Ο Κανονισμός για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας (ΕΧΔΥ), που βρίσκεται σε διαδικασία εφαρμογής, στοχεύει στη βελτίωση της ροής των δεδομένων υγείας εντός και μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Ο ΕΧΔΥ αποτελεί τον πρώτο εξειδικευμένο, τομεακό χώρο δεδομένων της ΕΕ, σχεδιασμένο να βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα υγείας διαμοιράζονται και χρησιμοποιούνται σε ολόκληρη την Ένωση, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι ασθενείς διατηρούν πλήρη έλεγχο των προσωπικών τους πληροφοριών. Σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την ψηφιακή μεταμόρφωση της υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη.

Τι νέο φέρνει για τους επαγγελματίες υγείας;

Ο ΕΧΔΥ θα καταστήσει δυνατή την ασφαλή πρόσβαση των ατόμων και των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης στα ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία οπουδήποτε στην ΕΕ. Αυτό βοηθά τους επαγγελματίες να έχουν γρήγορη και αξιόπιστη πρόσβαση σε δεδομένα ασθενών, μειώνοντας τον διπλό έλεγχο εργαστηριακών εξετάσεων, αποφεύγοντας καθυστερήσεις και επιτρέποντας καλύτερα ενημερωμένες κλινικές αποφάσεις. Για τους ασθενείς, διασφαλίζεται η πορεία της φροντίδας και η ταχύτερη ανταπόκριση σε έκτακτες ανάγκες, αυξάνοντας την ασφάλεια των θεραπειών.

Επιπλέον, ο ΕΧΔΥ θα επιτρέπει τη χρήση δεδομένων υγείας με ασφάλεια για σκοπούς πέρα από την ατομική φροντίδα, όπως έρευνα, καινοτομία, δημόσια υγεία και χάραξη πολιτικής. Οι ασθενείς θα μπορούν να αποφασίζουν ποιοι έχουν πρόσβαση στα δεδομένα τους και να αρνηθούν τη χρήση τους για έρευνα ή πολιτικούς σκοπούς.

• Διασυνοριακή πρόσβαση σε δεδομένα ασθενών: Μέσω της υποδομής “MyHealth@EU”, οι επαγγελματίες μπορούν να έχουν ασφαλή πρόσβαση και να ενημερώνουν τα ηλεκτρονικά δεδομένα υγείας, όπως το συνοπτικό ιστορικό υγείας ασθενούς, ηλεκτρονικές συνταγές, απεικονίσεις και εργαστηριακά αποτελέσματα, πέρα από τα σύνορα της ΕΕ και στις αντίστοιχες δικές τους γλώσσες.
• Πλήρης διαλειτουργικότητα: Όλα τα κράτη μέλη πρέπει να εναρμονίσουν τα συστήματα Ηλεκτρονικών Ιατρικών Αρχείων (EHR) με τα πρότυπα του ΕΧΔΥ, διασφαλίζοντας απρόσκοπτη ανταλλαγή δεδομένων από κλινική σε κλινική και από χώρα σε χώρα.
• Αποτελεσματικότητα: Με όλα τα βασικά δεδομένα ασθενών άμεσα διαθέσιμα, οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να αποφύγουν επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, να εξαλείψουν κατακερματισμένα αρχεία και να παρέχουν ταχύτερη φροντίδα.
• Ετοιμότητα για κρίσεις: Η πρόσβαση σε διαλειτουργικά δεδομένα υγείας σε πραγματικό χρόνο ενισχύει την ικανότητα και την ταχύτητα αντίδρασης σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
  Με τον ΕΧΔΥ, οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά, καθώς τα Ηλεκτρονικά Ιατρικά Αρχεία τους είναι πλέον συμβατά και μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες ακόμη και διασυνοριακά, θέτοντας τα θεμέλια για καινοτομία.

Σημαντικές αλλαγές για την καθημερινή πρακτική

Για τους επαγγελματίες υγείας, ο ΕΧΔΥ σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή στην καθημερινή πρακτική. Με την ενσωμάτωση διαλειτουργικών συστημάτων σε όλα τα κράτη μέλη, εξαλείφονται οι τεχνικοί φραγμοί και οι επαγγελματίες μπορούν να έχουν μια πλήρη εικόνα της υγείας του ασθενή. Το συνοπτικό ιστορικό υγείας ασθενούς θα εξασφαλίζει ότι τα κρίσιμα ιατρικά δεδομένα είναι διαθέσιμα όπου χρειάζονται, ενώ η διασυνοριακή πρόσβαση θα εξασφαλίζει ότι τα αρχεία «ακολουθούν» τον ασθενή όταν αυτός μετακινείται, εργάζεται ή λαμβάνει φροντίδα στο εξωτερικό.

Ο ΕΧΔΥ υπερβαίνει τη φροντίδα του ασθενή. Θα παρέχει σε ερευνητές και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής πρόσβαση σε δεδομένα υγείας πραγματικού κόσμου σε πρωτοφανή κλίμακα, υποστηρίζοντας κλινική έρευνα, καινοτομία και τεκμηριωμένες πολιτικές αποφάσεις. Η πρόσβαση θα ελέγχεται από τα ειδικά εθνικά Όργανα Πρόσβασης σε Δεδομένα Υγείας, διασφαλίζοντας ότι τα δεδομένα χρησιμοποιούνται μόνο για νόμιμους και εγκεκριμένους σκοπούς.

Μελλοντικά, ο ΕΧΔΥ θα επιταχύνει την ιατρική καινοτομία, επιτρέποντας σε γιατρούς και ασθενείς να επωφελούνται από κορυφαία τεχνογνωσία, κλινικές δοκιμές και εξατομικευμένες θεραπείες. Επιπλέον, θα ενισχύσει την ετοιμότητα της Ευρώπης για υγειονομικές κρίσεις, εξασφαλίζοντας ταχύτερες και καλύτερα τεκμηριωμένες αντιδράσεις.

Το χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του κανονισμού ΕΧΔΥ

Ο ΕΧΔΥ θα εφαρμοστεί σταδιακά:

• Μέχρι το 2029: Συνοπτικό ιστορικό υγείας ασθενούς, ηλεκτρονικές συνταγές και παραδόσεις θα είναι διαθέσιμα σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ (βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό ανάπτυξη).
• Μέχρι το 2031: Το εύρος θα επεκταθεί για να περιλάβει εργαστηριακά αποτελέσματα και εκθέσεις, ιατρικές απεικονίσεις και εκθέσεις, καθώς και νοσοκομειακά εξιτήρια, ενισχύοντας περαιτέρω την αξία του για ασθενείς και επαγγελματίες.

Ο ΕΧΔΥ αποτελεί ορόσημο για την ευρωπαϊκή υγειονομική περίθαλψη. Συνδυάζοντας τον ψηφιακό και τον ιατρικό κόσμο, θέτει τα θεμέλια για ένα μέλλον όπου η καινοτομία, η εμπιστοσύνη και η συνεργασία οδηγούν σε καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς σε ολόκληρη την ΕΕ.