Από την πολύωρη πληκτρολόγηση και τη χρήση κινητού μέχρι τα αθλήματα και τις επαναλαμβανόμενες χειρωνακτικές κινήσεις, οι καρποί δέχονται καθημερινά σημαντική καταπόνηση. Οι τραυματισμοί που συμβαίνουν ακόμη και σε νεαρή ηλικία μπορεί να αφήσουν μακροχρόνιες συνέπειες και, χρόνια αργότερα, να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης αρθρίτιδας.

Οι καρποί είναι ιδιαίτερα σύνθετες αρθρώσεις. Αποτελούνται από οκτώ μικρά καρπικά οστά, τα δύο οστά του αντιβραχίου και τις βάσεις των πέντε μετακαρπίων. Η λειτουργία τους βασίζεται σε μια λεπτή ισορροπία μεταξύ οστών, συνδέσμων, μυών και τενόντων.

«Κάθε σύνδεσμος και κάθε οστό στον καρπό που τον συνδέει με τα οστά του αντιβραχίου βρίσκονται πραγματικά σε μια πολύ καλά ρυθμισμένη ισορροπία», εξηγεί ο Andrew Abadeer, επίκουρος καθηγητής στο University of South Florida. «Όταν αυτή η ισορροπία διαταράσσεται, τότε αρχίζει να αναπτύσσεται η αρθρίτιδα του καρπού».

Τραυματισμοί που επιστρέφουν χρόνια αργότερα

Η οστεοαρθρίτιδα και η μετατραυματική αρθρίτιδα μπορούν να εμφανιστούν όταν καταστρέφεται ο χόνδρος που προστατεύει τα οστά του καρπού ή όταν τα οστά χάνουν τη σωστή ευθυγράμμισή τους. Τραυματισμοί στους συνδέσμους και τα οστά, αλλά και η χρόνια υπέρχρηση, μπορούν να διαταράξουν αυτή την ισορροπία.

Δεν χρειάζεται, μάλιστα, να έχει προηγηθεί σοβαρό ατύχημα. Επαναλαμβανόμενες περιστροφικές κινήσεις, αλλά και μια πτώση πάνω σε τεντωμένο χέρι, μπορεί να προκαλέσουν βλάβες που δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές.

«Βλέπω πολλούς ανθρώπους που είχαν έναν τραυματισμό όταν ήταν νέοι, όλα έδειχναν να έχουν επανέλθει στο φυσιολογικό και στη συνέχεια, 20 χρόνια αργότερα, εμφανίζουν προβλήματα», αναφέρει η Sara Larsson, ερευνήτρια στο Lund University που μελετά την αποκατάσταση του καρπού.

Η αρθρίτιδα του καρπού πέρα από οδυνηρή, μπορεί να δυσκολέψει απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως το ντύσιμο και το κόψιμο του φαγητού, ενώ η ψυχολογική επιβάρυνση μπορεί να συνδέεται και με κατάθλιψη.

Ο καρπός ως «δείκτης» της συνολικής υγείας

Ο Abadeer χαρακτηρίζει τον καρπό «άρθρωση-φρουρό», καθώς μπορεί να αποκαλύπτει πρώιμες ενδείξεις προβλημάτων που αφορούν συνολικά τον οργανισμό.

Περίπου οι μισοί άνθρωποι που αναπτύσσουν ρευματοειδή αρθρίτιδα εμφανίζουν αρχικά συμπτώματα στον καρπό, πριν επηρεαστούν άλλες αρθρώσεις.

Παράλληλα, η δύναμη της λαβής έχει συσχετιστεί με τη συνολική σωματική κατάσταση, τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη γνωστική υγεία. Οι άνθρωποι που διατηρούν καλύτερη δύναμη λαβής μετά τα 60 τείνουν να είναι λιγότερο ευάλωτοι στην αδυναμία, τις πτώσεις, τα κατάγματα και την οστεοπόρωση, ενώ έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους.

Η πρόληψη ξεκινά νωρίς

Η προστασία των καρπών δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση ενός τραυματισμού όταν αυτός συμβεί. Η ενδυνάμωση ολόκληρου του άνω άκρου μπορεί να μειώσει τα φορτία που δέχεται ο καρπός.

Ο Jaehon Kim, ορθοπεδικός χειρουργός στην Icahn School of Medicine at Mount Sinai στη Νέα Υόρκη, συστήνει επίσης προσοχή στη διατροφή. Τροφές πλούσιες σε ασβέστιο και άλλα μέταλλα, όπως οι σαρδέλες και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, συμβάλλουν στην υγεία των οστών και μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του κινδύνου οστεοπόρωσης.

Η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους μπορεί επίσης να βελτιώσει τη συνολική μηχανική λειτουργία των αρθρώσεων.

