοινότητες, στην υποστήριξη των εργαζομένων υγείας, στην πρόσβαση στις πληγείσες περιοχές, στη συνέχιση των βασικών υπηρεσιών υγείας και στην ταχεία ανάπτυξη πρόσθετων δυνατοτήτων και χρηματοδότησης.
Οι επικεφαλής των οργανισμών επανέλαβαν τη στήριξή τους σε μια κυβερνητικά καθοδηγούμενη και εθνικά συντονισμένη αντιμετώπιση, στην οποία θα συμμετέχουν οι εθνικές και επαρχιακές αρχές, το Africa CDC, ο ΠΟΥ, ανθρωπιστικοί και αναπτυξιακοί εταίροι, εργαζόμενοι υγείας και οι ίδιες οι κοινότητες.
Ο Dr Tedros δήλωσε: «Σε ορισμένες περιοχές της ανατολικής ΛΔ Κονγκό, η επιδημία Έμπολα εξελίσσεται ταχύτερα από την αντίδρασή μας, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη να ενισχύσουμε γρήγορα κάθε πτυχή των προσπαθειών μας για τον περιορισμό της. Στεκόμαστε αλληλέγγυοι στην κυβέρνηση, στις πληγείσες κοινότητες και στους θαρραλέους εργαζόμενους υγείας που υπηρετούν υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Αυτό, όμως, πρέπει να συνοδευτεί από σταθερή δέσμευση, περισσότερους πόρους και ισχυρότερη διεθνή υποστήριξη. Μαζί πρέπει να διασφαλίσουμε την ασφαλή πρόσβαση των ομάδων αντιμετώπισης, να προστατεύσουμε τους πολίτες και τους εργαζόμενους υγείας και να κινητοποιήσουμε την απαραίτητη υποστήριξη για να τερματίσουμε αυτή την επιδημία και να σώσουμε ζωές».
Από την πλευρά του, ο Dr Jean Kaseya, Γενικός Διευθυντής του Africa CDC, δήλωσε: «Ο περιορισμός και τελικά ο τερματισμός αυτής της επιδημίας θα προέλθει από τις ίδιες τις κοινότητες. Όταν οι άνθρωποι έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες που εμπιστεύονται, μπορούν να αναφέρουν έγκαιρα τα συμπτώματα και να αναζητήσουν φροντίδα χωρίς φόβο, μπορούμε να διακόψουμε κάθε αλυσίδα μετάδοσης. Η δική μας ευθύνη είναι να φέρουμε την αντιμετώπιση πιο κοντά στις κοινότητες και να προσφέρουμε στις ομάδες πρώτης γραμμής την υποστήριξη που χρειάζονται».
Στήριξη στην κυβέρνηση του Κονγκό
Το Africa CDC και ο ΠΟΥ επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να στηρίξουν την κυβέρνηση της ΛΔ Κονγκό και τις πληγείσες κοινότητες μέσω μίας ενιαίας και συντονισμένης αντιμετώπισης.
Οι δύο οργανισμοί θα συνεχίσουν να διαθέτουν τεχνική τεχνογνωσία, να ενισχύουν την περιφερειακή ετοιμότητα και να κινητοποιούν τους απαραίτητους πόρους για τη διακοπή της μετάδοσης και την προστασία ανθρώπινων ζωών.
Το Africa CDC και ο ΠΟΥ εξακολουθούν να συνιστούν να αποφεύγονται οι αδικαιολόγητοι περιορισμοί στις μετακινήσεις και στο εμπόριο. Αντίθετα, οι χώρες θα πρέπει να ενισχύσουν την επιτήρηση, την εργαστηριακή δυναμικότητα, την ετοιμότητα και τον διασυνοριακό συντονισμό.
