Ο ρόλος του Πνευμονολόγου στη διαχείριση του καρκίνου του πνεύμονα, η σημασία της έγκυρης διάγνωσης και της διακοπής του καπνίσματος ήταν τα βασικά θέματα που ανέδειξε η ημερίδα για την Πρόληψη του Καρκίνου του Πνεύμονα, την οποία διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου στην Κρήτη σε συνεργασία με την Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου (ΠΑΓΝΗ) και τον Δήμο Ηρακλείου και τελούσε υπό την αιγίδα τοπικών φορέων και αρχών: Περιφέρεια Κρήτης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, 7η Υγειονομική Περιφέρεια, Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου, Σύλλογος Ασθενών που πάσχουν από νεοπλασματική νόσο «ΕΥ ΖΩ με τον καρκίνο».

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους οι: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης πατήρ Κύριλλος εκπρόσωπος της Αρχιεπισκοπής, Λευτέρης Αυγενάκης Βουλευτής Νομού Ηρακλείου, Γεώργιος Μ. Κοντάκης, Πρύτανης Πανεπιστημίου Κρήτης, Γεωργία Μηλάκη, Ογκολόγος – Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης, Νεκτάριος Παπαβασιλείου, Διοικητής 7ης ΥΠΕ, Αντιγόνη Αγγελάκη, Αντιπρόεδρος Συλλόγου Καρκινοπαθών «ΕΥ ΖΩ», ενώ οι Βουλευτές Μάξιμος Σενετάκης και Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης απέστειλαν γραπτό χαιρετισμό. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν δράσεις στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου του Πνεύμονα, με φωταγώγηση του Δημαρχείου Ηρακλείου.

Νέες ενδοσκοπικές τεχνικές

Ο πρόεδρος της ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Στέλιος Λουκίδης αναφέρθηκε στον σημαντικό ρόλο του Πνευμονολόγου στη διαχείριση του καρκίνου του πνεύμονα και στην πρώιμη διάγνωση. «Με τις καινούργιες ενδοσκοπικές τεχνικές μπορούμε να σταδιοποιήσουμε πολύ καλύτερα τον καρκίνο του πνεύμονα και να έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε αποτελεσματικότερες παρεμβάσεις. Είναι όμως σημαντικό να παρέμβουμε στη νόσο αυτή πρώιμα, ειδικά αν λάβουμε υπόψη τα δεδομένα που υποστηρίζουν ότι 80% των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα δεν διαγιγνώσκονται σε πρώιμο στάδιο. Το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου με βάση τεκμηριωμένα δεδομένα από τις μελέτες που έχουν γίνει μέχρι τώρα, φαίνεται ότι αυξάνει την επιβίωση από τον καρκίνο του πνεύμονα, ενώ επηρεάζει θετικά το κόστος για το σύστημα υγείας». Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας καταλήγοντας τόνισε τη σημασία της υιοθέτησης μιας πιλοτικής προσέγγισης που θα περιλαμβάνει γεωγραφική κατανομή με συγκεκριμένο αριθμό ατόμων και με παράλληλη πρωτογενή πρόληψη.

Οι δύο πυλώνες της πρόληψης

Η πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα είναι σωτηρία ζωής, επισήμανε από την πλευρά της η κυρία Σοφία Σχίζα, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Διαταραχών Ύπνου, Σχολή Επιστημών Υγείας, και Αντιπρύτανης Διοικητικών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Διευθύντρια Πνευμονολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ. Όπως εξήγησε, βασικούς πυλώνες αποτελούν: η πρωτογενής πρόληψη, η οποία αφορά τη διακοπή καπνίσματος, την έκθεση σε επαγγελματικούς ή περιβαλλοντικούς παράγοντες, η διατροφή, και η δευτερογενής πρόληψη με τον προσυμπτωματικό έλεγχο που περιλαμβάνει και αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) σε ομάδες υψηλού κινδύνου όπως καπνιστές άνω των 50. «Η πρόληψη είναι σημαντική διότι φαίνεται να οδηγεί σε μείωση θνητότητας, σε ανίχνευση σε πρώιμο στάδιο όπου οι θεραπευτικές επιλογές είναι περισσότερες και μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε ίαση, άρα και σε καλύτερη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους». Η κυρία Σχίζα χαρακτήρισε μάλιστα «σημαντική την Ημέρα αλλά και την πρωτοβουλία της ΕΠΕ στην κατεύθυνση της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, σε μια υγειονομική περιφέρεια όπου η πρόληψη ενισχύεται, με σημαντικό τον ρόλο των νοσοκομείων, ιδιωτών Πνευμονολόγων και Ογκολόγων, αλλά και των Γενικών Ιατρών», ενώ περιγράφοντας την ακολουθούμενη διαδικασία, ανέφερε: «Διενεργείται η έγκαιρη διάγνωση στο τμήμα επεμβατικής πνευμονολογίας της Πνευμονολογικής κλινικής του ΠΑΓΝΗ, αλλά και σε περιφερειακές πνευμονολογικές κλινικές και ακολουθεί η θεραπεία από τους Ογκολόγους. Σημαντική συμβολή έχουν ασφαλώς η Ιατρική Σχολή, το Πανεπιστήμιο, ο Σύλλογος Ασθενών».

