Πολύ γλυκό για να είναι νόμιμο; Δεν πρόκειται για την πλοκή ενός νέου αστυνομικού δράματος. Πρόκειται για το βάζο με μέλι που έχετε στην κουζίνα σας.
Το μεγαλύτερο μέρος του μελιού προέρχεται από οργανωμένες αποικίες μελισσών. Χιλιάδες εργάτριες μέλισσες συλλέγουν νέκταρ από λουλούδια, το μεταφέρουν στην κυψέλη και το μετατρέπουν σε μέλι. Ωστόσο, καθώς η παγκόσμια ζήτηση αυξάνεται και τα ειδικά μέλια έχουν υψηλές τιμές, το μέλι έχει γίνει ένα από τα πιο συχνά νοθευόμενα τρόφιμα στον κόσμο.
Η απάτη με το μέλι παίρνει συνήθως δύο μορφές. Η πρώτη αφορά την αλλοίωση του ίδιου του μελιού. Ορισμένοι παραγωγοί αραιώνουν το μέλι με φθηνότερα σιρόπια ζάχαρης. Άλλοι ωριμάζουν τεχνητά το ανώριμο μέλι αφυδατώνοντάς το ή ακόμη και ταΐζοντας τις μέλισσες απευθείας με διαλύματα ζάχαρης, δημιουργώντας ένα προϊόν που μοιάζει με πραγματικό μέλι.
Μια κοινή έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Γραφείου Καταπολέμησης της Απάτης εξέτασε το μέλι που εισήχθη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μεταξύ 2021 και 2022. Διαπίστωσε ότι το 46% των ελεγχθέντων φορτίων έδειχνε σημάδια ότι περιείχε προστιθέμενο σιρόπι ζάχαρης. Το κίνητρο είναι απλά οικονομικό. Η παραγωγή φυσικού μελιού είναι δαπανηρή και χρονοβόρα, ενώ τα σιρόπια ρυζιού ή καλαμποκιού είναι πολύ φθηνότερα στην παραγωγή και την πώληση.
Ο δεύτερος τύπος απάτης είναι ο ακόλουθος: οι ετικέτες ισχυρίζονται ότι ένα μέλι προέρχεται από ένα συγκεκριμένο φυτό ή τόπο, ενώ στην πραγματικότητα έχει αναμιχθεί με μέλι χαμηλότερης ποιότητας ή εισαγόμενο. Το μέλι Mānuka είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πωλείται σε σημαντικά υψηλότερη τιμή από το συνηθισμένο μέλι των σούπερ μάρκετ, γεγονός που το καθιστά ελκυστικό στόχο για εσφαλμένη επισήμανση.
Οι καταναλωτές συχνά επιλέγουν το μέλι επειδή πιστεύουν ότι είναι φυσικό ή υγιεινό. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι πολλοί άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερα για μέλι που είναι τοπικό, αγνό και συγκεκριμένης προέλευσης. Ωστόσο, οι περισσότερες χώρες δεν παράγουν αρκετό μέλι για να ικανοποιήσουν την εγχώρια ζήτηση και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές. Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για ανάμειξη,αλλαγή ετικέτας και απάτη πριν το μέλι φτάσει στα ράφια των καταστημάτων.
Φυτοφάρμακα και βαρέα μέταλλα
Η απάτη με το μέλι δεν έχει μόνο οικονομικό αντίκτυπο. Προκαλεί επίσης ανησυχίες για την ασφάλεια των καταναλωτών. Όταν το μέλι αλλοιώνεται για κέρδος, η υγεία σπάνια αποτελεί προτεραιότητα. Μια ευρωπαϊκή μελέτη διαπίστωσε ότι ορισμένα εισαγόμενα μέλια περιείχαν ίχνη φυτοφαρμάκων, βαρέων μετάλλων, κτηνιατρικών φαρμάκων και πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων. Πρόκειται για ουσίες που, σε υψηλές ποσότητες ή μέσω παρατεταμένης έκθεσης, μπορεί να είναι επιβλαβείς. Ορισμένα φυτοφάρμακα και βαρέα μέταλλα μπορούν να επηρεάσουν το νευρικό σύστημα ή τα όργανα. Τα κτηνιατρικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις ή αντοχή στα αντιβιοτικά. Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες είναι χημικές ουσίες που σχηματίζονται κατά την ατελή καύση και ορισμένες από αυτές είναι γνωστές καρκινογόνες ουσίες.
Αν και οι επιπτώσεις αυτών των ουσιών στο μέλι στην υγεία δεν είναι πλήρως κατανοητές, δείχνουν ότι το νοθευμένο μέλι που περιέχει πρόσθετα σιρόπια ζάχαρης μπορεί να προκαλέσει πιο απότομη αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε σύγκριση με το φυσικό μέλι, αυξάνοντας ενδεχομένως τον κίνδυνο διαβήτη. Η απάτη υπονομεύει επίσης την εμπιστοσύνη του κοινού και δυσχεραίνει τον ανταγωνισμό για τους έντιμους μελισσοκόμους.
Ανάλυση γύρης με ΑΙ
Υπάρχουν ήδη επιστημονικά εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για την εξακρίβωση της αυθεντικότητας του μελιού. Οι χημικές δοκιμές μπορούν να ανιχνεύσουν σιρόπια ζάχαρης που δεν πρέπει να υπάρχουν στο γνήσιο μέλι. Μια άλλη μέθοδος, γνωστή ως μελισσοπαλυνολογία, περιλαμβάνει την ανάλυση των κόκκων γύρης που βρίσκονται φυσικά στο μέλι για να προσδιοριστεί από ποια φυτά και περιοχές προέρχεται. Κάθε είδος φυτού παράγει ξεχωριστή γύρη που οι ειδικοί μπορούν να αναγνωρίσουν με μικροσκόπιο.
Ωστόσο, η ανάλυση της γύρης είναι εργασία που απαιτεί πολύ χρόνο και εξειδικευμένους εμπειρογνώμονες. Εδώ είναι που η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να διευκολύνει και να επισπεύδει τα πράγματα. Έχουν δοκιμαστεί μοντέλα μηχανικής μάθησης για την αναγνώριση των κόκκων γύρης στο μέλι και τα πρώτα αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα. Πολλές μελέτες αναφέρουν ποσοστά ακρίβειας άνω του 90%.
Πηγή: The Conversation
