Η ανάγκη χάραξης μιας Εθνικής Στρατηγικής για τον Καρκίνο που θα επιτρέψει τη διασφάλιση της ίσης και ισότιμης πρόσβασης όλων των ασθενών στην πρόληψη, την πρώιμη διάγνωση, τις θεραπείες, την καινοτομία και τα οφέλη της εξατομικευμένης ιατρικής βρέθηκε στο επίκεντρο ευρείας συζήτησης, που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ).

Αφορμή για τη συζήτηση, στην οποία συμμετείχαν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, είναι η ώθηση για την υλοποίηση δράσεων, που δίνει στα κράτη μέλη το «Ευρωπαϊκό Σχέδιο Καταπολέμησης του Καρκίνου» (EU Beating Cancer Plan).

«Ο καρκίνος είναι μια πάθηση που πάθηση που συχνά φοβόμαστε να την αναφέρουμε με το όνομα της. Αλλά είναι μια πάθηση που τα τελευταία χρόνια, χάρις στην ιατρική και τη φαρμακευτική καινοτομία έχουμε καταφέρει να τη διαχειριστούμε καλύτερα, από ότι τα προηγούμενα χρόνια», ανέφερε ο πρ. του ΣΦΕΕ, Ολ. Παπαδημητρίου.

Παρότι οι διαγνώσεις καρκίνου αυξάνονται, «τα ποσοστά επιβίωσης βελτιώνονται χάρη στη φαρμακευτική καινοτομία και γενικότερα οι εξελίξεις στο τομέα των καινοτόμων θεραπειών, στην πρόληψη, στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, στην ακτινοθεραπεία, στη χειρουργική, σώζουν καθημερινά τις ζωές χιλιάδων συναθρώπων μας», συμπλήρωσε.

Νέες θεραπείες στην Ελλάδα

Η Επιτροπή Αξιολόγησης Φαρμάκων ενέκρινε την τελευταία τετραετία 181 νέα ογκολογικά φάρμακα, όπως ανέφερε η πρόεδρος της καθηγήτρια Φλώρα Μπακοπούλου.

Από αυτά τα 110 είναι καινοτόμα και ορφανά φάρμακα, 49 γενόσημα, 14 βιοομοειδή, 7 είναι σταθεροί συνδυασμοί και 1 υβριδικό (ειδικές κατηγορίες).

Ορφανά λέγονται τα φάρμακα που αφορούν σπάνιες παθήσεις, μεταξύ αυτών και σπάνιους καρκίνους.

Σύμφωνα με την κα Μπακοπούλου, από το 2020 έχει υποτετραπλασιαστεί ο χρόνος αξιολόγησης. Πλέον, η διαδικασία έγκρισης και αποζημίωσης, από την ώρα που θα καταθέσει ένας Κάτοχος Άδειας Κυκλοφορίας (ΚΑΚ), η φαρμακευτική εταιρεία ως επί το πλείστον, φάκελο για αξιολόγηση ενός σκευάσματος, έχει μειωθεί σήμερα στις 30 ημέρες από 120 μέρες που διαρκούσε το 2020.

«Άρα η πρόσβαση στη θεραπεία έχει βελτιωθεί σημαντικά. Γνωρίζουμε ότι θα εφαρμοστεί ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός σε λιγότερο από έναν χρόνο, ο οποίος αναμένεται να βελτιώσει ακόμα περισσότερο την πρόσβαση των ασθενών στα καινοτόμα φάρμακα», πρόσθεσε.

«Προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Κανονισμού είναι τα ογκολογικά φάρμακα. Τα τρία πρώτα χρόνια, που θα αξιολογηθούν αποκλειστικά ογκολογικά προϊόντα, άρα το θέμα της θεραπείας του καρκίνου, σε πολύ μεγάλο βαθμό, λύνεται», ανέφερε η κα Μπακοπούλου και πρόσθεσε:

«Ξέρουμε ότι η επιβίωση των ογκολογικών ασθενών είναι πάρα πολύ μεγάλη πλέον. Ειδικά των παιδιών, από το συχνότερο καρκίνο, που είναι η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία, ξεπερνά το 80%.

Άρα ίσως πρέπει να δοθεί πλέον έμφαση στον τέταρτο άξονα του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για τον καρκίνο, που είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής των επιβιωσάντων και των ασθενών, ενηλίκων αλλά και των παιδιών, κυρίως των επιβιωσάντων από παιδικό καρκίνο».

