Η συζήτηση σχετικά με την προέλευση της πανδημίας COVID-19 «άναψε» ξανά αυτή την εβδομάδα με μια έκθεση από μια ομάδα ειδικών που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο SARS-CoV-2 πιθανότατα εξαπλώθηκε φυσικά σε ένα ζωο-νοσογόνο άλμα από ένα ζώο στον άνθρωπο , χωρίς βοήθεια από εργαστήριο.
«Το έγγραφό μας αναγνωρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικές πιθανές προελεύσεις, αλλά τα στοιχεία για τη ζωο-νόηση είναι συντριπτικά », λέει η Danielle Anderson, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης. Η έκθεση, η οποία περιλαμβάνει μια ανάλυση που βρήκε ότι η βιβλιογραφία που έχει αξιολογηθεί από ειδικούς, υποστηρίζει συντριπτικά τις ζωο-νοσολογικές υποθέσεις και δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (PNAS) στις 10 Οκτωβρίου.
Τι ανακάλυψε η επιτροπή Lancet
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής του Πανεπιστημίου Κολομβίας, ο Jeffrey Sachs ξεκίνησε την ομάδα εργασίας προέλευσης Lancet τ ον Δεκέμβριο του 2020, χρησιμοποίησε τον βιολόγο Peter Daszak για να την ηγηθεί. Ο Daszak είναι επικεφαλής της μη κερδοσκοπικής EcoHealth Alliance, η οποία έχει χρηματοδοτήσει εργασίες για τους κορονοϊούς νυχτερίδων στο Ινστιτούτο Ιολογίας της Γουχάν (WIV).
Επειδή τα πρώτα κρούσματα COVID-19 αναφέρθηκαν στη Γουχάν της Κίνας, ορισμένοι επιστήμονες υποπτεύονται ότι η έρευνα που διεξήχθη στο WIV οδήγησε στην εξάπλωση του SARS-CoV-2. Ο Sachs πίστευε ότι ο Daszak και άλλα μέλη της ειδικής ομάδας που είχαν δεσμούς με το WIV και την EcoHealth Alliance δεν μπορούσαν να αξιολογήσουν αυτή τη δυνατότητα δίκαια και έπρεπε να παραιτηθούν. Μετά από σκληρές εσωτερικές διαμάχες για ζητήματα όπως η διαφάνεια και η πρόσβαση σε πληροφορίες, ο Sachs απέσυρε την ομάδα εργασίας τον Σεπτέμβριο του 2021.
Όμως τα μέλη συνέχισαν να συναντώνται. «Είχαμε μια διακεκριμένη, ποικιλόμορφη ομάδα ειδικών σε μια ολόκληρη σειρά επιστημονικών κλάδων και πιστεύαμε ότι είχαμε κάτι να προσφέρουμε είτε ήμασταν μέρος της επιτροπής είτε όχι», λέει ο Gerald Keusch, ειδικός μολυσματικών ασθενειών στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης.
Κατά τη σύνταξη της έκθεσής της, η ομάδα εργασίας πήρε συνεντεύξεις από ερευνητές που έχουν διαφορετικές απόψεις για την προέλευση της πανδημίας. Επίσης, επανεξέτασε το ιστορικό των ιών RNA, όπως ο SARS-CoV-2, που φυσικά έχουν κάνει ζωο-νοσογόνα άλματα και έχουν πυροδοτήσει εστίες. Και διερεύνησε την επιστημονική βιβλιογραφία για εργασίες που αναφέρονται στην προέλευση του COVID-19.
Αποψίλωση δασών και παράνομο εμπόριο άγριων ζώων ευνοούν τη μετάδοση ιών
Το τελικό προϊόν επικαλύπτεται με την έκθεση της επιτροπής Lancet ευρύτερης κλίμακας . Και οι δύο τονίζουν την ανάγκη να αντιμετωπιστεί ο τρόπος με τον οποίο δυνάμεις όπως η αυξανόμενη αποψίλωση των δασών και το παράνομο εμπόριο άγριων ζώων αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης ιών. Και οι δύο τονίζουν τον κίνδυνο από χαλαρά μέτρα ασφαλείας στα εργαστήρια, καθώς και σε μελέτες πεδίου που αναζητούν παθογόνους μικροοργανισμούς.
Αλλά οι δύο αναφορές χωρίζουν τους δρόμους τους όταν πρόκειται για την προέλευση της πανδημίας.
