Πόσο εύκολη θα είναι η παραγωγή του remdesivir παγκοσμίως αν τελικά οι επιστήμονες φτάσουν στο συμπέρασμα ότι είναι αυτό το φάρμακο το οποίο θα σώσει την ανθρωπότητα από τον κορονοϊό; Ο Γιώργος Κόκοτος Καθηγητής Οργανικής Χημείας-Φαρμακοχημείας ΕΚΠΑ και Συντονιστής στο Κέντρο Αριστείας Σχεδιασμού και Ανακάλυψης Φαρμάκων ΕΚΠΑ εξηγεί στο παρακάτω κείμενο κατά πόσο αυτό είναι εφικτό.
Με την προσμονή για τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών σχετικά με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του remdesivir ως ευρέος- φάσματος αντι-ιικού φαρμάκου για την αντιμετώπιση του νέου κορωνοϊού και την ελπίδα ότι τα αποτελέσματα θα στεφθούν από επιτυχία, καινούργια ερωτήματα αναζητούν απαντήσεις.
Πόσο έτοιμη είναι η εταιρεία Gilead για να παράγει τις απαιτούμενες ποσότητες του φαρμάκου και πόσο γρήγορα μπορεί να ανταποκριθεί στην παγκόσμια ζήτηση; Εάν οι κλινικές μελέτες αποδειχθούν επιτυχείς και δοθεί η έγκριση κυκλοφορίας από τις αρμόδιες αρχές, θα απαιτηθούν μεγάλες ποσότητες του νέου φαρμάκου και αυτές οι ποσότητες θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο σύντομα διαθέσιμες.
Όταν ξεκίνησαν οι μελέτες του remdesivir για την αντιμετώπιση του Έμπολα οι ανάγκες αντιστοιχούσαν σε 29.000 προσβεβλημένους μέσα σε ένα διάστημα 2,5 ετών. Ο αριθμός των κρουσμάτων όμως της σημερινής πανδημίας βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική κλίμακα, φτάνοντας τα 2,5 εκατομμύρια μέσα σε 5 μόνο μήνες. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Chemical & Engineering News, η εταιρεία ανακοίνωσε στις αρχές Απριλίου ότι διαθέτει το δραστικό συστατικό για την αντιμετώπιση 140.000 περιπτώσεων για δεκαήμερη θεραπεία.
Δραστηριοποιείται και δια μέσου συνεργασιών με άλλες εταιρείες, ώστε να μπορεί να παράγει ποσότητες για την αντιμετώπιση 500.000 περιπτώσεων έως τον Οκτώβριο, και 1 εκατομμύριο περιπτώσεων έως τέλους του έτους. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η δυσκολία ή ευκολία της χημικής σύνθεσης σε μεγάλη κλίμακα ενός νέου φαρμάκου εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της χημικής δομής του.
Το remdesivir είναι ένα προφάρμακο που χαρακτηρίζεται από σημαντική δυσκολία στη σύνθεση του (έξι χειρόμορφα κέντρα). Ήδη έχουν καταβληθεί προσπάθειες για τη συντόμευση του χρόνου σύνθεσης και έχει επιτευχθεί μείωση στα 2/3 περίπου του αρχικά απαιτούμενου χρόνου, οι προσπάθειες όμως συνεχίζονται. Μια συνηθισμένη τακτική που ακολουθείται στη φαρμακευτική βιομηχανία είναι οι συνεργασίες με μικρότερες εξειδικευμένες εταιρείες, τουλάχιστον για τα πρώτα στάδια της σύνθεσης, ώστε να δημιουργείται μια αλυσίδα που ξεκινώντας από τις πρώτες χημικές ύλες καταλήγει στη σύνθεση του τελικού φαρμάκου έτοιμου για κλινική χρήση, με την εταιρεία να διεξάγει τα τελικά στάδια σύνθεσης εντός της εταιρείας
Η συνθετική οργανική χημεία θα διαδραματίσει κυρίαρχο ρόλο για να απαντηθούν επιτυχώς τα παραπάνω ερωτήματα, ώστε έγκαιρα να παραχθούν οι απαιτούμενες ποσότητες remdesivir , εάν οι κλινικές έρευνες δώσουν το πράσινο φως. Σημαντικός όμως παράγοντας είναι και το εάν οι κλινικές έρευνες δείξουν ότι απαιτείται δεκαήμερη θεραπεία ή εάν πενθήμερη θεραπεία είναι αποτελεσματική. Κατ’ αυτό τον τρόπο θα υπάρχει σημαντική εξοικονόμηση στην ποσότητα του φαρμάκου.