Γεωργιάδης: Προσπάθεια εξοικονόμησης πόρων

Η πίεση βέβαια που ασκεί στα συστήματα υγείας το αυξανόμενο κόστος ογκολογικών θεραπειών τέθηκε και στη χθεσινή συζήτηση, με τον Υπουργό Υγείας να σημειώνει πως αναδεικνύεται σε κυρίαρχο θέμα για όλες τις κυβερνήσεις.

Διεθνώς, το 2017 δαπανούνταν 111 δισ. δολάρια για ογκολογικές θεραπείες, ποσό που αυξήθηκε σε 185 δισ. δολάρια το 2021, ενώ το 2026 προβλέπεται ότι θα φτάσει τα 307 δισ. δολάρια, τόνισε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα δεδομένα που παρέθεσε, το 69% των ογκολογικών φαρμάκων που εισήλθαν στις ευρωπαϊκές χώρες την τελευταία πενταετία κοστίζουν περισσότερο από 100 χιλ. δολάρια ετησίως (ανά ασθενή), ενώ πριν από μία δεκαετία το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 51%.

Όπως δήλωσε ο κ. Γεωργιάδης, «γίνεται προσπάθεια από το Υπουργείο, σε συνεργασία με τον ΕΟΠΥΥ, να εξοικονομηθούν πόροι, ώστε να μπορούν να αποζημιώνονται ακριβότερα φάρμακα, τα οποία όμως είναι μοναδικά και απαραίτητα για τους ασθενείς».

«Ακόμα και οι πιο πλούσιες χώρες, που έχουν στη διάθεσή τους πολύ περισσότερους πόρους από μία χώρα σαν την Ελλάδα, είναι μπροστά σε μία πολύ μεγάλη πρόκληση: το πώς θα μπορέσουν να βρουν τους αναγκαίους πόρους για να συνεχίσουν να διαθέτουν αυτές τις θεραπείες στους ασθενείς τους», σημείωσε.

Ο Υπουργός Υγείας έχει αναφερθεί στην ανάγκη θεσμοθέτηση διαρθρωτικών μέτρων και την εφαρμογή εργαλείων που θα επιτρέψουν τον έλεγχο των δαπανών και θα οδηγήσουν σε εξοικονομήσεις.

Μητρώα ασθενών, πρωτόκολλα συνταγογράφησης και δείκτες παρακολούθησης τους, είναι μεταξύ των παρεμβάσεων. Σε αυτά το Υπουργείο Υγείας φέρεται να προσέθεσε άλλο ένα «φίλτρο», όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, ενός είδους υποεπιτροπή αξιολόγησης της διαδικασίας χορήγησης φαρμάκων, που διατίθενται μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ), πολλά εκ των οποίων εισάγονται εκτάκτως στη χώρα μας μέσω του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ). Θα αφορά μόνο νέα φάρμακα και νέους ασθενείς.

Στο θέμα είχε αναφερθεί πρόσφατα, ο Γενικός Γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού του υπουργείου Υγείας Άρης Αγγελής.

«Το ΙΦΕΤ στην ουσία είναι μια μαύρη τρύπα, έχει έναν προϋπολογισμό που δεν ελέγχεται, και τώρα θα επικεντρωθούμε σε διάφορα κομμάτια του», είπε με νόημα και πρόσθεσε:

«Το Ινστιτούτο έχει εξελιχθεί σε ένα 4ο κανάλι διάθεσης νέων ακριβών θεραπειών που δεν κυκλοφορούν στην Ελλάδα. Υπάρχουν δε, δύο «υποκανάλια», ένα για τα φάρμακα για νοσοκομειακή χρήση και το δεύτερο για φάρμακα σε επίπεδο ασθενή. Και τα δύο αυτά περνούν μέσα από το ΣΗΠ».

«Θα επικεντρωθούμε για να καταλάβουμε πως δουλεύει το ΣΗΠ και μια από τις παρεμβάσεις που θα γίνουν από πλευράς υπουργείου έχει να κάνει με μια πιο αυστηρή αξιολόγηση αυτού του συστήματος, για το πως αυτά τα φάρμακα εξωτερικού, τα οποία δεν έχουν πάρει έγκριση ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη, αξιολογούνται στην Ελλάδα και πως επίσης για φάρμακα που είναι μεν στη Ελλάδα, αλλά χορηγούνται σε ασθενείς για ενδείξεις για τις οποίες δεν έχουν ακόμη εγκριθεί αυτά», είχε σημειώσει ο κ. Αγγελής.