Οι συγγραφείς του PNAS λένε ότι η αναζήτηση της βιβλιογραφίας τους αποκάλυψε «σημαντικά επιστημονικά στοιχεία από ομοτίμους» ότι ο SARS-CoV-2 μετακινήθηκε από νυχτερίδες σε άλλα άγρια ζώα και μετά σε ανθρώπους στο εμπόριο άγριας ζωής, προκαλώντας τελικά ξέσπασμα στην αγορά θαλασσινών Huanan στη Γουχάν.
Αντίθετα, λένε, σχετικά λίγες μελέτες που έχουν αξιολογηθεί από ομοτίμους υποστηρίζουν την ιδέα της διαρροής εργαστηρίου και ο Daszak σημειώνει ότι μεγάλο μέρος του επιχειρήματος έχει προωθηθεί μέσω γνωμών. «Η πιο φειδωλή υπόθεση είναι ότι η πανδημία εμφανίστηκε μέσω του συστήματος της αγοράς ζώων», λέει ο Daszak.
«Το ερώτημα για το πως ξεκίνησε η πανδημία δεν έχει ακόμη απαντηθεί οριστικά»
Δεν υπάρχουν αναφορές ότι επιστήμονες χρησιμοποιούν για δοκιμές θηλαστικά σε φάρμες ζώων στην Κίνα που προμήθευαν την αγορά Huanan ή τους ανθρώπους που τα χειρίζονταν, λέει ο Daszak και συμπληρώνει πως «το συμπέρασμα στο οποίο καταλήξαμε είναι ότι το βάρος και η ποιότητα των αποδεικτικών στοιχείων είναι πολύ υψηλότερα στην ιδέα της φυσικής προέλευσης του ιού».
«Έξυπνη επιτήρηση»: Έτσι θα προβλέπουν την εμφάνιση νέας πανδημίας
Η προοπτική του PNAS ξεχωρίζει επίσης για τις συστάσεις της σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης των προειδοποιήσεων ότι ετοιμάζεται μια πανδημία.
Σε μια ενότητα που ονομάζεται «κοιτάζοντας μπροστά», οι μελετητές προτείνουν την «έξυπνη επιτήρηση» μια τακτική που θα επικεντρωνόταν στην παρατήρηση των hot spots μετάδοσης όπου άνθρωποι και άγρια ζώα έρχονται συχνά σε επαφή, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες αιχμής για την αναζήτηση νέων ιών. Υπάρχουν τώρα δοκιμές που μπορούν να μετρήσουν αντισώματα σε ένα τεράστιο φάσμα ιών, προσφέροντας ενδείξεις λοιμώξεων που εμφανίστηκαν στο παρελθόν. Η δειγματοληψία λυμάτων θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει νέες τεχνικές αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης για να ψαρέψει τόσο γνωστά όσο και νέα παθογόνα. Και οι ερευνητές θα μπορούσαν να δοκιμάσουν τον αέρα στα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα λάκκους κοπριάς στα αγροκτήματα.
«Για σχεδόν 3 χρόνια τρέχουμε σε κύκλους για διαφορετικά σενάρια διαρροής εργαστηρίου και τίποτα δεν έχει προσθέσει πραγματικά σε αυτήν την υπόθεση», λέει η Isabella Eckerle, ιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης. «Χάσαμε την ευκαιρία να πούμε… τι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα την επόμενη φορά;»
Η Linda Saif, ερευνήτρια του κορωνοϊού των χοίρων στο κρατικό πανεπιστήμιο του Οχάιο, Wooster, λέει ότι οι μελέτες για τις ιογενείς λοιμώξεις ανθρώπων και ζώων παραμένουν πολύ σιωπηρές και πρέπει να συνδυαστούν. «Δεν υπάρχει πηγή χρηματοδότησης για αυτούς αυτή τη στιγμή».
Ο David Relman, ειδικός μικροβιώματος στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ που πιστεύει ότι τα διαφορετικά σενάρια προέλευσης είναι εξίσου ευλόγως, πιστεύει ότι οι εκθέσεις της επιτροπής PNAS και Lancet «δεν είναι καθόλου αντιφατικές ή ασυνεπείς μεταξύ τους». Και ο Ρέλμαν, ο οποίος έλαβε συνέντευξη από την ομάδα εργασίας, την επαινεί γιατί υπογράμμισε την ανάγκη καλύτερης προετοιμασίας για μια νέα πανδημία.
«Στο τέλος της ημέρας», λέει, «Αυτό ισχύει: Οι διαρροές, οι επιδημίες και οι πανδημίες είναι το αποτέλεσμα ανθρώπινων δραστηριοτήτων, για τις οποίες χρειάζονται απεγνωσμένα μεγαλύτερο έλεγχο, προσοχή και διορατικότητα».
ΠΗΓΗ: Science.org
