Λύση στο ροχαλητό και την υπνική άπνοια, που ταλαιπωρούν εκατομμύρια συνανθρώπους μας, αναμένεται να βάλει το «χάπι της νύχτας», που έρχεται σύντομα, καθώς βρίσκεται στη φάση έγκρισης από τον FDA των ΗΠΑ. Αυτό ανακοινώθηκε στο 8ο Πανευρωπαϊκό Ωτορινολαρυγγολογικό συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας πριν από ένα μήνα.
«Πράγματι οι ανακοινώσεις που έγιναν στο συνέδριο και αφορούν το ροχαλητό και την υπνική άπνοια, έχουν επαναστατικό χαρακτήρα, καθώς είναι το αποτέλεσμα εκατοντάδων επιστημονικών μελετών που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες σε παγκόσμιο επίπεδο» αναφέρει ο διαπρεπής Έλληνας Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Μηνάς Ν. Αρτόπουλος που συμμετείχε στο συνέδριο.
«Εκτός από το «χάπι της νύχτας» (AD109 - Αroxybutynin/Atomoxetine), που έχουν ολοκληρωθεί οι μεγάλες μελέτες Φάσης 3 (SynAIRgy) και έχει ήδη καταθέσει αίτηση έγκρισης στον FDA. Έχουμε ήδη την πρώτη επίσημη έγκριση φαρμάκου (Τιρζεπατίδη), που χορηγείται ήδη σε ασθενείς με παχυσαρκία», συνεχίζει ο κ Αρτόπουλος,
Σύμφωνα λοιπόν με τις επιστημονικές ανακοινώσεις το κεφάλαιο «φάρμακα για την υπνική άπνοια» περνάει την πιο συναρπαστική του φάση. Στην μέχρι σήμερα απάντηση ότι «δεν υπάρχει φαρμακευτική ουσία για την άπνοια και ο ασθενής πρέπει να κάνει χειρουργείο ή να βάλει τη μάσκα CPAP, σήμερα οι γιατροί λένε υπάρχουν χάπια».
Νέα φάρμακα στη φαρέτρα των ΩΡΛ
Οι διαθέσιμες και αναμενόμενες φαρμακευτικές θεραπείες χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες:
- Η μεγάλη επανάσταση - GLP-1 / GIP Αγωνιστές (Τιρζεπατίδη): Η μεγαλύτερη εξέλιξη στον τομέα είναι η επίσημη έγκριση της τιρζεπατίδης (Mounjaro, Zepbound) από τον αμερικανικό FDA για τη θεραπεία της μέτριας έως σοβαρής αποφρακτικής υπνικής άπνοιας σε ασθενείς με παχυσαρκία. Πώς δουλεύει: Είναι η γνωστή ενέσιμη θεραπεία (μία φορά την εβδομάδα) που χρησιμοποιείται για την απώλεια βάρους. Μειώνοντας δραστικά το λίπος που έχει συσσωρευτεί γύρω από τον λαιμό και τη γλώσσα, «αποσυμφορεί» τον αεραγωγό μηχανικά. Τι έδειξαν οι μελέτες: Στις κλινικές δοκιμές (SURMOUNT-OSA), οι ασθενείς είδαν μείωση των απνοιών κατά περίπου 50% έως 60%. Πολλοί από αυτούς κατάφεραν να σταματήσουν τελείως τη μάσκα CPAP, καθώς η άπνοιά τους έπεσε σε ήπια ή εντελώς φυσιολογικά επίπεδα.
- Το «Χάπι της Νύχτας» - (AD109 - Aroxybutynin/Atomoxetine): Αυτό είναι το πιο αναμενόμενο φάρμακο παγκοσμίως που στοχεύει στην αιτία της άπνοιας και όχι στο βάρος. Η εταιρεία Apnimed ολοκλήρωσε τις μεγάλες μελέτες Φάσης 3 (SynAIRgy) και έχει ήδη καταθέσει αίτηση έγκρισης στον FDA. Πώς δουλεύει: Πρόκειται για ένα χάπι που παίρνει ο ασθενής κάθε βράδυ πριν ξαπλώσει. Συνδυάζει δύο ουσίες που «ξυπνούν» το νευρικό σύστημα τοπικά στον λαιμό. Κρατάνε τους μύες του αεραγωγού και της γλώσσας σφιχτούς και ενεργούς κατά τη διάρκεια του ύπνου, εμποδίζοντάς τους να χαλαρώσουν και να κλείσουν τον αέρα. Τι έδειξαν οι μελέτες: Μείωσε τον δείκτη απνοιών (AHI) κατά μέσο όρο πάνω από 55% σε ασθενείς με ήπια, μέτρια ή σοβαρή άπνοια - ανεξάρτητα από το αν ήταν υπέρβαροι ή όχι.
- Φάρμακα για τη σταθεροποίηση της αναπνοής-(Σουλθιάμη / Ακεταζολαμίδη): Πρόκειται για αναστολείς της καρβονικής ανυδράσης (μιας ενζυμικής κατηγορίας). Αυτά τα φάρμακα εξετάζονται για ασθενείς που το αναπνευστικό τους κέντρο στον εγκέφαλο παρουσιάζει αστάθεια (κάνουν δηλαδή «υπερβολικές» προσπάθειες να αναπνεύσουν, προκαλώντας μόνοι τους αφυπνίσεις). Πώς δουλεύουν: Σταθεροποιούν το χημικό έλεγχο της αναπνοής στο αίμα. Μελέτες δείχνουν ότι μπορούν να μειώσουν τις άπνοιες κατά περίπου 35-40% και συχνά δοκιμάζονται σε συνδυασμό με τα ειδικά μασελάκια (νάρθηκες) για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα.
- Φάρμακα για την πρωινή υπνηλία (Solriamfetol / Pitolisant): Αυτά δεν θεραπεύουν την άπνοια, αλλά αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο σύμπτωμά της: τη μόνιμη, εξαντλητική κούραση και υπνηλία που νιώθει ο ασθενής μέσα στη μέρα. Χορηγούνται το πρωί σε άτομα που, παρόλο που χρησιμοποιούν μάσκα CPAP ή άλλη θεραπεία, συνεχίζουν να νιώθουν ότι «σβήνουν» στο τιμόνι ή στη δουλειά. Λειτουργούν ως εξελιγμένα διεγερτικά του εγκεφάλου για να κρατούν τον ασθενή σε εγρήγορση με ασφάλεια.
«Αν κάποιος είναι υπέρβαρος με σοβαρή άπνοια, ο ΩΡΛ μπορεί ήδη να συζητήσει με τον ασθενή του τη λύση της τιρζεπατίδης» τονίζει ο κ. Αρτόπουλος και καταλήγει λέγοντας τα εξής: «Αν όμως το βάρος είναι φυσιολογικό, περιμένουμε την τελική έγκριση και κυκλοφορία των στοχευμένων χαπιών νυχτερινής λήψης (όπως το AD109), τα οποία αναμένεται να αλλάξουν πλήρως τον χάρτη των θεραπειών».
