Το πολλαπλούν μυέλωμα αποτελεί μια αιματολογική κακοήθεια που ανήκει στις πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες και αφορά στον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό κλωνικών πλασματοκυττάρων στο μυελό των οστών, παρουσιάζοντας μοναδικές προκλήσεις για τους πάσχοντες.

Ο μήνας Μάρτιος είναι παγκοσμίως αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση για το Πολλαπλούν Μυέλωμα (March Myeloma Action Month) με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ιδρύματος για το Μυέλωμα (IMF). Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως περίπου 600 συμπτωματικοί ασθενείς που πάσχουν από αυτή τη νόσο. Καταρρίπτοντας τους μύθους και μειώνοντας το στίγμα, στόχος είναι η ενίσχυση της κατανόησης και της υποστήριξης των ατόμων και των οικογενειών που αντιμετωπίζουν αυτή την ασθένεια.

Σωματικές και ψυχολογικές προκλήσεις

Η ζωή με το μυέλωμα συνεπάγεται διάφορες προκλήσεις, τόσο σωματικές όσο και ψυχολογικές. Συμπτώματα όπως ο πόνος στα οστά, η κόπωση και η ευαισθησία σε λοιμώξεις μπορούν να διαταράξουν σημαντικά την καθημερινή ζωή. Επιπλέον, η μακροχρόνια λήψη πολύπλοκων θεραπευτικών σχημάτων, συμπεριλαμβανομένης της στοχεύουσας θεραπείας, της ανοσοθεραπείας, της χημειοθεραπείας και της αυτόλογης μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων μυελού των οστών, υπογραμμίζει την ανάγκη για ισχυρά συστήματα υποστήριξης των ασθενών και των φροντιστών τους.

Η έγκαιρη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική διαχείριση του πολλαπλού μυελώματος. Η τακτική παρακολούθηση πρώιμων καταστάσεων όπως η ασυμπτωματική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας και το ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα, καθώς και η ευαισθητοποίηση για τα συμπτώματα της νόσου μπορούν να αποφέρουν βελτιωμένα αποτελέσματα για τους ασθενείς.

Έρευνα και καινοτομία

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης και η Διεθνής Ημέρα Μυελώματος υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της συνεχούς έρευνας και καινοτομίας. Οι κλινικές δοκιμές διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην αξιολόγηση των νέων θεραπειών και στη διαμόρφωση του μέλλοντος της θεραπευτικής του πολλαπλού μυελώματος.

Η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αποτελεί κέντρο αναφοράς και συμμετέχει ενεργά στην έρευνα κατά του πολλαπλού μυελώματος, με μια σειρά από κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν νεότερες και καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις τόσο για ασθενείς με νεοδιαγνωσθέν πολλαπλούν μυέλωμα όσο και για ασθενείς με υποτροπή της νόσου.

Περισσότερες από 2.000 ερευνητικές εργασίες

Στα 30 χρόνια λειτουργίας της, τα μέλη της Μονάδας έχουν δημοσιεύσει πάνω από 2000 ερευνητικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά που αφορούν στο νόσημα αυτό. Aπό αυτές τις εργασίες, άνω των 200 έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά υψηλού κύρους, με μεγάλο συντελεστή απήχησης, όπως τα New England Journal of Medicine, Lancet, Cell, Lancet Oncology, Journal of Clinical Oncology, JAMA, Annals of Oncology και Blood. Αφορούν μελέτες που έχουν αλλάξει τον τρόπο χειρισμού των πλασματοκυτταρικών νεοπλασιών και έχουν οδηγήσει σε πληθώρα εγκρίσεων νέων φαρμάκων για την αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος. Λόγω του ερευνητικού έργου των μελών της, η Μονάδα κατατάσσεται στα σημαντικότερα κέντρα παγκοσμίως στον τομέα του πολλαπλού μυελώματος.

