Όλοι νιώθουν λυπημένοι ή μελαγχολικοί κατά καιρούς. Αλλά αν αυτά τα συναισθήματα επιμένουν για εβδομάδες και βαθαίνουν σε επίπεδο απελπισίας και ψυχικού «μουδιάσματος» μπορεί να έχετε κατάθλιψη. Όπως και οι καρδιακές παθήσεις, η κατάθλιψη έχει υψηλό επιπολασμό έτσι δεν είναι καθόλου σπάνια η πιθανότητα οι δυο παθήσεις να συνυπάρχουν στον ίδιο άνθρωπο.
Οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν την αμφίδρομη σύνδεση μεταξύ των δύο, λέει η Δρ. Stephanie Collier, διευθύντρια εκπαίδευσης στο Τμήμα Γηριατρικής Ψυχιατρικής στο Νοσοκομείο McLean που συνδέεται με το Χάρβαρντ. «Η διάγνωση καρδιακής νόσου μπορεί να προκαλέσει μια κρίση κατάθλιψης. Αλλά η κατάθλιψη μπορεί επίσης να σας κάνει πιο ευάλωτους σε καρδιακές παθήσεις», επισημαίνει.
Μερικές από τις επικαλύψεις των συμπτωμάτων πηγάζουν από κοινούς παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η αδράνεια και η ανθυγιεινή διατροφή. Η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων μπορεί να ωφελήσει τόσο τη διάθεσή όσο και την καρδιά σας, λένε οι ειδικοί.
Με «βαριά καρδιά»
Η κατάθλιψη επηρεάζει ολόκληρο το σώμα, όχι μόνο τον εγκέφαλο. Όπως και άλλες διαταραχές άγχους, μπορεί να πυροδοτηθεί από δυσκολίες που προκύπτουν στην καθημερινότητα μας.
Η αύξηση των ορμονών του στρες μπορεί να προκαλέσει αύξηση της αρτηριακής πίεσης και του καρδιακού ρυθμού.
Η κατάθλιψη φαίνεται επίσης να αυξάνει τους δείκτες χρόνιας φλεγμονής, έναν γνωστό ένοχο για την τάση συσσώρευσης αθηρωματικής πλάκας στις αρτηρίες. Επιπλέον, επηρεάζει τα θραύσματα των αιμοσφαιρίων, γνωστά ως αιμοπετάλια, ώστε να γίνονται πιο «κολλώδη» κάνοντας πιο πιθανό το ενδεχόμενο σχηματισμού θρόμβων στην κυκλοφορία του αίματος.
Αυτή η αλληλουχία αλλαγών κάνει το σώμα πιο ευάλωτο στην πιθανότητα καρδιακής προσβολής.
Η φυσική δραστηριότητα και η σημασία της
Η κατάθλιψη συχνά αφήνει τους ανθρώπους νωθρούς, κουρασμένους και χωρίς κίνητρα, επομένως η συμβουλή «κάντε λίγη άσκηση» μπορεί να είναι τελικά απλά λόγια χωρίς δυνατότητα πραγματοποίησης.
Όμως οποιαδήποτε δραστηριότητα είναι καλύτερη από το να μένει κάποιος συνεχώς στο κρεβάτι, λέει η Δρ. Collier.
Επιλέξτε κάτι που σας αρέσει να κάνετε τις μέρες που αισθάνεστε καλύτερα, συστήνει, ακόμα κι αν αυτό είναι μια μικρή βόλτα για έναν καφέ. Μόλις βγείτε από το σπίτι κάντε έναν σύντομο περίπατο. Την επόμενη φορά, περπατήστε λίγο πιο μακριά, προτείνει. Ο χρόνος σε εξωτερικό χώρο μπορεί να βοηθήσει στην βελτίωση της διάθεσης.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η διατροφή
Ήδη από πολλές έρευνες, η σύνδεση μεταξύ της διατροφής και της καρδιακής υγείας είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη, ωστόσο ακόμα δεν έχει τόσο ξεκάθαρα εδραιωθεί η αντίστοιχη σύνδεση μεταξύ διατροφής και διάθεσης.
Πολλοί ασθενείς όμως, σημειώνει η Δρ. Collier, εκφράζουν συχνά φόβο για θέματα γνωστικής υγείας.
«Τους υπενθυμίζω ότι το άγχος και η κατάθλιψη μπορούν όντως να επηρεάσουν τη γνωστική λειτουργία και τη μνήμη», λέει. Και επειδή το κίνητρο να προστατεύσουν την υγεία του εγκεφάλου τους φαίνεται να είναι ισχυρό για τους περισσότερους από αυτούς, γίνονται έτσι πιο δεκτικοί και σε οδηγίες για βελτίωση της διατροφής τους.
Οι τρεις κύριες συμβουλές της: Μειώστε το κρέας, τρώτε περισσότερα λαχανικά (ειδικά φυλλώδη) και αντικαταστήστε τις λιγότερο υγιεινές πηγές λιπαρών (όπως το βούτυρο) με ελαιόλαδο.
Φαρμακευτική αγωγή: Τι γίνετε όταν συνυπάρχουν οι δυο παθήσεις
Συχνά οι γιατροί δεν προχωρούν σε φαρμακευτική αγωγή όταν ο ασθενής αντιμετωπίζει ήπια ή μέτρια κατάθλιψη, όχι τουλάχιστον πριν φανούν τα αποτελέσματα άλλων παρεμβάσων όπως η ψυχοθεραπεία. Εκτιμάται πάντως ότι 30% έως 40% των ατόμων που λαμβάνουν τελικά αντικαταθλιπτικά φάρμακα θα παρατηρήσουν ουσιαστική βελτίωση στα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Οι καρδιολόγοι τείνουν να προτείνουν το αντικαταθλιπτικό σερτραλίνη επειδή έχει λιγότερες γνωστές παρενέργειες που σχετίζονται με την καρδιά από τα σχετικά φάρμακα, γνωστά ως SSRIs, λέει η Δρ. Collier.
Προσθέτει παράλληλα ότι σε ηλικιωμένους ενήλικες, έχει καταγραφεί ότι υψηλές δόσεις ενός άλλου δημοφιλούς SSRI, της κιταλοπράμης, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο σοβαρής διαταραχής του καρδιακού ρυθμού. Οι σχετικές οδηγίες των καρδιολόγων για άτομα άνω των 60 ετών, είναι ότι δεν πρέπει να λαμβάνουν κιταλοπράμη σε δόσεις υψηλότερες από 20 χιλιοστόγραμμα.
