Για την κατανόηση των πολύπλοκων παραμέτρων που μπορούν να εκτοξεύουν τις επιδόσεις τους, η επιστήμη έχει κάνει άλματα τα τελευταία χρόνια. Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η διατήρηση της μέγιστης απόδοσης και η ελαχιστοποίηση του κινδύνου τραυματισμών είναι ζωτικής σημασίας. Για την επίτευξή τους απαιτούνται εξατομικευμένα προγράμματα πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης.
«Η φυσική κατάσταση είναι σαφώς το βασικότερο σημείο πάνω στο οποίο στηρίζεται η πορεία του αθλητή. Για να αποδώσει όμως το μέγιστο των δυνατοτήτων του απαιτούνται επιπλέον ενέργειες. Η αξιολόγηση της δύναμης, της αντοχής και της ευελιξίας του, ο εντοπισμός των αδυναμιών και ανισορροπιών που προδιαθέτουν σε τραυματισμούς και η έγκαιρη διόρθωσή τους με στοχευμένες παρεμβάσεις, βάσει των αναγκών του και ανάλογα με το άθλημά του, μπορούν να προστατεύσουν τη μυοσκελετική υγεία του και να του δώσουν τα απαραίτητα εφόδια για να απογειώσει την καριέρα του», επισημαίνουν οι ειδικευμένοι στις αθλητικές κακώσεις Ορθοπαιδικοί Χειρουργοί δρ Βασίλειος Σακελλαρίου, δρ Παναγιώτης Πάντος και δρ Κωνσταντίνος Σταραντζής, επιστημονικοί υπεύθυνοι του τμήματος Osteon Pro της Osteon Orthopedic & Spine Clinic.
Σχεδιασμός προγραμμάτων
Τα γενικά προγράμματα προπόνησης δεν μπορούν να εστιάζουν, δηλαδή, στην αντιμετώπιση των αδυναμιών του αθλητή που εντοπίζονται κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης. Απαιτείται ο σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης που ανταποκρίνονται στις ατομικές ανάγκες του, δεδομένου ότι μόνο με τη εφαρμογή τους μπορεί να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και παράλληλα να προστατευτούν, να αναρρώσουν γρηγορότερα και να επανέλθουν συντομότερα στην ενεργό δράση», προσθέτουν.
Οι αξιολογήσεις αυτές γίνονται από ειδικευμένους αθλητίατρους, οι οποίοι μπορούν να ελευθερώσουν τον αθλητή από τους φυσικούς περιορισμούς του, ξεκινώντας από τα πρώτα βήματά του έως την κατάκτηση παγκόσμιων διακρίσεων. Μέσω της προοδευτικής εξέλιξης της άσκησης παραμένουν υγιείς καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας τους.
Η αποστολή τους δεν σταματάει, επομένως, στον αρχικό έλεγχο και την κατάρτιση ενός εξατομικευμένου προγράμματος άσκησης. Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα της Osteon Pro, «απαιτείται συνεχής παρακολούθηση του αθλητή, προκειμένου να ανιχνεύεται εγκαίρως η παραμικρή αλλαγή στο μυοσκελετικό του σύστημα, η οποία θα μπορούσε να υποκρύπτει ή υποκινεί έναν τραυματισμό, για να αντιμετωπίζεται εν τη γενέσει του. Η πλήρης αξιολόγηση της κατάστασής του, δίνει τη δυνατότητα διαφοροποίησης του υφιστάμενου προπονητικού πλάνου, ώστε να σταθεροποιούνται και να ενισχύονται οι ευάλωτες μυϊκές ομάδες».
Οι απαιτούμενες αναλύσεις
Πολύτιμα εργαλεία τους είναι η ειδική εργομετρική και εμβιομηχανική ανάλυση, μέσω τεχνολογίας βίντεο και καταγραφής κίνησης, που προσφέρουν πληροφορίες για την τεχνική του αθλητή, επισημαίνοντας σημεία που χρειάζονται ενίσχυση για την αποφυγή τραυματισμών. Η εμβιομηχανική ανάλυση αποσκοπεί, δηλαδή, στη μεγιστοποίηση της απόδοσης, διότι καθοδηγεί σε προσαρμογές της τεχνικής που αυξάνουν την επίδοση, μέσω διαφόρων τρόπων όπως, για παράδειγμα, την κατανάλωση ενέργειας κατά τη διάρκεια του αγώνα.