Τα τελευταία 20 έτη η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών έχει αναπτύξει μια εξειδικευμένη μονάδα διεξαγωγής κλινικών μελετών που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο και συμμετέχει ενεργά στις εγκριτικές διαδικασίες όλων των νεότερων θεραπευτικών συνδυασμών. Η Μονάδα κατέχει από τον Ιούλιο του 2012 πιστοποίηση ποιότητας ISO 9001 για «θεραπευτικές, νοσηλευτικές και διοικητικές υπηρεσίες σε επίπεδο βραχείας νοσηλείας, διεξαγωγή κλινικών μελετών και μεταφραστική έρευνα» γεγονός που αποτυπώνει το υψηλής ποιότητας ερευνητικό κλινικό έργο που διεξάγεται. Υπό την διεύθυνση του Καθηγητή Μελέτιου-Αθανάσιου Δημόπουλου (τ. Πρύτανη ΕΚΠΑ) και τον συντονισμό του Καθηγητή Ευάγγελου Τέρπου, του Καθηγητή Ευστάθιου Καστρίτη και της Καθηγήτριας Μαρίας Γαβριατοπούλου, έχουν διεξαχθεί περισσότερες από 500 κλινικές δοκιμές όλων των φάσεων στη Μονάδα, από το 1993 έως σήμερα, και οι περισσότερες αφορούν στο πολλαπλούν μυέλωμα. Συνολικά έχουν ενταχθεί περισσότεροι από 5000 ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα. Μέσω των κλινικών μελετών οι ασθενείς μας έχουν πρόσβαση σε νέους παράγοντες προτού λάβουν έγκριση και πριν να είναι διαθέσιμοι στην καθημερινή κλινική πρακτική. Στη δεδομένη χρονική στιγμή περισσότεροι από 700 ασθενείς με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες συμμετέχουν σε κλινικά πρωτόκολλα της Μονάδας.

Λίστα κλινικών μελετών

Ακολουθεί λίστα των κλινικών μελετών που είναι αυτή τη στιγμή ανοικτές για ένταξη ασθενών στη Μονάδα.

