Η Ισπανία, χώρα Καθολική και με συντηρητικά ήθη, είναι μια από τις ελάχιστες στην Ευρώπη που αποποινικοποίησαν την ευθανασία, το 2021, όμως υπό πολύ αυστηρές προϋποθέσεις.
Η 25χρονη Νοέλια πέθανε νωρίς το βράδυ σε ένα νοσοκομείο του Σαντ Πέρε δε Ρίμπες, 40 χιλιόμετρα από τη Βαρκελώνη, όπως μετέδωσαν η ισπανική τηλεόραση και άλλα μέσα ενημέρωσης. Τις προηγούμενες ώρες, δικαστήρια απέρριψαν τις τελευταίες προσφυγές του πατέρα της.
«Θέλω να φύγω εν ειρήνη τώρα, να πάψω να υποφέρω» είχε δηλώσει η ίδια στην τελευταία συνέντευξή της, που μεταδόθηκε την Τετάρτη από το τηλεοπτικό κανάλι Antena 3. Η Νοέλια περιέγραψε μια ζωή γεμάτη οδύνη, σεξουαλική κακοποίηση και μια παιδική ηλικία υπό την κηδεμονία των κοινωνικών υπηρεσιών.
«Δεν αντέχω άλλο. Δεν αντέχω άλλο αυτήν την οικογένεια, δεν αντέχω άλλο τους πόνους», πρόσθεσε, υποστηρίζοντας ότι «η ευτυχία ενός πατέρα, μιας μητέρας ή μιας αδελφής δεν μπορεί να μετρά περισσότερο από την ευτυχία μιας κόρης».
Η δικαστική διαμάχη
Το αίτημά της να της γίνει ευθανασία εγκρίθηκε έπειτα από μακρά δικαστική μάχη με τον πατέρα της, που διαφωνούσε κατηγορηματικά. Η Νοέλια έμεινε τετραπληγική το 2022, όταν πήδηξε από τον πέμπτο όροφο ενός κτιρίου προσπαθώντας να βάλει τέλος στη ζωή της.
«Δεν είμαστε αντιμέτωποι με μια περίπτωση ευθανασίας, αλλά με μια περίπτωση υποβοηθούμενης αυτοκτονίας», υποστήριξε ο δικηγόρος της υπερσυντηρητικής ένωσης «Χριστιανοί Δικηγόροι», Χοσέ Μαρία Φερντάντες, που εκπροσωπούσε τον πατέρα της 25χρονης.
Η Νοέλια είχε ξεκινήσει τις νομικές ενέργειες για να της γίνει ευθανασία από τον Απρίλιο του 2024. «Κανείς στην οικογένειά μου δεν είναι υπέρ», είπε στη συνέντευξή της, λέγοντας ότι «θέλει να φύγει ειρηνικά» και όχι να γίνει «παράδειγμα» για οποιονδήποτε.
Αίτημα σύμφωνο με τον νόμο
Η Επιτροπή Διασφάλισης και Εκτίμησης της Καταλονίας έκρινε ότι το αίτημα της Νοέλια ήταν σύμφωνο με τον νόμο που ορίζει ότι κάθε άνθρωπος που έχει σώας τα φρένας και υποφέρει από «σοβαρή και ανίατη ασθένεια» ή από «χρόνια πάθηση που τον καθιστά ανάπηρο» μπορεί να ζητήσει βοήθεια για να πεθάνει, εφόσον πληροί ορισμένες προϋποθέσεις.
Λίγες ημέρες πριν από την ευθανασία της Νοέλια, που είχε προγραμματιστεί για τον Αύγουστο του 2024, η δικαιοσύνη αποδέχτηκε την πρώτη προσφυγή του πατέρα της ο οποίος ισχυριζόταν ότι η ψυχική κατάσταση της κόρης του «επηρέαζε τη δυνατότητά της να λαμβάνει ελεύθερες και συνειδητές αποφάσεις».
Τον Μάρτιο του 2025, σε μια δίκη κεκλεισμένων των θυρών, η Νοέλια επανέλαβε την επιθυμία της να πεθάνει και φέτος τον Φεβρουάριο το Ανώτατο Δικαστήριο της Μαδρίτης απέρριψε άλλη μια προσφυγή του πατέρα.
Μέχρι και λίγες ώρες πριν από την ευθανασία, υποβάλλονταν προσφυγές σε δικαστήρια, ακόμη και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου, το οποίο ωστόσο απέφυγε να αποφανθεί επί της ουσίας.
«Το να παρακάμπτουμε τον νόμο για να κάνουμε κάτι όπως αυτό που κάνουν οι Χριστιανοί Δικηγόροι, δηλαδή να βρούμε ένα παραθυράκι για να ανατρέψουμε τον νόμο, μας εξοργίζει και μας ανησυχεί», είπε η Κριστίνα Βαλές, η πρόεδρος της ένωσης «Δικαίωμα στον θάνατο με αξιοπρέπεια». Η ένωση αυτή πρότεινε την τροποποίηση του νόμου ώστε να μην διαιωνίζονται αυτού του τύπου οι προσφυγές και να μην επιτρέπεται να παρεμβαίνουν τρίτες πλευρές σε μια διαδικασία που έχει ήδη εγκριθεί.
«Η πραγματικά ανθρωπιστική απάντηση στην οδύνη δεν είναι να προκαλέσουμε τον θάνατο αλλά να προσφέρουμε εγγύτητα, κατάλληλη φροντίδα και πλήρη στήριξη» κατήγγειλε από την πλευρά της η Σύνοδος των Επισκόπων (CEE) της Ισπανίας.
Το κοινοβούλιο της Ισπανίας ενέκρινε το 2021 τον νόμο με τον οποίο αποποινικοποιήθηκε η ευθανασία. Μέχρι τα τέλη του 2024 είχαν υποβληθεί σε ευθανασία 1.123 άνθρωποι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Υγείας.
