Νέα εργαστηριακά πειράματα ρίχνουν φως στον τρόπο με τον οποίο ο ιός Έμπολα μπορεί να επιβιώσει απαρατήρητος στον οργανισμό για μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά την αρχική μόλυνση, με την πιθανότητα να προκαλέσει υποτροπή.

Ο μολυσματικός ιός Έμπολα έχει ανιχνευθεί στο σπέρμα για μήνες ή ακόμη και ένα χρόνο μετά τη μόλυνση, ενώ μπορεί επίσης να παραμείνει στο κεντρικό νευρικό σύστημα, ιδίως στον εγκέφαλο, εξηγούν οι ερευνητές στο πλαίσιο της παρουσίασης της μελέτης τους που δημοσιεύθηκε στο Nature Microbiology.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι όρχεις – η πηγή του σπέρματος – και το κεντρικό νευρικό σύστημα θεωρούνται «ανοσοπρονομιακές» περιοχές, πράγμα που σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά με εξασθενημένο και ελεγχόμενο τρόπο σε αυτές τις περιοχές, προκειμένου να προστατεύσει τον ευαίσθητο ιστό. Ως αποτέλεσμα, δεν μπορεί πάντα να εξαλείψει τον ιό εντελώς.

Για να μάθουν περισσότερα, οι ερευνητές προγραμμάτισαν ανθρώπινα βλαστοκύτταρα ώστε να αναπτυχθούν σε λεγόμενα εγκεφαλικά οργανοειδή, σφαιρικές δομές που μοιάζουν με εγκέφαλο και αποτελούνται από κύτταρα του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Διαπίστωσαν ότι ο ιός Έμπολα μόλυνε πολλαπλούς τύπους κυττάρων στα εγκεφαλικά οργανοειδή και μπορούσε να αναπαράγεται για έως και 120 ημέρες.

Ο ιός ήταν σε θέση να εξαπλωθεί στα εγκεφαλικά οργανοειδή με δύο τρόπους: απευθείας από ένα μολυσμένο κύτταρο σε ένα γειτονικό κύτταρο, και μέσω εκβλάστησης από το κύτταρο-ξενιστή, που είναι ο κλασικός τρόπος εξάπλωσης του ιού.

«Αυτά τα εγκεφαλικά οργανοειδή μας επιτρέπουν να διερευνήσουμε λεπτομερώς τους μηχανισμούς που χρησιμοποιούν ο ιός Έμπολα και άλλοι φιλοϊοί για να επιμείνουν στο ανθρώπινο κεντρικό νευρικό σύστημα», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η επικεφαλής της μελέτης, Λίνα Βίντερσπικ, του Ινστιτούτου Μικροβιολογίας της Bundeswehr στο Μόναχο.

«Μέσω πειραμάτων σε αυτό το μοντέλο, μπορούμε να αποκτήσουμε γνώσεις που μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της επιμονής του ιού, όπως η σοβαρή και ενίοτε θανατηφόρα φλεγμονή που παρατηρείται σε επιζώντες της νόσου του ιού Έμπολα με μηνιγγοεγκεφαλίτιδα.»

Μελετώντας τα μολυσμένα οργανοειδή, οι ερευνητές ανακάλυψαν μεταλλάξεις στο γονιδίωμα που ενδέχεται να βοηθούν τον ιό να παραμένει αόρατος, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μεταλλάξεων που δεν είχαν περιγραφεί προηγουμένως σε επιζώντες του Έμπολα.

Ζήτησαν τη διεξαγωγή περαιτέρω μελετών, ιδίως για τα λιγότερο μελετημένα στελέχη, όπως ο ιός Bundibugyo που προκαλεί την τρέχουσα επιδημία στην Αφρική.