Στους δυσαρμονικούς ρυθμούς του νοσοκομειακού φαρμάκου κινείται για ακόμη μια φορά η αγορά, με τις εταιρείες του κλάδου να προειδοποιούν από τις επιπτώσεις όχι μόνο της σταθερά υψηλής υπέρβασης της δαπάνης αλλά και των καθυστερήσεων των πληρωμών.

Όπως έγραψε το News4Health, πέραν της επιστολής του PIF και 30 επικεφαλής φαρμακευτικών εταιρειών, στο γραφείο του Υπουργού Υγείας έφθασε και επιστολή από το Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ).

Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, αυτή η επιστολή περιγράφει ένα συνολικό πρόβλημα στη σχέση μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των νοσοκομείων με τις φαρμακευτικές εταιρείες. Συγκεκριμένα, ενώ τα σημειώματα για τον καταλογισμού του clawback του β΄ εξαμήνου του 2024 δεν έχουν φθάσει ακόμη σε όλες τις εταιρείες και με το -αν και ελαφρώς βελτιωμένο αλλά σταθερά σε υψηλά επίπεδα - ποσοστό της υπέρβασης να δημιουργεί έντονη ανησυχία, διαπιστώνεται και καθυστέρηση στη μεταφορά των πιστωτικών υπολοίπων των νοσοκομείων στην ΕΚΑΠΥ.

Οι καθυστερήσεις στη ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών φέρονται να αφορούν το σύνολο της αλυσίδας, από τις υπηρεσίες του Υπουργείου έως την ΕΚΑΠΥ αλλά και τα ίδια τα νοσοκομεία. Αποτέλεσμα είναι στην πράξη να έχουν παγώσει οι πληρωμές της ΕΚΑΠΥ προς τις φαρμακευτικές εταιρείες, με τις οφειλές να ξεπερνούν τους δέκα μήνες.

Όπως τονίζεται στην επιστολή, αυτή η κατάσταση δημιουργεί επιπλέον σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας στον κλάδο και κυρίως θέτει σε κίνδυνο την ομαλή τροφοδοσία των νοσοκομείων με φάρμακα.

Τρόποι αντιμετώπισης

Προκειμένου η κατάσταση να αντιμετωπιστεί άμεσα ο ΣΦΕΕ προτείνει στην σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που αναμένεται να εκδοθεί για το θέμα να προβλεφθεί η δυνατότητα στις φαρμακευτικές εταιρείες να εκδώσουν χρεωστικά τιμολόγια προς τα νοσοκομεία για ποσά που αντιστοιχούν στο clawback των ετών έως και το 2023.

Τα ύψος δεν θα ξεπερνάει τα ανεξόφλητα πιστωτικά υπόλοιπα των νοσοκομείων, ενώ παράλληλα θα πρέπει να εκδοθούν και πιστωτικών τιμολογίων προς την ΕΚΑΠΥ, αντίστοιχων ποσών.

Παράλληλα προτείνεται να δοθεί η δυνατότητα έκδοσης τιμολογίων απευθείας προς την ΕΚΑΠΥ για τα διορθωτικά σημειώματα clawback του 2023 και για τα σημειώματα των δύο εξαμήνων του 2024, ανεξάρτητα από το ύψος των υπολοίπων των νοσοκομείων.

Ακόμη κρίνεται σημαντική η άμεση συμφωνία νοσοκομείων με τις φαρμακευτικές εταιρείες για τα υπόλοιπα, αλλά και να δοθεί εντολή στην ΕΚΑΠΥ για την εξόφληση του Δεκεμβρίου του 2024 και του Ιανουάριου και Φεβρουαρίου του 2025, για να διευκολυνθεί το ζήτημα της ρευστότητας.

Φάρμακα εκτός χώρας

Πριν από μερικές ημέρες, πριν τα πρώτα σημειώματα για το νοσοκομειακό clawback φθάσουν στις πρώτες εταιρείες, ο ΣΦΕΕ φέρεται να απέστειλε και άλλη μια επιστολή στον Υπουργό Υγείας, μετά την τελευταία συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου, για μια σειρά θεμάτων που επιδεινώνουν την προβλεψιμότητα για τις εταιρείες του κλάδου και επιβαρύνουν περαιτέρω μέσω υποχρεωτικών επιστροφών την καινοτομία.

Στην επιστολή γίνεται λόγος για το νοσοκομειακό clawback και πέραν του ύψους (βάσει του πρώτου εξαμήνου) σημειώνεται πως η μείωση του ανώτερου ποσοστού επιστροφών για τα φάρμακα με τιμή κάτω των 30€ θα οδηγήσει και πάλι στην υπέρμετρη επιβάρυνση της κατηγορία των φαρμάκων με τιμή πάνω από 30€, στην οποία ανήκει η συντριπτική πλειοψηφία των σκευασμάτων εντός πατέντας, δεδομένου ότι δεν προβλέπεται επιπλέον κονδύλι.

Ο κίνδυνος να μην έρθουν στη χώρα νέα φάρμακα, τουλάχιστον από την καθιερωμένη οδό αλλά κα να σταματήσει η διάθεση άλλων που ήδη κυκλοφορούν είναι ορατός, σημειώνεται στην επιστολή.

Επίσης, καταδεικνύονται τα ζητήματα ανισότητας που δημιουργεί η κατάτμηση σε προϋπολογισμούς με μη ορθολογικά κριτήρια, καθώς φαίνεται να διασφαλίζουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τα φάρμακα εκτός πατέντας και όχι για όσα είναι σε καθεστώς προστασίας, αλλά και να αυξάνουν την πολυπλοκότητα του υπολογισμού των επιστροφών.

Σημειώνεται, δε πως ο διαχωρισμός προϊόντων με βάση την «νομική βάση» τοποθετεί στο ίδιο «καλάθι» φάρμακα ετερόκλητης χρήσης, ενώ η απουσία σχετικής βάσης δεδομένων για την κατηγοριοποίηση δημιουργεί ασάφεια.

Τα μέλη του ΣΦΕΕ δηλώνουν την αντίθεσή τους σε κάθε είδους κατατμήσεις προϋπολογισμών, δεδομένου ότι δεν έχουν καταγραφεί οι πραγματικές ανάγκες και θεραπευτικές τάσεις, καθορίζοντας και τον κατάλληλο προϋπολογισμό. Αντιθέτως, ένας προκαθορισμένο, ανεπαρκής όπως χαρακτηρίζεται, προϋπολογισμός ο οποίος διαμοιράζεται ανορθόδοξα.

Περιπλοκότητα εντός και εκτός Ελλάδας

Ο συνδυασμός αναδρομικών προϋπολογισμών, πολλαπλών κλειστών κονδυλίων, εξαιρέσεων και μειώσεων επιστροφών συγκεκριμένων φαρμάκων εντείνει την πολυπλοκότητα, τονίζεται.

Περαιτέρω, σημειώνεται πως σε ένα περιβάλλον διεθνών πιέσεων, η Ελλάδα πρέπει να επανεξετάσει τη χρηματοδότηση του φαρμάκου και το επίπεδο επιστροφών.

Ο ΣΦΕΕ αναγνωρίζει τις έως τώρα προσπάθειες και κυρίως προς τη δημιουργία του Ταμείου Μεταβατικής Αποζημίωσης, αλλά σημειώνει πως απαιτούνται επιπλέον διορθωτικές παρεμβάσεις και επαναπροσδιορισμός της χρηματοδότησης.