Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε σήμερα νέες οδηγίες προκειμένου να βοηθήσει τις χώρες-μέλη του να υιοθετήσουν και να επεκτείνουν τα πρωτόκολλα μαιευτικής φροντίδας - όπου οι μαίες χρησιμεύουν ως ο κύριος πάροχος φροντίδας για τις γυναίκες και τα μωρά καθ' όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της μεταγεννητικής περιόδου.

Ισχυρή επικοινωνία και συνεργασία

Η νέα καθοδήγηση του ΠΟΥ προωθεί την ισχυρή επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ γυναικών και μαιών και προσφέρει αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία τόσο των γυναικών όσο και των μωρών τους. Οι γυναίκες που έλαβαν φροντίδα από έμπιστες μαίες έχουν στατιστικά περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν υγιείς κολπικούς τοκετούς και αναφέρουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τις υπηρεσίες που λαμβάνουν.

«Η επέκταση και η επένδυση σε μαιευτικά πρωτόκολλα περίθαλψης είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές για τη βελτίωση της υγείας των μητέρων και των νεογνών σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε ο Dr Anshu Banerjee, Διευθυντής για την Υγεία των Μητέρων, των Νεογνών, των Παιδιών και των Εφήβων και τη Γήρανση στον ΠΟΥ. «Οι προσεγγίσεις αυτές βελτιώνουν τα αποτελέσματα, μεγιστοποιούν τους πόρους και μπορούν να προσαρμοστούν σε όλες τις χώρες. Το κρίσιμο είναι ότι ενισχύουν επίσης τις εμπειρίες των γυναικών και των οικογενειών από τη φροντίδα - χτίζοντας αξιόπιστες συνεργασίες για την υγεία σε αυτό το κρίσιμο στάδιο της ζωής», δηλώνει ο ίδιος

Αποδεδειγμένα αποδοτική λύση σε οικονομικό επίπεδο

Παρά την πρόοδο της επιστήμης, οι θάνατοι μητέρων και νεογνών παραμένουν απαράδεκτα υψηλοί, ιδίως σε περιβάλλοντα χαμηλού εισοδήματος και εύθραυστα. Πρόσφατη μοντελοποίηση υποδεικνύει ότι η καθολική πρόσβαση σε εξειδικευμένες μαίες θα μπορούσε να αποτρέψει πάνω από το 60% αυτών των θανάτων, που αντιστοιχεί σε 4,3 εκατομμύρια ζωές που θα μπορούσαν να σώζονται σε ετήσιο επίπεδο έως και το 2035.

Τα μοντέλα μαιευτικής φροντίδας δίνουν έμφαση στην τεκμηριωμένη επιλογή, καθώς και στην επικοινωνία και τις μη επεμβατικές τεχνικές -όπως η κινητικότητα κατά τη διάρκεια του τοκετού, η καθοδήγηση της αναπνοής, οι ποικίλες θέσεις τοκετού και η συναισθηματική υποστήριξη- που επιδιώκουν να ενδυναμώσουν τις γυναίκες και να μειώσουν την πιθανότητα επεμβατικών διαδικασιών.

Τα μαιευτικά πρωτόκολλα φροντίδας αποτελούν επίσης μια σημαντική απάντηση στην αυξανόμενη ανησυχία για την υπερ-ιατρικοποίηση του τοκετού. Ενώ οι ιατρικές παρεμβάσεις, όπως οι καισαρικές τομές, οι επαγωγές και η χρήση λαβίδων είναι απαραίτητες και σωτήριες για τη ζωή όταν ενδείκνυνται κλινικά, η υπερβολική χρήση τους δημιουργεί βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία. Σε ορισμένες χώρες, τα ποσοστά καισαρικής τομής ξεπερνούν πλέον το 50%, γεγονός που υποδηλώνει υψηλά ποσοστά ιατρικά περιττών επεμβάσεων.

«Οι εξειδικευμένες μαίες βοηθούν τις γυναίκες να εμπιστεύονται το σώμα τους, τις ικανότητές τους και τη φροντίδα τους», δήλωσε η Ulrika Rehnstrom Loi, εμπειρογνώμονας μαιευτικής στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τεχνική υπεύθυνη για την καθοδήγηση και προσθέτεις πως «αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η επένδυση σε μοντέλα μαιευτικής φροντίδας είναι τόσο σημαντική - όχι μόνο βελτιώνει την υγεία, αλλά δημιουργεί ένα δυναμικό εμπειρογνωμόνων που είναι εξοπλισμένοι για να παρέχουν εξατομικευμένη, με σεβασμό φροντίδα, εξασφαλίζοντας ότι οι γυναίκες συμμετέχουν σταθερά στη λήψη αποφάσεων και έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειάζονται, καθώς και στη ζωτικής σημασίας συναισθηματική υποστήριξη».