Ο καθηγητής Κόκοτος και το Κέντρο Αριστείας Σχεδιασμού και Ανακάλυψης Φαρμάκων ΕΚΠΑ ανοίγουν δρόμο για την ανακάλυψη του φαρμάκου
Ο Καθηγητής Οργανικής Χημείας-Φαρμακοχημείας, ΕΚΠΑ, Γιώργος Κόκοτος, πραγματοποίησε μια επιστημονική ανακάλυψη σχετικά με τη δομή της κύριας πρωτεάσης του κορονοϊού SARS-CoV-2 η οποία ανοίγει νέους δρόμους για την ανακάλυψη φαρμάκων ειδικών για την αντιμετώπιση του κορονοϊού,
Η ανακάλυψη που δημοσιεύτηκε σε ένα από τα πλέον έγκυρα επιστημονικά περιοδικά, το Science, ανοίγει νέους δρόμους για την ανακάλυψη φαρμάκου ειδικού για την καταπολέμηση του νέου κορονοϊού SARS-CoV-2.
Ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής τον Rolf Hilgenfeld, Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Λούμπεκ στη Γερμανία, ανακοίνωσε την κρυσταλλική δομή της κύριας πρωτεάσης του κορονοϊού και μάλιστα συγκρυσταλλωμένης με έναν αναστολέα-υποψήφιο φάρμακο.
Τα επιστημονικά αυτά ευρήματα θέτουν τις βάσεις για τον ορθολογικό σχεδιασμό φαρμάκου ειδικού για τον κορονοϊό SARS-CoV-2.
Η κύρια πρωτεάση (Mpro, 3CLpro) του κορονοϊού αποτελεί ελκυστικό στόχο για την ανακάλυψη νέου φαρμάκου (αναστολέα του ενζύμου), γιατί διαδραματίζει ουσιώδη ρόλο στην επεξεργασία πρωτεϊνών που μεταφράζονται από το ιικό RNA. Η εξειδίκευση της ιικής πρωτεάσης δεν ομοιάζει με καμία από τις πρωτεάσες του ανθρώπου και γι’ αυτό θεωρείται ότι αναστολείς της δεν θα παρουσιάζουν τοξικότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ένα τέταρτο των χρησιμοποιούμενων γενικά φαρμάκων αποτελείται από αναστολείς ενζύμων. Οι αναστολείς που αναπτύχθηκαν στη Γερμανία βασίζονταν σε παλαιότερα ευρήματα του Καθ. Hilgenfeld, στα πλαίσια ερευνών για τον SARS-CoV. Οι τωρινές μελέτες σε εργαστηριακό επίπεδο έδειξαν ότι ο προτεινόμενος αναστολέας (άλφα-κετοαμίδιο) είναι κατάληλος για χρήση υπό εισπνεόμενη μορφή.
Η ομάδα του Καθηγητή Γιώργου Κόκοτου* στο Τμήμα Χημείας του ΕΚΠΑ ξεκίνησε συνεργασία με την ομάδα του Καθηγητή Hilgenfeld, στα πλαίσια της οποίας ενώσεις (κετοαμίδια) που είχαν συντεθεί στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και παρουσίαζαν δράση κατά κορωνοϊών να ελεγχθούν για τη δράση τους στη Γερμανία έναντι του νέου κορονοϊού.
Τελευταία τροποποίηση στις 22/04/2020 - 12:22