Η Larsson προτείνει παράλληλα ένα απλό πρόγραμμα ασκήσεων στο σπίτι, τρεις έως τέσσερις φορές την εβδομάδα, με τρεις σειρές των 10 επαναλήψεων για κάθε άσκηση.

1. Ενδυνάμωση των ώμων

Οι δελτοειδείς και οι υπόλοιποι μύες του άνω άκρου συνεργάζονται με τους μυς του καρπού. Η ενδυνάμωσή τους μπορεί να περιορίσει την επιβάρυνση που μεταφέρεται στον καρπό.

Σηκώστε αργά τα χέρια προς τα πάνω, έχοντας τα ανοιχτά στο πλάι, και κατεβάστε τα εξίσου αργά.

10 επαναλήψεις.

«Δεν χρησιμοποιείτε μόνο το χέρι σας, αλλά ολόκληρο το άνω άκρο», σημειώνει η Larsson. «Αν οι ώμοι σας είναι αδύναμοι, τότε ασκείτε μεγαλύτερο φορτίο στον καρπό. Αν όμως είστε δυνατοί, μπορείτε να προστατεύσετε και να αποφορτίσετε τον καρπό».

2. Ενδυνάμωση της λαβής

Μια μπάλα ειδική για ασκήσεις χεριού, θεραπευτικός στόκος ή ακόμη και μια μπάλα του τένις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ενδυνάμωση των καμπτήρων και εκτεινόντων μυών του αντιβραχίου.

Πιέστε την μπάλα για 5-10 δευτερόλεπτα, χαλαρώστε για άλλα 5 και επαναλάβετε.

3. Λυγίστε ήπια τον καρπό

Σύμφωνα με τον Kim, ένας ακόμη σημαντικός τρόπος για να μειωθεί η καταπόνηση των αρθρώσεων και των τενόντων του καρπού είναι οι ασκήσεις κάμψης και έκτασης, χρησιμοποιώντας ένα μικρό βάρος ή κάποια άλλη μορφή ήπιας αντίστασης.

Οι ασκήσεις αυτές μπορούν επίσης να ενδυναμώσουν τα οστά του καρπού, κάτι που ενδέχεται να έχει μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πρόληψη μιας μορφής οστεοπόρωσης που σχετίζεται με την ακινησία.

«Όταν δέχονται φορτίο, αυτά τα οστά ενδυναμώνονται και αρχίζουν να αναδιαμορφώνονται, προσθέτοντας περισσότερη δύναμη στο τοίχωμα του οστού», εξηγεί ο Abadeer.

Για την άσκηση, καθίστε και ακουμπήστε το αντιβράχιο σας πάνω σε ένα τραπέζι, αφήνοντας το χέρι να εξέχει από την άκρη. Κρατήστε ένα μικρό βάρος, περίπου 3 έως 7 κιλά.

Για την κάμψη του καρπού, κρατήστε την παλάμη στραμμένη προς τα πάνω και λυγίστε τον καρπό προς το σώμα σας. Στη συνέχεια, κατεβάστε αργά το χέρι.

Για την έκταση του καρπού, κρατήστε την παλάμη στραμμένη προς τα κάτω και σηκώστε το χέρι προς την οροφή πριν το κατεβάσετε ξανά.

Εάν δεν έχετε βάρη, η Larsson προτείνει τη χρήση ενός λάστιχου αντίστασης. Μπορείτε να στερεώσετε τη μία άκρη του λάστιχου κάτω από ένα πόδι τραπεζιού και να κρατήσετε την άλλη άκρη με το χέρι, έτσι ώστε να υπάρχει αντίσταση κατά την εκτέλεση των κινήσεων.

Επαναλάβετε 10 φορές τόσο την κάμψη όσο και την έκταση.

«Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τις αρθρώσεις του καρπού, ιδιαίτερα αν πληκτρολογείτε και γράφετε πολύ», λέει ο Kim.

4. Κάντε υπτιασμό και πρηνισμό

Τέλος, υπάρχουν οι κινήσεις του υπτιασμού και του πρηνισμού. Οι ασκήσεις αυτές μπορούν να βελτιώσουν το εύρος κίνησης του καρπού και τη συνολική λειτουργικότητά του.

Όπως και οι ασκήσεις κάμψης και έκτασης, μπορούν να πραγματοποιηθούν πάνω σε ένα τραπέζι, χρησιμοποιώντας ένα μικρό βάρος ή ένα λάστιχο αντίστασης.

Ξεκινήστε τοποθετώντας το χέρι σας στην άκρη του τραπεζιού, με τον αντίχειρα στραμμένο προς τα πάνω.

Περιστρέψτε αργά τον καρπό, ώστε η παλάμη να στραφεί προς τα κάτω. Επιστρέψτε στην αρχική θέση και στη συνέχεια περιστρέψτε τον καρπό προς την αντίθετη κατεύθυνση, ώστε η παλάμη να στραφεί προς τα πάνω.

Επαναλάβετε 10 φορές.

Πηγή: ΒΒC HEALTH