Σε τροπικές περιοχές τα νοσοκομεία πιέζονται από ασθενείς που πάσχουν από δάγγειο πυρετό, μία ιική ασθένεια που μπορεί να προκαλέσει αβάσταχτο πόνο και ακόμη και θάνατο. Μία νέα μελέτη εντόπισε μία ένωση που μπλοκάρει την αναπαραγωγή του δάγγειου ιου σε ποντίκια και ίσως μία μέρα να είναι διαθέσιμο ως χάπι.
Αν δουλέψει σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, το φάρμακο θα μπορεί να δοθεί κλινικές πρωτοβάθμιας περίθαλψης «κάτι που θα είναι πολύ σημαντικό για τον αναπτυσσόμενο κόσμο, όπου ο ιός είναι υπερενδημικός»
Ο δάγγειος πυρετός, που διαδίδεται από τα κουνούπια σε αστικές περιοχές, μολύνει ετησίως πάνω από 400 εκατ. άτομα, κυρίως στην Ασία και τη Λατινική Αμερική. Οι περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες και οι ασθενείς αναρρώνουν μόνοι τους. Ωστόσο, υπολογίζεται ότι 96 εκατ. άτομα εκδηλώνουν μεγάλους πυρετούς και μυικούς πόνους που μπορούν να διαρκέσουν για εβδομάδες. Η ασθένεια προκαλείται από 4 συσχετιζόμενους ιόυς: ή ορότυπους. επακόλουθη μόλυνση με διαφορετικό ορότυπο αυξάνει τον κίνδυνο εσωτερικής αιμορραγίας και θανάτου. Δεν υπάρχουν φάρμακα. Κατά τη διάρκεια των επιδημιών, πολλά άτομα με σοβαρό δάγκειο πυρετό βασίζονται σε νοσοκομειακή περίθαλψη για τη διαχείριση των απειλητικών για τη ζωή συμπτωμάτων.
Η ανάγκη για ταυτόχρονη προστασία και από τους 4 οροτύπους έχει παρεμποδίσει την ανάπτυξη του εμβολίου κατά του δάγγειου πυρετού για δεκαετίες. Η εύρεση ενός φαρμάκου με ισορροπημένη δραστηριότητα κατά και των 4 τύπων παρομοιάζεται με την «εύρεση βελόνας στα άχυρα» λέει ο Johan Neyts, ιολόγος στο KU Leuven που ηγήθηκε της μελέτης.
Ξεκινώντας το 2009, η ομάδα του Neyts εξέτασε δεκάδες χιλιάδες μικρά μόρια για αντιγλωσσική δραστηριότητα χρησιμοποιώντας μια αυτοματοποιημένη διαδικασία δοκιμής υψηλής απόδοσης. Οι χημικοί τροποποίησαν αρκετά μόρια που βρήκαν, παράγοντας περισσότερες από 2000 ενώσεις για περαιτέρω δοκιμές. Ένα από αυτά, που ονομάστηκε JNJ-A07, τελικά αποδείχθηκε εξίσου ισχυρό έναντι και των τεσσάρων ορότυπων σε πειράματα δοκιμαστικών σωλήνων. Στη συνέχεια, οι ερευνητές χορήγησαν την ένωση σε ποντίκια, τόσο πριν όσο και μετά από λοίμωξη από δάγκειο πυρετό, για να δουν αν το φάρμακο μπορεί να είναι χρήσιμο ως θεραπεία, αλλά και ως προληπτικό μέτρο. Και στις δύο περιπτώσεις, το φάρμακο ήταν "εξαιρετικά αποτελεσματικό" στη μείωση των ιικών φορτίων και των ασθενειών που προκαλούνται από ιούς, αναφέρει η ομάδα σήμερα στο Nature.
Τι μπορούμε να περιμένουμε από το υποψήφιο φάρμακο
Τα αποτελέσματα των ποντικών δικαιολογούν κλινικές δοκιμές για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους, λέει ο Κάμερον Σίμονς, επιστήμονας μολυσματικών ασθενειών στο Πανεπιστήμιο Monash, Clayton. Αλλά ο συνταξιούχος ερευνητής του δάγκειου πυρετού, χαμηλώνει τις προσδοκίες. «Η εμπειρία έχει δείξει ότι το είδος των δεδομένων in vitro ή ακόμη και των δεδομένων μοντέλου ποντικιού που αναφέρονται εδώ δεν είναι αξιόπιστος προγνωστικός δείκτης της συμπεριφοράς in vivo», λέει.
Περαιτέρω εργαστηριακές εργασίες πρότειναν ότι το JNJ-A07 μπλοκάρει τη λειτουργία του συμπλόκου αναπαραγωγής, ένα συγκρότημα πέντε πρωτεϊνών που αλληλεπιδρούν για να επιτρέψουν στον ιό του δάγκειου πυρετού να αναπαραχθεί μέσα στα κύτταρα. Ρίχνοντας φως στον τρόπο αλληλεπίδρασης των πρωτεϊνών αντιγραφής του δάγκειου πυρετού, η εργασία του Neyts θα μπορούσε να οδηγήσει σε άλλα φάρμακα για τη θεραπεία της νόσου, λέει ο Eng Eong Ooi, ιολόγος στην Ιατρική Σχολή Duke-NUS στη Σιγκαπούρη, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Ένα προφανές μειονέκτημα είναι ότι για βέλτιστο αποτέλεσμα, το φάρμακο θα πρέπει να χορηγηθεί μέσα σε λίγες ημέρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, προτού η αντιγραφή του ιού ξεκινήσει με μεγάλη ταχύτητα. Πολλοί δάγκειοι ασθενείς δεν αναζητούν ιατρική βοήθεια μέχρι την τρίτη ή τέταρτη ημέρα της ασθένειας. «Το θεραπευτικό παράθυρο για την παροχή κλινικών οφελών είναι πολύ σύντομο», λέει ο Simmons.
«Αν περιμένεις πολύ, είναι πολύ αργά», συμφωνεί ο Νέιτς. Η ανάπτυξη του φαρμάκου θα πρέπει να συνοδεύεται από εκπαιδευτικές εκστρατείες για τους γιατρούς και το κοινό, λέει. Το φάρμακο θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί ως προληπτικό για να αμβλύνει τον αντίκτυπο μιας επιδημίας στην κοινότητα ή από ταξιδιώτες που επισκέπτονται μια ενδημική περιοχή του δάγκειου πυρετού, λέει.
Το φάρμακο βρίσκεται ήδη σε κλινικές δοκιμές, αλλά ο Neyts αρνείται να δώσει λεπτομέρειες, λέγοντας ότι οι επιστήμονες θα παρουσιάσουν μια ενημέρωση τον Νοέμβριο στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Εταιρείας Τροπικής Ιατρικής & Υγιεινής. Επίσης, δεν θέλει να διατυπώσει μια εικασία για το πότε μπορεί να γίνει διαθέσιμο ένα φάρμακο. Για τους κλινικούς γιατρούς, λέει ο Low, αυτή η στιγμή δεν μπορεί να έρθει αρκετά σύντομα: «Ο κόσμος ψάχνει για αντιιικό φάρμακο άμεσης δράσης εδώ και δεκαετίες».
ΠΗΓΗ: science
