Σύμφωνα με τις έρευνες που διεξήγαγαν η KidsRights, που έχει την έδρα της στο Άμστερνταμ, και το Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ, τουλάχιστον το 14% των παιδιών και των εφήβων ηλικίας 10-19 ετών σε όλο τον κόσμο παρουσιάζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, με το μέσο παγκόσμιο ποσοστό αυτοκτονιών να φθάνει τους 6 στους 100.000 εφήβους ηλικίας 15-19 ετών.

«Η φετινή έκθεση είναι ένα καμπανάκι συναγερμού που δεν μπορούμε πλέον να αγνοήσουμε», ανέφερε σε μια ανακοίνωση ο Μαρκ Ντουλαέρτ, ιδρυτής και πρόεδρος της KidsRights.

«Η κρίση ψυχικής υγείας και/ή ευημερίας των παιδιών μας έχει φτάσει σε σημείο καμπής, που επιδεινώνεται από την ανεξέλεγκτη εξάπλωση των πλατφορμών μέσων κοινωνικής δικτύωσης που δίνουν προτεραιότητα στη δέσμευση έναντι της ασφάλειας των παιδιών», συνέχισε.

Το KidsRight Index, μια ετήσια έκθεση που διενεργεί το ίδρυμα, αποτιμά τον βαθμό προσήλωσης 194 χωρών στα δικαιώματα των παιδιών και σε ποιο βαθμό οι χώρες προσπαθούν να βελτιώσουν αυτά τα δικαιώματα.

Στην έκθεσή της για το 2025, η KidsRights ταυτοποίησε μια «ανησυχητική συσχέτιση» ανάμεσα στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας των παιδιών και αυτό που η οργάνωση αποκαλεί «προβληματική» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δηλαδή μια αναγκαστική και εθιστική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που έχει «αρνητική επίδραση» στην καθημερινή λειτουργία του χρήστη.

Πρόβλημα η έλλειψη στοιχείων

Η έλλειψη στοιχείων για την ψυχική υγεία των παιδιών συνιστά μεγάλο πρόβλημα σύμφωνα με την έκθεση, και αποκαλύπτει μια «επείγουσα ανάγκη» συντονισμένης δράσης ώστε να αντιμετωπιστεί η επιβλαβής επίδραση του ψηφιακού περιβάλλοντος στα παιδιά και στους εφήβους.

«Παρακολουθούμε τον αγώνα των κυβερνήσεων προκειμένου να περιορίσουν μια ψηφιακή κρίση που αναδιαμορφώνει θεμελιωδώς την παιδική ηλικία», συνέχισε ο Ντουλαέρτ, καλώντας να προτεραιοποιηθεί η ευημερία των παιδιών έναντι «των επιχειρηματικών κερδών».

Η έκθεση διαπιστώνει σημαντικές περιφερειακές διαφοροποιήσεις, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη είναι η περιοχή όπου τα 13χρονα παιδιά είναι τα περισσότερο εκτεθειμένα στην προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σε ποσοστό 13%, και όπου το επίπεδο ψηφιακής εξάρτησης των νέων ηλικίας 15 ετών είναι «χωρίς προηγούμενο», με το 39% από αυτούς να είναι σε συνεχή επαφή με τους φίλους τους μέσω του διαδικτύου.

Με την υποστήριξη της Γαλλίας και της Ισπανίας, η Ελλάδα πρότεινε την περασμένη εβδομάδα σε Συμβούλιο Υπουργών στο Λουξεμβούργο την πλαισίωση της χρήσης των διαδικτυακών πλατφορμών για τα παιδιά, απέναντι στις ανησυχίες σχετικά με τον εθιστικό χαρακτήρα τους.

Τον Φεβρουάριο, η μινι-σειρά «Adolescence» του Netflix αποκάλυψε κυρίως τις τοξικές και μισογυνικές επιρροές στις οποίες είναι εκτεθειμένοι οι έφηβοι στο διαδίκτυο, ωθώντας τις κυβερνήσεις της Βρετανίας και της Γαλλίας να θελήσουν να ενσωματώσουν την παρακολούθηση του προγράμματος στα σχολεία.

Το «Adolescence» «υπογράμμισε τις παγκόσμιες ανησυχίες σχετικά με την εκπροσώπηση και την προστασία των παιδιών στις ψηφιακές πλατφόρμες -αλλά χρειαζόμαστε δράση, όχι μόνο οργή», κατέληξε ο Ντουλαέρτ.