Πρακτικά εργαλεία για την εφαρμογή

Η νέα καθοδήγηση του ΠΟΥ παρέχει πρακτικά εργαλεία και παραδείγματα από την πραγματική ζωή για να βοηθήσει τις χώρες να δομήσουν τη μετάβαση προς μαιευτικά μοντέλα περίθαλψης. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, ζητά ισχυρή πολιτική δέσμευση, στρατηγικό σχεδιασμό και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση για την υλοποίηση - με ειδικές γραμμές του προϋπολογισμού. Τονίζει επίσης τη σημασία της υψηλής ποιότητας ρύθμισης και εκπαίδευσης της μαιευτικής σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, υποστηρίζοντας την αυτόνομη, τεκμηριωμένη πρακτική.

Η επιτυχής εφαρμογή απαιτεί ισχυρή συνεργασία, σημειώνει η καθοδήγηση. Οι μαίες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται ανεξάρτητα, αλλά και να ενσωματώνονται σε ευρύτερες ομάδες υγειονομικής περίθαλψης μαζί με τους γιατρούς και τους νοσηλευτές. Σε περίπτωση επιπλοκών, οι μαίες θα πρέπει να είναι σε θέση να συνεργάζονται με αυτούς τους άλλους επαγγελματίες, ώστε να εξασφαλίζουν ποιοτική διεπιστημονική φροντίδα για κάθε γυναίκα και μωρό.

Μια παγκόσμια απαίτηση

Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκατομμύρια γυναίκες εξακολουθούν να γεννούν χωρίς εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας στο πλευρό τους και το ένα τρίτο δεν λαμβάνει ούτε τέσσερις από τους οκτώ συνιστώμενους από τον ΠΟΥ ελέγχους εγκυμοσύνης. Η πρόοδος στη μείωση της μητρικής και νεογνικής θνησιμότητας έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό στάσιμη από το 2016.

«Τα μοντέλα μαιευτικής φροντίδας δεν είναι απλώς έξυπνες λύσεις - είναι μια αναγκαιότητα», δήλωσε η Anna Ugglas, διευθύνουσα σύμβουλος της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Μαιών, η οποία υποστήριξε την ανάπτυξη της καθοδήγησης. «Σε έναν κόσμο όπου ο τοκετός γίνεται όλο και περισσότερο ιατρικοποιημένος, προσφέρουν μια ανθρωποκεντρική, τεκμηριωμένη προσέγγιση που σέβεται τη φυσιολογική διαδικασία του τοκετού, αποκαθιστά την αξιοπρέπεια και την αυτονομία στη φροντίδα της μητρότητας και συμβάλλει στη διασφάλιση της ασφάλειας για τις γυναίκες και τα νεογέννητα παντού».

Ο οδηγός του ΠΟΥ περιγράφει διάφορα προσαρμόσιμα μοντέλα μαιευτικής φροντίδας, όπως:

• Συνέχεια της φροντίδας, όπου οι γυναίκες υποστηρίζονται από μια γνωστή μαία ή μια μικρή ομάδα μαιών καθ' όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της μεταγεννητικής περιόδου.
• Κέντρα τοκετού υπό την καθοδήγηση μαίας, ειδικές εγκαταστάσεις όπου μαίες παρέχουν ενδομήτρια φροντίδα σε γυναίκες με χαμηλό κίνδυνο επιπλοκών. Μερικές φορές προσφέρουν και άλλες υπηρεσίες, όπως προγεννητική και μεταγεννητική φροντίδα ή οικογενειακό προγραμματισμό.
• Κοινοτικές προσεγγίσεις όπου οι μαίες παρέχουν υπηρεσίες απευθείας στις κοινότητες - για παράδειγμα, μέσω κινητών μονάδων ή τοπικών κέντρων υγείας.
• Ιδιωτική πρακτική, όπου οι ιδιωτικές μαίες λειτουργούν ανεξάρτητα ή μέσω οργανώσεων. Για να είναι αποτελεσματικές, οι υπηρεσίες αυτές πρέπει να ρυθμίζονται και να ενσωματώνονται στα εθνικά συστήματα υγείας.