Επιστήμονες από το University College London και το βρετανικό παιδιατρικό νοσοκομείο Great Ormond Street Hospital (GOSH) δημιούργησαν τον πρώτο οισοφάγο σε εργαστήριο, που αντικατέστησε τμήμα του οργάνου σε ζώα αποκαθιστώντας την κανονική λειτουργία του.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον οισοφάγο ενός χοίρου-δότη, ο οποίος είναι πολύ παρόμοιος με αυτόν του ανθρώπου. Στο όργανο αυτό έγινε αποκυτταροποίηση, οπότε αφαιρέθηκαν όλα τα κύτταρα του χοίρου από τον ιστό, αλλά διατηρήθηκε άθικτη η υποκείμενη δομή στήριξης. Στη συνέχεια έγινε συμπλήρωση του ιστού με μυϊκά κύτταρα ενός χοίρου-λήπτη. Τα κύτταρα εξαπλώθηκαν και προσαρμόστηκαν μέσα στον ιστό.
Όπως περιγράφεται στη μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα στο περιοδικό «Nature Biotechnology», τα οκτώ ζώα-λήπτες της έρευνας επέζησαν τις κρίσιμες πρώτες 30 ημέρες μετά τη μεταμόσχευση. Επίσης, μέχρι τον έκτο μήνα, τα μοσχεύματα είχαν αναπτύξει λειτουργικούς μύες, νεύρα και αιμοφόρα αγγεία. Αυτό επέτρεψε στον μεταμοσχευμένο οισοφάγο να συστέλλεται και να μετακινεί την τροφή σαν ένας φυσικός τροφικός σωλήνας. Τα ζώα μπορούσαν να τρώνε κανονικά και να αναπτύσσονται με υγιή ρυθμό. Ορισμένα εμφάνισαν στενώσεις, που αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία μέσω ενδοσκόπησης.
Για τη μεταμόσχευση δεν χρειάστηκε ανοσοκαταστολή, καθώς το εμφύτευμα αναπτύχθηκε χρησιμοποιώντας τα κύτταρα του λήπτη και ο ιστός αναπτύχθηκε μαζί με τα ζώα.
Η καινοτομία αυτή δίνει ελπίδα για εξατομικευμένες θεραπείες σε παιδιά που γεννιούνται με απειλητικές για τη ζωή παθήσεις του οισοφάγου. Στα παιδιά που γεννιούνται με ατρησία οισοφάγου ο οισοφάγος δεν ενώνεται με το στομάχι και απαιτείται πολύπλοκη χειρουργική επέμβαση.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι εάν αυτή η τεχνολογία προσαρμοστεί για χρήση σε ανθρώπους, διαφορετικά μεγέθη ικριωμάτων, που προέρχονται από χοίρους- δότες, θα μπορούσαν να αποθηκευτούν έτοιμα για ανάπτυξη και εξατομίκευση για νεογέννητα και παιδιά μεγαλύτερων ηλικιών, όποτε χρειαστεί. Κύτταρα θα μπορούσαν να ληφθούν από το παιδί για να δημιουργηθεί ένα εξατομικευμένο μόσχευμα που θα αναπτύσσεται μαζί με το παιδί.
Ο καθηγητής Πάολο Ντε Κόπι, καθηγητής Παιδοχειρουργικής στο University College London και σύμβουλος Παιδοχειρουργός στο νοσοκομείο GOSH, ο οποίος είναι επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, εξηγεί ότι «ο οισοφάγος είναι ένα πραγματικά πολύπλοκο όργανο, χωρίς παροχή αίματος από τα δικά του αγγεία, επομένως δεν μπορεί να "μεταμοσχευθεί" με τον τρόπο που θα περίμενε κανείς. Για να αναπτυχθούν εναλλακτικές λύσεις, είναι απαραίτητο να συνεργαστούμε με ζωικά μοντέλα που αντικατοπτρίζουν πιστά την ανθρώπινη ανατομία και λειτουργία. Από αυτή την άποψη, ο οισοφάγος του χοίρου μοιάζει πολύ με τον ανθρώπινο».
Όπως προσθέτει, «για περισσότερα από 50 χρόνια, οι καρδιακές βαλβίδες χοίρων χρησιμοποιούνται για την παράταση και τη διάσωση της ζωής ασθενών με καρδιακές παθήσεις και αυτή η τεχνολογία είναι πλέον συνηθισμένη στην καρδιοχειρουργική. Πιο πρόσφατα, η ξενομεταμόσχευση έχει διερευνηθεί σε ανθρώπους ως πιθανή λύση για την έλλειψη οργάνων. Στην εργασία μας, αποδεικνύουμε ότι ο ιστός χοίρου, αφού απογυμνωθεί από όλο το κυτταρικό υλικό, μπορεί να χρησιμεύσει ως ικρίωμα για την κατασκευή εξανθρωπισμένου ιστού που είναι πλήρως βιοσυμβατός. Πιστεύω ότι βρισκόμαστε τώρα σε ένα παρόμοιο νέο μέτωπο στην αναγεννητική ιατρική».
Η ερευνητική ομάδα βελτιώνει τώρα τη διαδικασία για τη δημιουργία μεγαλύτερων μοσχευμάτων, την τυποποίηση της διαδικασίας και τη διεξαγωγή περισσότερων δοκιμών ασφαλείας.
