Πάνω από 1 εκατομμύριο Έλληνες νοσούν σήμερα από Σακχαρώδη Διαβήτη. Συγκεκριμένα, το 12% των Ελλήνων πάσχει από Σ.Δ. και ένα άλλο 12% από Προδιαβήτη. Επίσης, το 4,8% των ατόμων με διαβήτη εμφανίζει διαβητικό πόδι. Τα προβλήματα που εμφανίζονται στον άκρο πόδα του διαβητικού ασθενούς («διαβητικό πόδι») είναι από τις πιο επίφοβες επιπλοκές.

Στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη (14 Νοεμβρίου) και προκειμένου να μάθουμε περισσότερα για το διαβητικό πόδι, το News4Health μίλησε με τον Ποδολόγο και μέλος του Σωματείου Ποδολόγων Ελλάδας και της Εταιρείας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού, Χρήστο Ντάτση.

Τι είναι το διαβητικό πόδι

Οι 2 συχνότερες επιπλοκές του διαβήτη είναι η αγγειοπάθεια ή βλάβη των αγγείων και η νευροπάθεια. Κάθε βλάβη που αφορά τον άκρο πόδα και διαθέτει ένα από αυτά τα 2 χαρακτηριστικά τουλάχιστον προσδιορίζεται ως βλάβη του διαβητικού ποδιού.

Πιο χαρακτηριστική βλάβη θεωρείται το διαβητικό έλκος. Πρόκειται για μία πληγή που κλείνει δύσκολα ή δεν κλείνει και δημιουργείται λόγω αυτών των 2 παραγόντων αφενός γιατί υπάρχει κακή αιμάτωση στον άκρο πόδα και αφετέρου γιατί σε συνέργεια με τη νευροπάθεια υπάρχει περιορισμένη αίσθηση στα άκρα.

«Ένας ασθενής, δηλαδή, μπορεί να μην έχει την αίσθηση του πολύ κρύου ή του πολύ ζεστού. Επίσης μπορεί κάποιος να τραυματιστεί, να κοπεί ή να πατήσει κάτι και να μην το αντιληφθεί λόγω της νευροπάθειας. Παράλληλα, λόγω της αγγειοπάθειας και της περιορισμένης αιμάτωσης, ενδέχεται η πληγή να μην κλείνει. Συνεπώς, οδηγούμαστε σε ένα έλκος» διευκρινίζει ο κ. Νάτσης.

Σημειώνεται ότι διαβητικά έλκη μπορούν να εμφανιστούν και σε άτομα με διαβήτη τύπου 1 και σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. Ωστόσο, ένας διαβητικός δεν είναι απαραίτητο ότι θα εμφανίσει διαβητικό πόδι.

Γι΄αυτό το λόγο η πρόληψη είναι το παν. «Ο διαβητικός πρέπει να αρχίσει να ελέγχει τα πόδια του πριν εμφανίσει το διαβητικό πόδι. Ο διαβητικός ασθενής πρέπει να έχει την πρόληψη πολύ ψηλά» επισημαίνει ο Ποδολόγος.

Σε κάθε περίπτωση, αυτά είναι τα σημάδια που πρέπει να προσέχετε και όταν εμφανιστούν να οδηγηθείτε σε γιατρό

• Πόδι που πονά
• Πόδι που άλλαξε χρώμα (κόκκινο ή μελανό)
• Πόδι που είναι θερμό (όλο ή ένα μέρος του)
• Άσχημη οσμή στα πόδια
• «Φουσκάλες» ή μικρές πληγές.

Τρόποι Προστασίας του διαβητικού ποδιού

Προκειμένου να προστατευτούν οι διαβητικοί, ο κ. Ντάτσης προτείνει να φοράνε άνετα παπούτσια από υλικά όσο το δυνατόν πιο φιλικά στο πόδι (π.χ. φυσικά υλικά από δέρμα ή ύφασμα). Πρόσθεσε ότι χρειάζεται να αποφεύγουν τα συνθετικά παπούτσια και τα στενά που μπορούν να δημιουργούν τριβή και μπορεί να οδηγήσουν σε κάποιο έλκος.

