Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS) αντιμετωπίζει σοβαρή πίεση αυτό το χειμώνα, καθώς τα κρούσματα γρίπης αυξάνονται νωρίτερα από το συνηθισμένο, με ορισμένους να το αποκαλούν «σούπερ γρίπη». Τι είναι λοιπόν αυτή η διαβόητη σούπερ γρίπη;
Αν και ο όρος αυτός επαναλαμβάνεται συχνά στα μέσα ενημέρωσης, δεν προοριζόταν να αποτελέσει μια νέα επιστημονική ονομασία. Αν και η περίοδος της γρίπης ξεκίνησε νωρίς, τόσο η εξάπλωση του ιού όσο και η σοβαρότητα της νόσου παραμένουν εντός των ορίων που οι ειδικοί θεωρούν φυσιολογικά για μια περίοδο γρίπης, επισημαίνει στο σχετικό του άρθρο στο The Conversation ο , ερευνητής στο τμήμα Μοντελοποίησης των Μεταδοτικών Νοσημάτων του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Οι ιοί της γρίπης εξελίσσονται συνεχώς για να αποφύγουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα, γι' αυτό και το εμβόλιο της γρίπης πρέπει να ανανεώνεται τακτικά. Κάποια χρόνια ο ιός μεταλλάσσεται περισσότερο από άλλα, και συνήθως υφίσταται μια σημαντική αλλαγή κάθε τέσσερα έως πέντε χρόνια.
Ο «υποτύπος» της γρίπης που κυριαρχεί φέτος, ονομάζεται γρίπη A/H3N2, υπάρχει από το 1968 και έχει υποστεί πάνω από δώδεκα τέτοιες αλλαγές από τότε. Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, βλέπουμε «σούπερ γρίπη» κάθε λίγα χρόνια, τονίζει ο ειδικός.
Είναι η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματικά τόσο άσχημη;
Η κατάσταση δεν είναι άνευ προηγουμένου – εμπίπτει στο εύρος των προσδοκιών των επιστημόνων για μια κακή περίοδο γρίπης, εξηγεί ο James Hey.
Επειδή η περίοδος ξεκίνησε νωρίς, είναι παραπλανητικό να συγκρίνουμε άμεσα τον αριθμό των κρουσμάτων και των νοσηλειών με την ίδια εβδομάδα των προηγούμενων ετών. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση είναι συγκρίσιμη με τα προηγούμενα έτη, λαμβάνοντας υπόψη την πρόωρη έναρξη της περιόδου, όπως δείχνει μια πρόσφατη ανάλυση.
Γιατί παρατηρούμε περισσότερα κρούσματα γρίπης σε νεότερους ανθρώπους;
Τα παιδιά και οι έφηβοι είναι πιο επιρρεπή σε μόλυνση λόγω των υψηλών ποσοστών επαφής τους στα σχολεία, όπου συμβαίνει μεγάλη εξάπλωση, αλλά και επειδή το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι λιγότερο έμπειρο στην αντιμετώπιση των ιών της γρίπης.
Οι ενήλικες είναι γενικά λιγότερο επιρρεπείς στη μόλυνση, καθώς συνήθως έχουν χαμηλότερα ποσοστά επαφής και το ανοσοποιητικό τους σύστημα έχει μεγαλύτερη εμπειρία με τη γρίπη. Ωστόσο, τα άτομα άνω των 64 ετών είναι πιο πιθανό να έχουν υπάρχουσες παθήσεις που τα θέτουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου σε περίπτωση μόλυνσης, ενώ το ανοσοποιητικό τους σύστημα έχει αρχίσει να εξασθενεί σε μια διαδικασία που ονομάζεται ανοσογήρανση.
Τα μωρά διατρέχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου, καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί.
