Τα αφτιά μας είναι μια περιοχή που εκτίθεται καθημερινά στον ήλιο, τον αέρα και την ατμοσφαιρική ρύπανση, αλλά συχνά δεν προστατεύεται ούτε ενυδατώνεται όσο το πρόσωπο. Έτσι, μετά τους καλοκαιρινούς μήνες μπορεί να γίνουν εμφανείς πανάδες, σκουρόχρωμες κηλίδες, αφυδάτωση και άλλες αλλοιώσεις του δέρματος.
Ταυτόχρονα, τα αφτιά αλλάζουν φυσιολογικά με την ηλικία. Μεγαλώνουν και επιμηκύνονται, όχι επειδή αναπτύσσονται νέα κύτταρα, αλλά εξαιτίας των μεταβολών που υφίσταται ο υπάρχων ιστός. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται σε σχετικές έρευνες, ο ιστός των αφτιών επιμηκύνεται κατά μέσο όρο κατά 0,22 χιλιοστά τον χρόνο.
Η διαδικασία συνδέεται κυρίως με τη γήρανση του χόνδρου και του δέρματος. Η βαρύτητα ασκεί διαρκώς έλξη προς τα κάτω, με αποτέλεσμα οι ιστοί να επιμηκύνονται σταδιακά, ενώ η απώλεια κολλαγόνου και ελαστίνης μειώνει τη στήριξη και την ελαστικότητά τους. Μετά την εφηβεία, μάλιστα, οι περισσότερες αλλαγές στο σχήμα και στο μέγεθος των αφτιών αποδίδονται στη διαδικασία της γήρανσης.
«Το αφτί αποτελείται από χόνδρο και υποδόριο δέρμα. Επειδή δεν έχει οστό να στηριχτεί, η έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες επιταχύνει όλη τη διαδικασία της γήρανσης του χόνδρου και του δέρματος. Ειδικά μετά την ηλικία των 25 ετών μειώνεται η παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης, οπότε χαλαρώνει ολόκληρη η δομή του αφτιού και αλλοιώνεται η εμφάνισή του», αναφέρουν η δρ Αναστασία Σεφέρη–Δανιήλ, MD, PhD, Πλαστική Χειρουργός στο Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Πλαστικής Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής (HESPRAS) και της American Society of Plastic Surgeons (ASPS) και ο κ. Απόστολος Σεφέρης MD, MSc Πλαστικός Χειρουργός.
Οι επιπτώσεις του ήλιου
Αν και το αντηλιακό αποτελεί πλέον βασικό μέρος της καθημερινής περιποίησης του προσώπου, τα αφτιά συχνά παραμένουν εκτεθειμένα. Από την παιδική ηλικία έως την ενήλικη ζωή, πολλοί θυμούνται να προστατεύουν το πρόσωπο και τον λαιμό, αλλά όχι απαραίτητα την περιοχή των αφτιών.
Η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να επιβαρύνει το δέρμα, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες η ζέστη, ο αέρας και η αφυδάτωση προσθέτουν επιπλέον καταπόνηση. Μπορεί να εμφανιστούν πανάδες, ήπια εγκαύματα, ξηρότητα ή δερματίτιδες.
Η γήρανση του χόνδρου δεν μπορεί να αποτραπεί, όμως η φθορά του δέρματος μπορεί να περιοριστεί. Η αντηλιακή προστασία πρέπει να εφαρμόζεται και στα αφτιά, ενώ σημαντική είναι και η συστηματική ενυδάτωση της περιοχής καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Τα βαριά σκουλαρίκια
Σημαντικό ρόλο στην εικόνα των αφτιών μπορεί να παίξουν και τα σκουλαρίκια. Τα βαριά κοσμήματα ασκούν συνεχή μηχανική πίεση στο λοβίο και, με την πάροδο του χρόνου, μπορούν να προκαλέσουν επιμήκυνση, χαλάρωση ή ακόμη και σχίσιμο της οπής.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο μεγαλύτερες ηλικίες. Το σχισμένο λοβίο μπορεί να εμφανιστεί και σε νεαρότερα άτομα, ακόμη και σε αγόρια τα οποία φορούν σκουλαρίκια που προκαλούν μεγάλη οπή.
