Τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού στη βελτίωση της καθημερινότητας των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους ανέδειξε η πανελλαδική ποσοτική και ποιοτική έρευνα του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ. με τίτλο «Ο Προσωπικός Βοηθός στην πράξη: Η εμπειρία των ωφελούμενων με αναπηρία», η οποία παρουσιάστηκε σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στις 23 Ιουνίου.
Σύμφωνα με τα βασικά ευρήματα της έρευνας, ο αντίκτυπος της υπηρεσίας χαρακτηρίζεται από τους ωφελούμενους ως ιδιαίτερα θετικός, συνδεόμενος με αισθήματα ανακούφισης, ασφάλειας και χαράς. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων περιέγραψε σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής της, μεγαλύτερη ανεξαρτησία και αυτονομία, ενίσχυση της κοινωνικής συμμετοχής και δυνατότητα ουσιαστικότερης παρουσίας σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας.
Παράλληλα, η έρευνα ανέδειξε ότι τα οφέλη δεν περιορίζονται μόνο στα άτομα με αναπηρία, αλλά επεκτείνονται και στις οικογένειες και τους φροντιστές τους, οι οποίοι βλέπουν να μειώνεται σημαντικά το βάρος της καθημερινής φροντίδας. Ωστόσο, καταγράφηκαν και σημαντικές προκλήσεις, με κυριότερη τη δυσκολία εύρεσης Προσωπικών Βοηθών, που συνδέεται με τις χαμηλές αμοιβές, το εργασιακό καθεστώς του εργοσήμου και τις περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές. Επιπλέον, αναδείχθηκαν ζητήματα που αφορούν την ασάφεια των καθηκόντων του Προσωπικού Βοηθού, καθώς και η ανάγκη δημιουργίας ενός σταθερού εποπτικού και υποστηρικτικού πλαισίου τόσο για τους ωφελούμενους όσο και για τους επαγγελματίες που παρέχουν την υπηρεσία.
{https://youtu.be/1SDHjx1KNvM}
Χαιρετισμούς στην ημερίδα απηύθυναν ο γενικός γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας Κωνσταντίνος Μεγαρίτης, ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Προσβασιμότητας Στέλιος Κυμπουρόπουλος, ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΑ Επαμεινώνδας Ατσαβές και ο α’ αντιπρόεδρος της Ε.Σ.Α.μεΑ. Ιωάννης Μοσχολιός.
Ο κ. Μεγαρίτης χαρακτήρισε το πρόγραμμα ως μια ουσιαστική παρέμβαση για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία, επισημαίνοντας ότι στην επόμενη φάση του θα διευρυνθεί με διαδικασία μοριοδότησης και κοινωνικών κριτηρίων. Όπως τόνισε, πρόκειται για ένα πρόγραμμα με πολλαπλασιαστικό όφελος, καθώς υποστηρίζει ταυτόχρονα τον ωφελούμενο, την οικογένειά του και τον ίδιο τον προσωπικό βοηθό.
Από την πλευρά του, ο κ. Κυμπουρόπουλος υπογράμμισε ότι η οικογένεια δεν μπορεί να υποκαθιστά τις υποχρεώσεις της Πολιτείας απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Όπως ανέφερε, ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού μετατοπίζει το επίκεντρο από τη φιλανθρωπία στο δικαίωμα και από την εξάρτηση στην αυτοδιάθεση, δίνοντας στα άτομα με αναπηρία τη δυνατότητα να οργανώνουν τη ζωή τους με τους δικούς τους όρους.
Ο κ. Ατσαβές σημείωσε ότι η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος προσφέρει πολύτιμα συμπεράσματα για τη βελτίωσή του, τονίζοντας πως το σημαντικότερο στοιχείο είναι οι ουσιαστικές αλλαγές που έχουν ήδη καταγραφεί στη ζωή των ωφελούμενων. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι ο ΟΠΕΚΑ θα αναλάβει εξ ολοκλήρου τη διαχείριση του προγράμματος στη διευρυμένη του μορφή.
Ο κ. Μοσχολιός υπενθύμισε ότι η Συνομοσπονδία διεκδικούσε επί δεκαετίες τον θεσμό του Προσωπικού Βοηθού, επισημαίνοντας ότι το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή της πιλοτικής δράσης σε έναν καθολικό και μόνιμο μηχανισμό ανεξάρτητης διαβίωσης, χωρίς αποκλεισμούς και περιορισμούς. Όπως τόνισε, ο Προσωπικός Βοηθός αποτελεί βασικό εργαλείο χειραφέτησης και ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική ζωή.
Την παρουσίαση της έρευνας πραγματοποίησε η επιστημονική υπεύθυνη του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας Φανή Προβή, ενώ η κύρια ερευνήτρια Αντωνία Παυλή ανέλυσε την πορεία θεσμοθέτησης του Προσωπικού Βοηθού στην Ελλάδα. Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με παρεμβάσεις ωφελούμενων από όλη τη χώρα, οι οποίοι μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά θετική επίδραση του θεσμού, αλλά και την ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης και ενίσχυσής του στο μέλλον.