• ACT16482 : Phase 1-2 UMBRELLA Trial Evaluating Isatuximab With or Without Dexamethasone in Combination With Novel Agents Compared to Isatuximab With Pomalidomide and Dexamethasone in Relapsed or Refractory Multiple Myeloma (RRMM)
• DREAMM 10 : A Phase 3, randomized, open-label study of belantamab mafodotin administered in combination with lenalidomide and dexamethasone (BRd) versus daratumumab, lenalidomide, and dexamethasone (DRd) in participants with newly diagnosed multiple myeloma who are ineligible for autologous stem cell transplantation (TI-NDMM)- DREAMM-10
• GO43227 : A Multicenter Phase Ib Trial Evaluating The Safety, Pharmacokinetics, And Activity Of Subcutaneous Cevostamab Monotherapy In Patients With Relapsed Or Refractory Multiple Myeloma
• IM-048-022 : A Phase 3, Two-stage, Randomized, Multi-center, Controlled, Open- label Study Comparing Iberdomide Maintenance to Lenalidomide Maintenance Therapy after Autologous Stem Cell Transplantation (ASCT) in Participants with Newly Diagnosed Multiple Myeloma (NDMM)
• MagnetisMM-32 : A Phase 3, Open-Label Study Of Elranatamab Monotherapy Versus Elotuzumab, Pomalidomide, Dexamethasone (Epd) Or Pomalidomide, Bortezomib, Dexamethasone (Pvd) Or Carfilzomib, Dexamethasone (Kd) In Participants With Relapsed/ Refractory Multiple Myeloma Who Received Prior Anti-Cd38 Directed Therapy
• Majestec – 7: A Phase 3 Randomized Study Comparing Teclistamab in Combination with Daratumumab SC and Lenalidomide (Tec-DR) and Talquetamab in Combination with Daratumumab SC and Lenalidomide (Tal-DR) versus Daratumumab SC, Lenalidomide, and Dexamethasone (DRd) in Participants with Newly Diagnosed Multiple Myeloma Who are Either Ineligible or not Intended for Autologous Stem Cell Transplant as Initial Therapy
• R5458-ONC-2012/REGENERON /phase 1b : Phase 1b Study Of Regn5458 (Anti-Bcma X Anticd3 Bispecific Antibody) Plus Other Cancer Treatments For Patients With Relapsed/Refractory Multiple Myeloma
• CA057-1040 : A Phase 1b/2a, Multicenter, Open-label Study to Determine the Recommended Dose and Schedule, and Evaluate the Safety and Preliminary Efficacy of Mezigdomide in Combination With Elranatamab in Participants With Relapsed and/or Refractory Multiple Myeloma
• MOMMENT STUDY : A Prospective, Multinational Study of Real-Life Current Standards of Care in Patients with Relapsed and/or Refractory Multiple Myeloma
• ΜΜ-ΕΑΕ-001: A non-interventional, prospective cohort study of the effectiveness and safety of early-line selinexor-based therapy in patients with relapsed/refractory multiple myeloma (RRMM) treated with anti-CD38 containing regimens in the previous line, under real-world conditions in Greece
• BIOBANKING PROJECT : EMN Prospective Sample Collection Project
• Majestec-4 / ΕΜΝ30 : Phase 3 Study of Teclistamab in Combination With Lenalidomide and Teclistamab Alone Versus Lenalidomide Alone in Participants With Newly Diagnosed Multiple Myeloma as Maintenance Therapy Following Autologous Stem Cell Transplantation
• EAE140 : A Phase II Trial Aiming To Investigate The Safety And Clinical Activity Of Belantamab Mafodotin In Adult Patients With Primary Immune Thrombocytopenia Previously Treated With A Thrombopoietin Receptor Agonist And/Or Rituximab After Corticosteroid First-Line Therapy
• EUMELEIA: An Investigator-Initiated, Phase II, Multicenter, Open- Label, Single-Arm, Prospective Clinical Trial to Evaluate the Efficacy and Safety of Alternating Bortezomib-Based Regimens in Combination with DaratUMumab followed by Maintenance with Daratumumab in the Frontline Setting of Primary Plasma CEll LEukemIA: A Trial of the Greek Myeloma Study Group
• EMN33: A Phase 2, Multi-cohort Study Applying Innovative MRD Techniques for Transplant Eligible Participants with Previously Untreated Multiple Myeloma - TAURUS
• EMN39: A Randomized, Open-Label, Controlled Phase 3 Study Comparing Daratumumab, Lenalidomide and Dexamethasone Induction followed by Linvoseltamab Versus continued Daratumumab, Lenalidomide, and Dexamethasone in Newly Diagnosed Transplant Ineligible Multiple Myeloma Patients
• BGB-11417-105: Α phase 1b/2 Dose escalation and cohort expansion study to determine the safety and efficacy of BGB-114714 as monotherapy in combination with dexamethasone/carfilzomib, dexa/poma in patients with RRMM and t(11;14)

Νέες θεραπευτικές επιλογές

Συμπερασματικά, οι θεραπευτικές εξελίξεις στο πολλαπλούν μυέλωμα είναι διαρκείς και νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί εντάσσονται στη θεραπευτική φαρέτρα και προσφέρουν νέες επιλογές στους ασθενείς. Ωστόσο, το ερευνητικό ενδιαφέρον παραμένει έκδηλο με απώτερο στόχο την επίτευξη βαθιάς ύφεσης του νοσήματος και πιθανώς της ίασης. Αν και προς το παρόν δε συστήνεται μέθοδος διαλογής (screening) για το γενικό πληθυσμό, η συστηματική παρακολούθηση των ασθενών με μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας και ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα καθιστά δυνατή την έγκαιρη έναρξη θεραπείας πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων εκ της υποκείμενης νόσου.