Όταν ο ευρωβουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών, Νίκος Παπανδρέου συνδιοργάνωσε την εκδήλωση «From Risk to Action: Preventing Liver Health Crises» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2025, ο στόχος ήταν ξεκάθαρος: η υγεία του ήπατος να μπει στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής δημόσιας υγείας. Και δεν έμεινε στη θεωρία.

Μόλις μία εβδομάδα αργότερα, περισσότεροι από 200 πολίτες στον Πειραιά υποβλήθηκαν σε δωρεάν εξετάσεις για ηπατική νόσο, χάρη στη συνεργασία με την Ευρωπαική Ένωση Ασθενών Ήπατος (ELPA) και τους εθελοντές γιατρούς του Ιατρικού Συλλόγου Πειραιά.

{https://www.facebook.com/photo/?fbid=1295503635941952&set=pcb.1295504489275200}

«Η στιγμή στις Βρυξέλλες ήταν ένα καμπανάκι αφύπνισης», δήλωσε ο Νίκος Παπανδρέου. «Στεκόμασταν μαζί με νομοθέτες, αλλά οι άνθρωποι που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη την πρόληψη δεν ήταν εκεί. Ήθελα να δείξω ότι όσα συζητάμε στις Βρυξέλλες πρέπει να φτάνουν στους πολίτες, εκεί όπου ζουν».

«Αυτή είναι η δύναμη της προσέγγισης που καθοδηγείται από τους ασθενείς. Μετατρέπει την πολιτική δέσμευση σε πρακτική φροντίδα για ανθρώπους που συχνά μένουν εκτός του συστήματος υγείας», σχολίασε από την πλευρά του ο πρόεδρος της ELPA, Marko Korenjak.

Από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη γειτονιά

Ο Πειραιάς, μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, με έντονη τοπική ταυτότητα και ισχυρούς θεσμούς, επιλέχθηκε συνειδητά.

«Είναι μια εργατική πόλη με δεμένους ανθρώπους», εξήγησε ο Παπανδρέου. «Ο Ιατρικός Σύλλογος Πειραιά είναι ενεργός και χαίρει εμπιστοσύνης. Μας βοήθησε να προσεγγίσουμε πολίτες που πιθανόν να μην περνούσαν ποτέ το κατώφλι ενός νοσοκομείου για προληπτικό έλεγχο».

Στις δύο πρώτες ημέρες, περισσότεροι από 200 άνθρωποι εξετάστηκαν με μη επεμβατική ελαστογραφία, που μετρά τη λιπώδη διήθηση και τη σκληρότητα του ήπατος. Για πολλούς, ήταν ο πρώτος έλεγχος ήπατος στη ζωή τους.

«Η πρόσβαση σε ιατρικές εξετάσεις δεν πρέπει να εξαρτάται από το εισόδημα, το μορφωτικό επίπεδο ή το αν μπορεί κάποιος να πάρει άδεια από τη δουλειά του», σημείωσε ο ευρωβουλευτής. «Αυτό σημαίνει στην πράξη ευρωπαϊκή ισότητα στην υγεία».

Αποκαλύπτοντας το “σιωπηλό” φορτίο της ηπατικής νόσου

Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ένα ανησυχητικό και συχνά αόρατο πρόβλημα:

• 19% των συμμετεχόντων παρουσίασαν ευρήματα συμβατά με λιπώδη νόσο του ήπατος

• 56% είχαν μέτρια λιπώδη διήθηση

• 44% δεν εμφάνιζαν ή είχαν ελάχιστο λίπος στο ήπαρ

• 27% παρουσίασαν αυξημένη ηπατική σκληρότητα, ένδειξη πιθανής ίνωσης

«Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν την ανάγκη να ενταχθεί ο έλεγχος του ήπατος στην τακτική πρόληψη», υπογράμμισε ο Korenjak. «Η μεταβολική ηπατική νόσος είναι συχνά ασυμπτωματική, συνδέεται στενά με τον διαβήτη, την παχυσαρκία και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, αλλά σπάνια περιλαμβάνεται στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου».

Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν τόσο μεγάλη, που ο γειτονικός δήμος Περάματος — μία από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της Αττικής — ζήτησε άμεσα να φιλοξενήσει αντίστοιχη δράση.

«Όταν το Πέραμα μας κάλεσε, δεν το σκεφτήκαμε δεύτερη φορά», δήλωσε ο Παπανδρέου. «Εκεί η πρόληψη έχει τη μεγαλύτερη αξία: σε ανθρώπους που δεν μπορούν να πληρώσουν ιδιωτικές εξετάσεις και συχνά διαγιγνώσκονται πολύ αργά».

Ένα μοντέλο για όλη την Ευρώπη

Από μια συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέχρι πραγματικό προσυμπτωματικό έλεγχο σε υποεξυπηρετούμενες κοινότητες, το μήνυμα ήταν σαφές: η δημόσια υγεία πρέπει να βγει από τα θεσμικά κτίρια και να μπει στη ζωή των ανθρώπων.

«Μιλάμε συχνά για πρόληψη, ευρωπαϊκά σχέδια για τον καρκίνο και στρατηγικές υγείας», ανέφερε ο ευρωβουλευτής. «Αλλά η πολιτική έχει νόημα μόνο όταν γίνεται φροντίδα – όταν ένας πολίτης κάνει μια εξέταση, λαμβάνει μια διάγνωση ή αποκτά ηρεμία».

Και κατέληξε:
«Αυτή είναι η Ευρώπη που πιστεύω. Μια Ευρώπη που δεν περιμένει τους ασθενείς να έρθουν σε αυτήν, αλλά πηγαίνει η ίδια να τους συναντήσει».

Για την ELPA, τον Ιατρικό Σύλλογο Πειραιά και τον Νίκο Παπανδρέου, η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς οι οργανώσεις ασθενών, οι επαγγελματίες υγείας και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μπορούν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στη στρατηγική και την πράξη.

Πηγή: The Parliament