«Ας δούμε κατ’ αρχάς πως δουλεύει η ανοσία της αγέλης» μας λέει ο καθηγητής Υγιεινής & Επιδημιολογίας Γκίκας Μαγιορκίνης και συνεχίζει:

«Αν κάθε φορέας μολύνει γύρω στα 3 με 3,3 άτομα τότε σύμφωνα με το μαθηματικό μοντέλο της ανοσίας της αγέλης θα πρέπει να ανoσοποιηθεί τουλάχιστον το 70% του πληθυσμού αναπτύσσοντας αντισώματα, για να ελεγχθεί η επιδημία και να μπει δραστικό φρένο στην εξάπλωση του ιού και στη συνέχεια να σταματήσει εντελώς η εξάπλωσή του.

Εφαρμόζοντας αυτή τη λογική, βάζεις μεν σε καραντίνα τους πολύ ευάλωτους και τους ηλικιωμένους, αλλά έχεις ήδη συναινέσει ότι θα χάσεις ανθρώπους στην πορεία. Το καλό σενάριο είναι να χάσεις 1 άνθρωπο στους 1000, το κακό, να χάσεις 4 ανθρώπους στους 1000. Η θνητότητα μπορεί να φτάσει και στο 2% σε μια χώρα με πληθυσμό 64 εκατομμυρίων. Για σκεφτείτε λίγο για πόσους νεκρούς μιλάμε».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η στρατηγική της «ανοσίας της αγέλης», θεωρεί a priori ότι ο αριθμός των κρουσμάτων θα ελέγχεται υπό νορμάλ συνθήκες με μια στανταρισμένη δυναμική. Είναι μια στρατηγική με κυνική λογική αλλά έχει μια βάση.

Σε αυτό το σημείο, ο ίδιο κάνει μια σύγκριση σε σχέση με την δική μας πρακτική. «Όταν βρισκόμαστε σε καθολική κατάσταση καραντίνας με ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας να έχει παραλύσει, είναι λίγο μετέωρο και αμφίβολο τι θα συμβεί όταν για παράδειγμα ανοίξουμε ξανά τα σχολεία.

Είναι πολύ πιθανόν να αντιμετωπίζουμε ξανά τα ίδια. Αν ο κόσμος δεν έχει αποκτήσει ανοσία θα πρέπει να παραμείνεις επ’ αορίστου σε καραντίνα. Η λογική της «ανοσίας της αγέλης» είναι ότι προκειμένου να είμαστε «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» εσαεί, ας προχωρήσουμε σε μια πιο επιθετική λύση για να ξεμπερδεύουμε μια ώρα αρχύτερα. Η λογική αυτή που ακολουθεί η Βρετανία είναι όμως κατά την άποψη μου ριψοκίνδυνη γιατί βασίζεται σε μια σειρά από πολλές παραδοχές που στην πραγματικότητα δεν ελέγχονται.

Η λογική, πάλι, που ακολουθεί η υπόλοιπη Ευρώπη και μαζί της κι εμείς είναι πως όσο κερδίζουμε χρόνο τόσο μειώνεται η θνητότητα. Στόχος, η εκρίζωση. Όσο μαθαίνουμε πράγματα για τον ιό τόσο κερδίζουμε χρόνο για να καταστρώνουμε το σχέδιο επανόδου στην κανονικότητα και σε έναν ελεγχόμενο αριθμό κρουσμάτων».

«Οι Άγγλοι δεν είναι τρελοί»

«Επιτρέψτε μου να πω, καθότι έχω υπηρετήσει ως consultant σε ένα από τα δύο νοσοκομεία αναφοράς του Λονδίνου για επικίνδυνες λοιμώξεις και γνωρίζω πολύ καλά ανθρώπους πίσω από την απάντηση της δημόσιας υγείας της Αγγλίας, ότι οι Άγγλοι δεν είναι τρελοί» λέει με εμφαντικό τρόπο ο Λοιμωξιολόγος στο νοσοκομείο «Αττικόν», Δρόσος Καραγεωργόπουλος.