Η σύγχρονη ιατρική προσέγγιση

«Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές» υπερθεμάτισε ο κ. Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, Συντονιστής Διευθυντής 7ης Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ταμίας ΕΠΕ. Χρησιμοποιώντας το κεντρικό μήνυμα της ημερίδας, η οποία απευθυνόταν σε επαγγελματίες υγείας αλλά και στο ευρύ κοινό, ο κ. Ζέρβας τόνισε ότι «σκοπός μου είναι να αναδείξω τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης σε μία από τις πιο συχνές και θανατηφόρες μορφές καρκίνου παγκοσμίως και να εξηγήσω τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα για τον προληπτικό έλεγχο με χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία, ποιοι πολίτες ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου και πώς η συστηματική παρακολούθηση μπορεί να οδηγήσει σε διάγνωση της νόσου σε αρχικά, θεραπεύσιμα στάδια». Ιδιαίτερη έμφαση, όπως επισήμανε ο ίδιος, δίνεται στον μονήρη πνευμονικό όζο, ένα συχνό ακτινολογικό εύρημα που προκαλεί εύλογη ανησυχία στους ασθενείς. Ξεχωριστή σημασία αποκτούν επίσης στοιχεία όπως: πότε απαιτείται άμεση διερεύνηση, πότε αρκεί η παρακολούθηση και πώς η σύγχρονη ιατρική προσέγγιση συμβάλλει στην αποφυγή άσκοπων επεμβάσεων και καθυστερήσεων στη διάγνωση. Η κεντρική ιδέα, προφανής: «Η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση αποτελούν τα ισχυρότερα “όπλα” στη μάχη κατά του καρκίνου του πνεύμονα».

Κάπνισμα και ατμοσφαιρική ρύπανση

Στο κάπνισμα, τον ισχυρότερο προδιαθεσικό παράγοντα νόσησης από καρκίνο του πνεύμονα, αναφέρθηκε ο κ. Δημήτρης Μαυρουδής, Καθηγητής Παθολογικής Ογκολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και Διευθυντής της Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου. «Αποφεύγοντας το κάπνισμα, ενεργητικό ή παθητικό, μειώνεται δραστικά η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και επιτυγχάνεται πραγματική πρόληψη» σημείωσε ο κ. Μαυρουδής και αναφέρθηκε σε έναν επιπλέον, και μάλλον υποτιμημένο παράγοντα κινδύνου, όπως τον χαρακτήρισε: την ατμοσφαιρική ρύπανση, που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα ακόμη και σε μη καπνιστές. «Η μείωση των εκπομπών ρύπων, η χρήση καθαρών μορφών ενέργειας και η ενίσχυση του πράσινου στις πόλεις αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας της Δημόσιας Υγείας και πρόληψης του καρκίνου του πνεύμονα». Πρόσθεσε δε ότι «ο προληπτικός έλεγχος με αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής δόσης σε καπνιστές και πρώην καπνιστές με σημαντική έκθεση στον καπνό, σώζει ζωές. Η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα με βρογχοσκόπηση ή βιοψία αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης. Οι σύγχρονες καινοτόμες θεραπείες, τόσο στην πρώιμη όσο και στη μεταστατική νόσο έχουν βελτιώσει την πρόγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, αλλά η αποφυγή νόσησης και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν η καλύτερη επιλογή όλων μας».