Άτομα παρόμοιας ηλικίας τείνουν να έχουν μολυνθεί από παρόμοιους ιούς της γρίπης, κάτι που μπορεί να εξηγεί γιατί ορισμένες ηλικιακές ομάδες επηρεάζονται περισσότερο από τη γρίπη σε σχέση με άλλες σε ορισμένες εποχές. Ίσως ο φετινός ιός να έχει βρει ένα κενό στην ανοσία των παιδιών που δεν υπάρχει σε άλλες ηλικιακές ομάδες.
Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου είναι χαμηλότερη για τους ηλικιωμένους, οπότε πρέπει να κάνουν το εμβόλιο;
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι το εμβόλιο της γρίπης μειώνει τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω γρίπης κατά περίπου 30 έως 40% στους ηλικιωμένους. Αυτό είναι χαμηλότερο από τα εμβόλια κατά ορισμένων άλλων ιών, αλλά παρόμοιο με τα προηγούμενα έτη για τη γρίπη.
Ως εκ τούτου, οι συστάσεις για φέτος παραμένουν αμετάβλητες: ο εμβολιασμός εξακολουθεί να είναι το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε και να συμβάλλετε στη μείωση του φόρτου για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS).
Γιατί το εμβόλιο έχει διαφορετική αποτελεσματικότητα σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες;
Τα εμβόλια αυτής της σεζόν προσφέρουν αποτελεσματική προστασία κατά της σοβαρής γρίπης. Τα παιδιά έχουν περίπου 70 έως 75% λιγότερες πιθανότητες να επισκεφθούν ή να εισαχθούν στο νοσοκομείο με γρίπη εάν εμβολιαστούν και, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι ενήλικες έχουν περίπου 30 έως 40% λιγότερες πιθανότητες να επισκεφθούν ή να εισαχθούν στο νοσοκομείο.
Μελέτες έχουν δείξει ότι το εμβόλιο σε μορφή ρινικού σπρέι είναι πιο αποτελεσματικό στα παιδιά και λιγότερο αποτελεσματικό στους ενήλικες, γι' αυτό και οι συστάσεις είναι διαφορετικές. Ένας λόγος για τη διαφορά είναι ότι συγκρίνουμε εκτιμήσεις από διαφορετικά εμβόλια καθώς και από διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.
Ένας άλλος λόγος είναι οι διαφορές στην υπάρχουσα ανοσία. Οι ενήλικες έχουν ήδη εκτεθεί σε πολλούς ιούς της γρίπης κατά τη διάρκεια της ζωής τους, οπότε το πρόσθετο όφελος από ένα επιπλέον εμβόλιο είναι πιθανώς μικρότερο – αλλά εξακολουθεί να είναι ευεργετικό – σε σύγκριση με τα παιδιά.
Τι πρέπει να κάνω αν νομίζω ότι έχω κολλήσει: να μείνω στο σπίτι ή να πάω στα επείγοντα;
Μείνετε στο σπίτι αν είστε άρρωστοι, ξεκουραστείτε και λάβετε λογικές προφυλάξεις για να αποφύγετε τη μετάδοση του ιού σε άλλους. Η γρίπη είναι πολύ δυσάρεστη, αλλά όλοι θα την κολλήσουν περίπου μία φορά κάθε πέντε χρόνια. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, οι άνθρωποι γίνονται καλά από μόνοι τους.
Είναι πολύ αργά για να κάνω το εμβόλιο, δεδομένου ότι χρειάζονται δύο εβδομάδες για να αρχίσει να δρα σωστά;
Όχι, δεν είναι πολύ αργά, και όσο νωρίτερα τόσο καλύτερα! Ακόμα και μετά την κορύφωση της επιδημίας, θα χρειαστούν μερικοί μήνες μέχρι τα κρούσματα να φτάσουν ξανά σε χαμηλά επίπεδα. Υπάρχει ακόμα κίνδυνος μόλυνσης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οπότε οποιαδήποτε επιπλέον προστασία από το εμβόλιο είναι ακόμα χρήσιμη.
