Συγκεκριμένα πρόκειται για την μελέτη PROTEUS η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «The New England Journal of Medicine» και εξετάζει την προσθήκη του νεότερου αντιανδρογόνου απαλουταμίδη στην ορμονοθεραπεία ως περιεγχειρητική θεραπεία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου με εντοπισμένο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο προστάτη που επρόκειτο να υποβληθούν σε προστατεκτομή. Ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) και η Δρ. Αγγελική Ανδρικοπούλου αναφέρουν ότι παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις στην ριζική προστατεκτομή περίπου το 50% των ασθενών υψηλού κινδύνου τείνουν να υποτροπιάσουν εντός 5 ετών.

Πρόκειται για ασθενείς με εντοπισμένο αλλά τοπικά προχωρημένο καρκίνο προστάτη υψηλού κινδύνου δηλαδή με Gleason score μεγαλύτερο από 8, PSA > 20ng/ml ή κλινικά νόσο σταδίου Τ3. Η μελέτη PROTEUS είναι η πρώτη μελέτη φάσης 3 που δείχνει κλινικό όφελος από την χρήση του νεότερου αντιανδρογόνου ως θεραπευτική αγωγή πριν την προστατεκτομή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η απαλουταμίδη είναι ήδη εγκεκριμένη θεραπεία για το μη μεταστατικό ευνουχοάντοχο καρκίνο προστάτη με βάσει τα αποτελέσματα της μελέτης SPARTAN και για τον ορμονοευαίσθητο μεταστατικό καρκίνο προστάτη με βάσει τα θετικά αποτελέσματα της μελέτης TITAN.

Με λήψη από το στόμα

Η απαλουταμίδη είναι ένας από του στόματος αναστολέας του υποδοχέα των ανδρογόνων δηλαδή εμποδίζει την πρόσδεση των ανδρογόνων στον υποδοχέα τους. Συμπεριελήφθησαν 2109 ασθενείς οι οποίοι τυχαιοποιήθηκαν είτε να λάβουν το νεότερο αντιανδρογόνο απαλουταμίδη σε συνδυασμό με θεραπεία στέρησης ανδρογόνων είτε μόνο θεραπεία στέρησης ανδρογόνων για συνολικά ένα χρόνο περιεγχειρητικά, δηλαδή 6 μήνες πριν την προστατεκτομή και 6 μήνες μετά την προστατεκτομή. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 12% των ασθενών είχε απεικονιστική ένδειξη μεταστάσεων σε λεμφαδένες. Η μελέτη έδειξε πως οι ασθενείς που έλαβαν το νεότερο αντιανδρογόνο είχαν εννέα φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για ελάχιστη υπολειπόμενη ή καθόλου νόσο μετά το χειρουργείο. Ακόμη πιο σημαντικό είναι πως μειώθηκε κατά 20% η πιθανότητα ανάπτυξης μεταστάσεων και παρατάθηκε ο χρόνος μέχρι την ανάγκη έναρξης επόμενης θεραπείας για περισσότερο από έξι χρόνια. Η θεραπεία ήταν καλά ανεκτή με μόλις το 7.4% των ασθενών να αναγκάζεται να σταματήσει την θεραπεία με απαλουταμίδη λόγω παρενεργειών.

Η μελέτη αυτή είναι η πρώτη μελέτη που δείχνει όφελος από την χορήγηση φαρμάκου αυτής της κατηγορίας ως περιεγχειρητική θεραπεία στον πρώιμο καρκίνο προστάτη και έρχεται να αλλάξει σημαντικά την κλινική πρακτική.