Μια νέα ενέσιμη μορφή ενός βασικού φαρμάκου κατά του καρκίνου θα μπορούσε να επιτρέψει σε χιλιάδες ασθενείς να περνούν πολύ λιγότερο χρόνο στο νοσοκομείο.

H πεμπρολιζουμάμπη, η οποία χορηγείται ήδη για τη θεραπεία πολλαπλών μορφών καρκίνου, είναι ένα είδος ανοσοθεραπείας που βοηθά το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα.

Από το 2015, οι ασθενείς στο Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνουν το φάρμακο με ενδοφλέβια έγχυση που διαρκεί πάνω από μία ώρα και πραγματοποιείται σε περιβάλλον νοσοκομείου.

Το NHS England, σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ του BBC, αναφέρει ότι η νέα ένεση θα μειώσει τη διαδικασία αυτή σε μόλις λίγα λεπτά, εξοικονομώντας πολύτιμο χρόνο για τους ασθενείς και το προσωπικό.

Η Shirley Xerxes από το St Albans στο Hertfordshire ήταν μία από τις πρώτες που έλαβε την ένεση στο Mount Vernon Cancer Centre κοντά στο Watford.

Η 86χρονη είπε ότι πια καθόταν στην καρέκλα «για λίγα λεπτά αντί για μία ώρα ή περισσότερο».

«Έχει κάνει τεράστια διαφορά και μου δίνει περισσότερο χρόνο να ζήσω τη ζωή μου, συμπεριλαμβανομένου του να αφιερώνω περισσότερο χρόνο στην κηπουρική.»

Περίπου 14.000 ασθενείς με καρκίνο στην Αγγλία ξεκινούν κάθε χρόνο θεραπεία με Keytruda, γνωστό και ως pembrolizumab, με τους περισσότερους από αυτούς να μεταβαίνουν πιθανώς στην ενέσιμη μορφή.

Το φάρμακο μπορεί επί του παρόντος να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία 14 διαφορετικών τύπων καρκίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του πνεύμονα, του κεφαλιού και του λαιμού, του τραχήλου της μήτρας και του μαστού.

Στη νέα της μορφή, η θεραπεία θα χορηγείται κάθε τρεις εβδομάδες ως ένεση ενός λεπτού ή κάθε έξι εβδομάδες ως ένεση δύο λεπτών, ανάλογα με το είδος και το στάδιο καρκίνου κάθε ασθενούς.

Τι είναι η ανοσοθεραπεία;

Ο καρκίνος μπορεί να κρυφτεί από το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού παράγοντας πρωτεΐνες που στέλνουν ένα «σήμα διακοπής» που λέει στα ανοσοκύτταρά μας να μην επιτεθούν.

Η ανοσοθεραπεία λειτουργεί εμποδίζοντας το σήμα, επιτρέποντας έτσι στα καρκινικά κύτταρα να αναγνωρίζονται και να καταστρέφονται πιο εύκολα.

Η ανακάλυψη αυτή χάρισε σε δύο επιστήμονες – τον James Allison και τον Tasuku Honjo – το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής το 2018.

Η πεμπρολιζουμάμπη ήταν ένα από τα πρώτα φάρμακα ανοσοθεραπείας που εγκρίθηκαν, αρχικά για τον καρκίνο του δέρματος και αργότερα για άλλες μορφές της νόσου.

Με βάση τα περισσότερα κριτήρια, είναι πλέον το φάρμακο με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στον κόσμο, με παγκόσμιες πωλήσεις ύψους 30 δισ. δολαρίων το 2025.

Μέχρι τώρα, οι ομάδες των φαρμακείων των νοσοκομείων έπρεπε να προετοιμάζουν μια σακούλα με το φάρμακο υπό αποστειρωμένες συνθήκες, η οποία στη συνέχεια χορηγείται ως έγχυση στη φλέβα μέσω καθετήρα.

Ο εθνικός κλινικός διευθυντής για τον καρκίνο του NHS England, καθηγητής Peter Johnson, δήλωσε ότι η μετάβαση σε μια τυποποιημένη, γρήγορη ένεση θα εξοικονομήσει χρόνο και θα ωφελήσει τους ασθενείς.

«Η διαχείριση της θεραπείας του καρκίνου και οι τακτικές επισκέψεις στο νοσοκομείο μπορεί να είναι πραγματικά εξαντλητικές», είπε.

«Αν μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα, απελευθερώνεται χώρος στις μονάδες χημειοθεραπείας μας και αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τη χορήγηση θεραπείας στην κοινότητα και εκτός νοσοκομείων.»

Το NHS England δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκαλύψει το κόστος για την υγειονομική υπηρεσία – η συμφωνία του με την αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία Merck Sharp & Dohme (MSD) είναι απόρρητη.

Ωστόσο, εκτιμάται ότι θα πληρώσει περίπου την ίδια τιμή και για τις δύο εκδόσεις του φαρμάκου.

Κριτική

Η πεμπρολιζουμάμπη είναι ήδη ένα από τα πιο επιτυχημένα οικονομικά φάρμακα όλων των εποχών, με εκτιμώμενες πωλήσεις 180 δισ. δολαρίων από την κυκλοφορία του πριν από πάνω από μια δεκαετία.

Οι πατέντες που προστατεύουν το αρχικό φάρμακο πρόκειται να λήξουν το 2028 στις ΗΠΑ και το 2031 στην Ευρώπη, πράγμα που σημαίνει ότι ανταγωνιστικές εταιρείες θα μπορούσαν σύντομα να το αντιγράψουν και να παράγουν φθηνότερες γενόσημες εκδόσεις.

Στις ΗΠΑ, η MSD δέχεται κριτικές ότι εισήγαγε τη νέα ενέσιμη μορφή, η οποία καλύπτεται από διαφορετικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εν μέρει για να την προστατεύσει από τον ανταγωνισμό.

Και στην Ελλάδα

Η MSD υποστηρίζει ότι το εμβόλιο προσφέρει «σημαντικά οφέλη» στα νοσοκομεία, καθώς μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για τη χορήγηση του φαρμάκου, απελευθερώνοντας χρόνο για άλλες κλινικές εργασίες και μειώνοντας ενδεχομένως την πίεση στους πόρους του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS).

Το φάρμακο σε αυτή την ενέσιμη μορφή αναμένεται να έρθει και στην Ελλάδα.

Με πληροφορίες από BBC