Η συμβολή τους εκτίνεται και πέρα από την πρόληψη. Η γνώση των ατομικών φυσιολογικών χαρακτηριστικών, των μηχανισμών τραυματισμού και των δυνατοτήτων απόδοσης επιτρέπει την ανάπτυξη αποτελεσματικών τρόπων αποκατάστασης. Μέσω της υιοθέτησης καινοτόμων μεθόδων αποθεραπείας και καθοδήγησης των θεραπευτικών φυσικοθεραπειών δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την εξάλειψη του φορτίου που δέχονται οι μύες στα άνω και κάτω άκρα και στη σπονδυλική στήλη.
Εφαρμόζοντας τις αρχές της ιατρικής ακριβείας με τις εξατομικευμένες παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη τα μοναδικά φυσιολογικά και εμβιομηχανικά χαρακτηριστικά του αθλητή, επιτυγχάνεται η ταχύτερη επιστροφή του στις αγωνιστικές υποχρεώσεις και ελαχιστοποιείται παράλληλα ο κίνδυνος να ξανατραυματιστούν.
Ακόμα κι αν αυτό προκύψει «η σύγχρονη αθλητιατρική υποστήριξη με τις πρωτοποριακές τεχνικές και πρωτόκολλα διάγνωσης και θεραπείας με state-of-the-art εξοπλισμό, δίνει τη δυνατότητα στον αθλητή να τον ξεπεράσει γρήγορα και να επανέλθει στην κατάσταση που είχε πριν από τον τραυματισμό του.
Θεραπευτικά πρωτόκολλα
Προηγμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα, αναγεννητικές θεραπείες, μη επεμβατικές θεραπείες και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές βασισμένα στα πλέον ενημερωμένα επιστημονικά δεδομένα επιτρέπουν την ταχύτερη επάνοδο στα γήπεδα και τα αγωνιστικά τερέν», σημειώνουν.
Θα ήταν παράλειψη να μην επισημανθεί ότι η ολοκληρωμένη αξιολόγηση και διαχείρισή τους απαιτεί τη συνδρομή και συνεργασία διαφόρων επιστημόνων, πέραν των αθλητιάτρων. Φυσικοθεραπευτές, ψυχολόγοι, διατροφολόγοι και επιστήμονες του αθλητισμού, μόνον όταν εργάζονται ως ενιαίο σύνολο μπορούν να παρέχουν στους αθλητές υψηλών αξιώσεων και πρωταθλητές την υποστήριξη που χρειάζονται για να κατακτούν τους στόχους τους και να παραμένουν στη κορυφή. Κάθε ένας από αυτούς προσφέρει την εξειδικευμένη γνώση και την πολύτιμη εμπειρία του, για την κατανόηση των αναγκών των αθλητών, σμιλεύοντας τους πρωταθλητές της αθλητικής αρένας.
«Η υποστήριξη των αθλητών επιτρέπει την ασφαλή αξιοποίηση του δυναμικού τους. Χτίζοντας σταδιακά ένα υγιές μυοσκελετικό σύστημα, εντοπίζοντας και διορθώνοντας τακτικά τις αδυναμίες του, υιοθετώντας τεχνολογίες αιχμής, επεμβαίνοντας εγκαίρως και έγκυρα στην αποκατάσταση των τραυματισμών οι αθλητές επιτυγχάνουν υψηλότερες αποδόσεις, χωρίς να διακυβεύεται η αθλητική πορεία τους», τονίζουν οι δόκτορες Β. Σακελλαρίου, Π. Πάντος και Κ. Σταραντζής.
Έχοντας ουσιαστικές γνώσεις και πολύτιμη εμπειρία σχετικά με τις ικανότητες και τους περιορισμούς τους μπορούμε να τους ωθήσουμε να φτάσουν στο μέγιστο δυναμικό τους, χωρίς να υπερβαίνουν τα όρια, να καταπονούνται και να τραυματίζονται», καταλήγουν.