«Τα παπούτσια πρέπει επίσης να εφαρμόζουν καλά για να μην κινδυνεύει το πόδι να φύγει από το παπούτσι. Αν για παράδειγμα κάποιος φοράει παντόφλες δεν πρέπει να εξέχουν οι φτέρνες» συμπλήρωσε.

Όσον αφορά στην υγιεινή των ποδιών, αυτήν πρέπει να είναι καθημερινή. Γι αυτό, ο Ποδολόγος προτείνει:

• χλιαρό νερό
• ήπιο σαπούνι
• έλεγχος της θερμοκρασίας του νερού με το χέρι (όχι το πόδι)
• πλύσιμο ποδιών για 10-15 λεπτά
• στέγνωμα με λίγο χαρτί (μία χειροπετσέτα ή χαρτί κουζίνας γιατί είναι και πιο απορροφητική από την πετσέτα και είναι και μίας χρήσεως)
• καλό στέγνωμα ανάμεσα στα δάχτυλα (στεγνώνεις ένα ένα τα δάχτυλα γιατί η υγρασία μπορεί να οδηγήσει σε σκάσιμο της επιδερμίδας και στη συνέχεια σε διαβητικό πόδι)

Σε σχέση με το κόψιμο το νυχιών, ο κ. Ντάτσης εξηγεί: «Προκειμένου τα νύχια να μην γίνονται πολύ μεγάλα και πολύ σκληρά, συστήνεται η πιο συχνή φροντίδα - μία φορά την εβδομάδα - ώστε να ελέγχεται το μήκος των νυχιών πριν αυτά αρχίσουν να γίνονται ενοχλητικά ή το ένα δάχτυλο τραυματίσει το άλλο».

Ακρωτηριασμός για 1 εκατ. διαβητικούς κάθε χρόνο παγκοσμίως

Ο ακρωτηριασμός του διαβητικού ποδιού αποτελεί την ύστατη λύση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Διαβήτη (I.D.F.), το 70% των ακρωτηριασμών που διενεργούνται σε όλο τον κόσμο αφορά διαβητικούς ασθενείς, οι οποίοι διατρέχουν 25 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να χάσουν το ένα ή και τα δύο πόδια σε σύγκριση με άλλους.

Οι κύριοι παράγοντες που οδηγούν στον ακρωτηριασμό είναι τα έλκη των κάτω άκρων. Υπολογίζεται ότι 300.000 άτομα ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου εμφάνισης ελκών των κάτω άκρων, ενώ το 25% των διαβητικών ασθενών θα εμφανίσει έλκος έστω και μία φορά κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Στατιστικά, 1.000.000 άτομα με σακχαρώδη διαβήτη παγκοσμίως αναγκάζονται να υποβληθούν σε ακρωτηριασμό ενός άκρου τους σε ετήσια βάση.

Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, υπολογίζεται ότι το 4,8% των διαβητικών ασθενών εμφανίζουν έλκη στα πόδια, σύμφωνα με τα στατιστικά από την Εταιρεία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού. Στην Ελλάδα πραγματοποιούνται περίπου 2 - 2,5 χιλιάδες ακρωτηριασμοί μικρών ή μεγάλων άκρων σε ετήσια βάση.

Κλινικές διαβητικού ποδιού σχεδόν σε όλα τα νοσοκομεία

Ο κ. Ντάτσης τόνισε στο News4Health ότι πια υπάρχουν κλινικές διαβητικού ποδιού σχεδόν σε όλα τα νοσοκομεία - και σε κρατικές δομές και σε ιδιωτικές.

«Τα τελευταία χρόνια όλα τα νοσοκομεία έχουν αναπτύξει κλινικές διαβητικού ποδιού και έτσι υπάρχει μία συνέργεια από περίπου 10 ειδικότητες γυρω από αυτό» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος τόνισε πάντως, ότι στην εποχή της πανδημίας και μέχρι το προηγούμενο Πάσχα πολλά περιστατικά δεν έφτασαν στο γιατρό.