Την ισχυρή του στήριξη στους περιβαλλοντικούς στόχους της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Επεξεργασία Αστικών Λυμάτων επανέλαβε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας παράλληλα νέα αξιολόγηση των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει η εφαρμογή της στη φαρμακευτική αγορά και στην πρόσβαση των πολιτών στα φάρμακα.
Με ψήφισμα που εγκρίθηκε την Πέμπτη με τη συνεργασία του Ευρωπαικού Λαικού Κόμματος EPP και κάποιων ακροδεξιών ευρωβουλευτών που είχε ως αποτέλεσμα 294 ψήφους υπέρ, 245 κατά και 28 αποχές, οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ότι η εισαγωγή της λεγόμενης τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων, η οποία απομακρύνει μικρορύπους από τα αστικά απόβλητα, αποτελεί αναγκαίο μέτρο για την προστασία της δημόσιας υγείας, των οικοσυστημάτων και για την αντιμετώπιση αναδυόμενων κινδύνων, όπως η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά.
Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισημαίνει ότι το κόστος των προηγμένων τεχνολογιών καθαρισμού δεν θα πρέπει να μετακυλίεται στους φορολογούμενους ή στους καταναλωτές νερού. Αντίθετα, θεωρεί ότι πρέπει να επιμερίζεται δίκαια στους κλάδους που συμβάλλουν στη ρύπανση των υδάτων, μέσω της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και του συστήματος διευρυμένης ευθύνης παραγωγού (Extended Producer Responsibility - EPR).
Στο ψήφισμα τονίζεται επίσης ότι η εφαρμογή των υποχρεώσεων αυτών πρέπει να γίνει με τρόπο που να μην επηρεάζει αρνητικά τη διαθεσιμότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα των φαρμάκων για τους Ευρωπαίους πολίτες.
Αίτημα για νέα μελέτη και προσωρινή αναστολή
Οι ευρωβουλευτές καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει έως το τέλος του 2026 νέα μελέτη επιπτώσεων, η οποία θα εξετάζει ποιοι ρύποι εντοπίζονται στα αστικά λύματα, το πραγματικό κόστος της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας, καθώς και την ορθή κατανομή της ευθύνης μεταξύ των εμπλεκόμενων κλάδων.
Παράλληλα, ζητούν την προσωρινή αναστολή («stop the clock») των υποχρεώσεων που απορρέουν από το σύστημα EPR, καθώς και των σχετικών οικονομικών επιβαρύνσεων, έως ότου ολοκληρωθεί η μελέτη και αξιολογηθούν τα συμπεράσματά της.
Ικανοποίηση Γεωργιάδη
Την εξέλιξη χαιρέτισε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος υπενθύμισε ότι είχε θέσει το ζήτημα ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025 στο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της ΕΕ.
Σε ανάρτησή του ανέφερε ότι είχε ζητήσει για πρώτη φορά την αναβολή της εφαρμογής της οδηγίας, επικαλούμενος τον κίνδυνο που θα μπορούσε να δημιουργηθεί για την παραγωγή και τη διάθεση φαρμάκων στην Ευρώπη.
«Χαίρομαι που σήμερα τη θέση αυτή στήριξε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προχθές στο Συμβούλιο Υπουργών και η Γερμανία κατέθεσε παρεμφερές αίτημα, το οποίο και υποστήριξα. Η λογική αρχίζει να επιστρέφει στην Ευρώπη και αυτό είναι καλό», σημείωσε χαρακτηριστικά.
{https://x.com/AdonisGeorgiadi/status/2067580248749752693}
Τι προβλέπει η οδηγία
Η αναθεωρημένη Οδηγία για την Επεξεργασία Αστικών Λυμάτων τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025 και υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να διασφαλίζουν την αποτελεσματική συλλογή και επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, οι παραγωγοί φαρμακευτικών και καλλυντικών προϊόντων καλούνται να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% του κόστους απομάκρυνσης μικρορύπων από τα λύματα. Η εφαρμογή της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας προβλέπεται να ξεκινήσει σταδιακά από το 2033, να επεκταθεί σημαντικά έως το 2039 και να καλύψει πλήρως τις σχετικές εγκαταστάσεις έως το 2045.
Η συζήτηση που έχει ανοίξει στους ευρωπαϊκούς θεσμούς αναδεικνύει τη δυσκολία εξισορρόπησης μεταξύ των φιλόδοξων περιβαλλοντικών στόχων και της ανάγκης διασφάλισης της βιωσιμότητας της φαρμακευτικής παραγωγής και της πρόσβασης των ασθενών σε προσιτά φάρμακα.
