Την ανάγκη επανασχεδιασμού των κινήτρων για την προσέλκυση κλινικών μελετών στην Ελλάδα θέτει ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), χαρακτηρίζοντας το επενδυτικό clawback «χαμένη ευκαιρία» για το σύστημα υγείας και, κυρίως, για τους ασθενείς.

Με αφορμή την πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση B1β,Β2α,β/οικ.4086 για το επενδυτικό clawback, ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι, ενώ το συγκεκριμένο εργαλείο έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, τα κίνητρα που συνδέονται με την προσέλκυση κλινικών μελετών δεν έχουν παρουσιάσει αντίστοιχη αποτελεσματικότητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Σύνδεσμος, το 2021 απορροφήθηκαν 50 εκατ. ευρώ για κλινικές μελέτες από συνολικό κονδύλι 100 εκατ. ευρώ. Το 2023 απορροφήθηκαν 5,5 εκατ. ευρώ από 125 εκατ. ευρώ, ενώ το 2025 μόλις 2,5 εκατ. ευρώ από συνολικά 100 εκατ. ευρώ. Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει τη μειούμενη αποτελεσματικότητα του μέτρου ως κινήτρου για την προσέλκυση κλινικών μελετών.

Τα οφέλη για τους ασθενείς

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο ΣΦΕΕ στα οφέλη που προκύπτουν από τη συμμετοχή ασθενών σε κλινικές μελέτες. Όπως αναφέρει, οι συμμετέχοντες αποκτούν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες που ενδέχεται να κυκλοφορήσουν ευρέως αρκετά χρόνια αργότερα, ενώ παράλληλα παρακολουθούνται συστηματικά από εξειδικευμένες ομάδες επαγγελματιών υγείας.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι υπό μελέτη νέες θεραπείες παρέχονται δωρεάν από τις εταιρείες στους συμμετέχοντες, γεγονός που, όπως επισημαίνεται, μπορεί να συμβάλλει και στην εξοικονόμηση πόρων για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ακόμη ότι οι κλινικές μελέτες αποτελούν πηγή επενδυτικών πόρων από το εξωτερικό, οι οποίοι κατευθύνονται στα νοσοκομεία, στους ερευνητές-ιατρούς και στο προσωπικό που συμμετέχει στη διεξαγωγή τους.

Η θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη

Στην επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία, ο ΣΦΕΕ συγκρίνει τις επιδόσεις της Ελλάδας στην προσέλκυση επενδύσεων για φαρμακευτική έρευνα με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Όπως αναφέρει, ενώ οι δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη στον φαρμακευτικό τομέα στην Ευρώπη ανέρχονται σε 53 δισ. ευρώ ετησίως, η Ελλάδα προσελκύει περίπου 100 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Με βάση το πληθυσμιακό μερίδιο της χώρας στην Ευρώπη, ο ΣΦΕΕ υπολογίζει ότι το θεωρητικό ποσό θα μπορούσε να φτάνει τα 1,2 δισ. ευρώ ετησίως. Στην ίδια επιστολή αναφέρει ως συγκριτικά μεγέθη τα 6 δισ. ευρώ του Βελγίου, τα 5,4 δισ. ευρώ της Γαλλίας και τα 305 εκατ. ευρώ της Ουγγαρίας.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει παράλληλα ότι το υφιστάμενο πλαίσιο επιβαρύνει τη φαρμακευτική καινοτομία μέσω υψηλής φορολογίας και υποχρεωτικών επιστροφών. Στην επιστολή του συνδέει το ζήτημα αυτό με την πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα, αναφέροντας ότι μόλις ένα στα πέντε νέα φάρμακα έρχεται στην Ελλάδα μέσω ευρείας πρόσβασης.

«Απαιτείται μακροπρόθεσμη στρατηγική»

Ο ΣΦΕΕ ζητά την ενίσχυση του πλαισίου κινήτρων για τη διεξαγωγή περισσότερων κλινικών μελετών, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια πολιτική θα μπορούσε να ενισχύσει την προσέλκυση επενδύσεων, να στηρίξει το σύστημα υγείας και να διευκολύνει την είσοδο νέων καινοτόμων φαρμάκων στη χώρα.

Ο Σύνδεσμος καταλήγει στην ανάγκη εκπόνησης μιας συνεκτικής και μακροπρόθεσμης στρατηγικής που θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας στην προσέλκυση φαρμακευτικής καινοτομίας, με όφελος, όπως τονίζει, πρωτίστως για τους ασθενείς και την επιστημονική κοινότητα.

Η επιστολή του ΣΦΕΕ απεστάλη στους Κυριάκο Πιερρακάκη, Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Άδωνι Γεωργιάδη, Υπουργό Υγείας, Τάκη Θεοδωρικάκο, Υπουργό Ανάπτυξης και Άκη Σκέρτσο, Υπουργό Επικρατείας