Η αποκατάσταση γίνεται με αφαίρεση της ουλής που έχει δημιουργηθεί από το σκουλαρίκι, ώστε να διατηρηθεί ο υγιής ιστός και να μειωθεί ο κίνδυνος να ξανανοίξει η περιοχή. Ακολουθεί συρραφή με μικρά ράμματα, τα οποία απορροφώνται σε χρονικό διάστημα 5-7 ημερών. Η διαδικασία πραγματοποιείται στο ιατρείο, με τοπική αναισθησία και χρήση χειρουργικού λέιζερ, ενώ η αποκατάσταση είναι άμεση.
Τα σημάδια του χρόνου
Με τα χρόνια, εκτός από την επιμήκυνση του αφτιού, μπορεί να αλλάξει και η ποιότητα του ιστού. Τα λοβία χάνουν όγκο, γίνονται πιο ατροφικά, χαλαρά και ζαρωμένα. Παράλληλα, οι μεταβολές που συμβαίνουν συνολικά στο πρόσωπο, όπως απώλεια όγκου, μυών και λίπους, μπορούν να κάνουν τις αλλαγές στα αφτιά πιο έντονες οπτικά.
Η αισθητική αποκατάσταση μπορεί να γίνει χειρουργικά ή με μη χειρουργικές τεχνικές, ανάλογα με την περίπτωση και το ζητούμενο αποτέλεσμα. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, στη χειρουργική αποκατάσταση, η επέμβαση πραγματοποιείται στο ιατρείο με τοπική αναισθησία και χρήση χειρουργικού λέιζερ. Με παρεμβάσεις τύπου ωτοπλαστικής στον ιστό και στο δέρμα μπορούν να διορθωθούν συγκεκριμένες περιοχές, να μειωθεί το μήκος του αφτιού ή να μετακινηθεί προς τα πίσω. Η αποκατάσταση μπορεί να γίνει μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με mini ή ολικό λίφτινγκ προσώπου.
Για όσους επιλέγουν μη χειρουργική λύση, υπάρχει η δυνατότητα έγχυσης υαλουρονικού οξέος ή αυτολόγου λίπους, μέσω λιπομεταφοράς. Οι τεχνικές αυτές χρησιμοποιούνται κυρίως για την αισθητική αποκατάσταση στα λοβία. Το αποτέλεσμα διαρκεί περίπου 15-18 μήνες. Το υαλουρονικό οξύ εφαρμόζεται στο ιατρείο χωρίς αναισθησία, ενώ η λιπομεταφορά πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία.
Φροντίδα μετά το καλοκαίρι
Η περίοδος μετά το καλοκαίρι είναι κατάλληλη για να αξιολογηθεί και η κατάσταση του δέρματος των αφτιών. Όταν υπάρχουν σημάδια φωτογήρανσης, πανάδες ή σκουρόχρωμες κηλίδες, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο, ενυδάτωση και, ανάλογα με την περίπτωση, θεραπείες με ραδιοσυχνότητες ή τοπικά λέιζερ.
«Στόχος είναι η βελτίωση της υφής και της όψης του δέρματος, η απομάκρυνση των επιφανειακών αλλοιώσεων και η ενεργοποίηση της παραγωγής κολλαγόνου. Συμπληρωματικά μπορεί να χρησιμοποιηθούν ενέσιμη μεσοθεραπεία ή τοπικές εγχύσεις υαλουρονικού οξέος», αναφέρουν οι ειδικοί.
Οι συγκεκριμένες θεραπείες πραγματοποιούνται στο ιατρείο και διαρκούν περίπου 15-30 λεπτά. Μετά τη διαδικασία δίνονται οδηγίες για ενυδάτωση και, κυρίως, για αντηλιακή προστασία καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Εφόσον εμφανίζονται νέες αλλαγές στο δέρμα, η θεραπεία μπορεί να επαναλαμβάνεται περίπου μία φορά τον χρόνο, σύμφωνα με την αξιολόγηση του ειδικού.