Κατά τον ίδιο, η λογική τους είναι να λαμβάνουν μέτρα με την καλύτερη δυνατή σχέση οφέλους έναντι του κόστους. Η στρατηγική τους βέβαια είναι σε αντίθεση με την στρατηγική του ΠΟΥ για τον περιορισμό της επιδημίας και σε ότι εφαρμόζεται στις περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου. Ο ΠΟΥ συνιστά μια συντονισμένη απάντηση από όλες τις χώρες με τελικό στόχο την εκρίζωση του ιού.

Αναλύοντας περαιτέρω αυτήν την πολυσυζητημένη στρατηγική της Βρετανίας, ο ίδιος μας λέει: «H θεωρητική βάση της στρατηγικής της Αγγλίας στηρίζεται σε μία μελέτη επιδημιολογικών μοντέλων από το Imperial College London, που είναι υπό δημοσίευση και εξέτασε διάφορες προσομοιώσεις πιθανών μέτρων.

Σύμφωνα με αυτή, τρία μέτρα περιορισμού της διασποράς της επιδημίας: η απομόνωση των νοσούντων, η απομόνωση όλου του νοικοκυριού ενός κρούσματος και μέτρα κοινωνικής απόστασης (social distancing) για τους ηλικιωμένους άνω των 70 ετών, θα οδηγήσει σε μείωση των θανάτων κατά δύο τρίτα, ενώ το NHS θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στο όριο της δυναμικότητας του στα κρούσματα που θα χρειαστούν νοσηλεία».

Τα ερωτηματικά γύρω από το δικό μας μοντέλο & αν η Αγγλία μπορεί να τα καταφέρει

Κατά τον κο Καραγεωρόπουλο, επιτυγχάνοντας γρήγορα ανοσία αγέλης σε κομμάτι του πληθυσμού που δεν έχει μεγάλο κίνδυνο, ενδεχομένως μετά θα μπορέσει να οδηγήσει σε χαλάρωση των μέτρων για τις ευπαθείς ομάδες (καθότι ο ιός δεν θα κυκλοφορεί ευρέως). Οι Βρετανοί λοιπόν, θεωρούν ότι επιπλέον μέτρα, όπως το κλείσιμο των σχολείων και των πανεπιστημίων, θα οδηγούσε σε πολλές απουσίες των εργαζομένων στον τομέα της υγείας, μειώνοντας την δυναμικότητα του συστήματος. Βέβαια, η βρετανική κυβέρνηση κατηγορείται για νεοφιλελεύθερος δογματισμός.

Πιστεύουν επίσης, ότι αυστηρότερα μέτρα από τα παραπάνω είναι πιο αποτελεσματικά για την μείωση της διασποράς του ιού, αλλά όταν τα μέτρα χαλαρώσουν θα αρχίσει πάλι ο ιός να κυκλοφορεί. Ενδεχομένως να χρειάζεται περιοδική εφαρμογή μέτρων. Εκτιμούν μάλιστα, ότι αυτή η κατάσταση θα κρατήσει αρκετό καιρό, μέχρι να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικό εμβόλιο.

Στην ουσία, οι Βρετανοί φοβούνται ότι η παρατεταμένη εφαρμογή περιοριστικών μέτρων μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση του πληθυσμού ως προς τον βαθμό συμμόρφωσης. Άλλωστε, σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεχιζόμενη επιβολή αυστηρών μέτρων έχει μεγάλο κοινωνικό, ψυχολογικό και οικονομικό κόστος το οποίο έχουν προσμετρήσει στην απόφασή τους. Το αν θα είναι επιτυχής στρατηγική τους ή όχι, μένει να αποδειχθεί

Ο ίδιος πάντως εκτιμά πως: «Η ανοσία της αγέλης ενδέχεται να μας βοηθούσε στην Ελλάδα να προστατεύαμε του ηλικιωμένους και τους ευάλωτους που στη χώρα μας είναι ένα σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού μας».