Το 80% της ευθύνης για την κακή κατάσταση της υγείας στην τρίτη ηλικία είναι προσωπική ευθύνη κάθε ανθρώπου, σύμφωνα με μια έκθεση που αποσκοπεί να αμφισβητήσει την πεποίθηση ότι η σωματική παρακμή είναι είτε αναπόφευκτη είτε αποτελεί κατά κύριο λόγο ευθύνη του κράτους.

Η έκθεση, η οποία παρουσιάστηκε στη Διάσκεψη για την Έξυπνη Γήρανση στην Οξφόρδη την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι έχουν πολύ μεγαλύτερο έλεγχο στη μακροζωία τους από ό,τι πιστεύεται γενικά. Οι συντάκτες καλούν την κυβέρνηση να λάβει νομοθετικά μέτρα για το αλκοόλ, παρόμοια με τους περιορισμούς που ισχύουν για το κάπνισμα.

Το Living Longer, Better – η πρώτη έκθεση Age-less του Oxford Longevity Project – συντάχθηκε από μια διεπιστημονική ομάδα εμπειρογνωμόνων με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο στους τομείς της ιατρικής, της φυσιολογίας, της γήρανσης και της εκπαιδευτικής πολιτικής. Χρηματοδοτήθηκε από εταιρεία συμπληρωμάτων διατροφής.

Οι συντάκτες της έκθεσης, ο Sir Christopher Ball, ο Sir Muir Gray, ο Dr Paul Ch’en, ο Leslie Kenny και ο καθηγητής Denis Noble, παρουσιάζουν το ποσοστό του 80% ως συντηρητική εκτίμηση.

Ο ισχυρισμός, ωστόσο, έχει χαρακτηριστεί υπεραπλουστευμένος και λέγεται ότι παραβλέπει ευρύτερα επιχειρήματα σχετικά με το αν οι άνθρωποι ελέγχουν πραγματικά τις ατομικές τους επιλογές όταν πρόκειται για ζητήματα όπως η φτώχεια, η ρύπανση και η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.

"Υπεραπλούστευση"

Η Nancy Krieger, καθηγήτρια κοινωνικής επιδημιολογίας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας TH Chan του Χάρβαρντ, δήλωσε: «Η έκθεση αξίζει επαίνους για την απόρριψη του γονιδιακού ντετερμινισμού, αλλά αποφεύγει προβληματικά να ασχοληθεί με τον κοινωνικό προσδιορισμό της υγείας και των ανισοτήτων στην υγεία, καθώς και με τον ρόλο της εργασίας, της οικονομικής στέρησης και των κυβερνητικών πολιτικών που δίνουν στις εταιρείες ελεύθερο πεδίο δράσης για την πώληση ανθυγιεινών προϊόντων».

Ο Steven Woolf,, καθηγητής οικογενειακής ιατρικής και υγείας του πληθυσμού και διευθυντής του Κέντρου Κοινωνίας και Υγείας του Πανεπιστημίου της Κοινοπολιτείας της Βιρτζίνια, συμφώνησε, λέγοντας ότι η μελέτη «αγνοεί και υπεραπλουστεύει τις πραγματικές, πολυεπίπεδες βαθιές αιτίες των συνθηκών που ευνοούν την κακή υγεία σε έναν πληθυσμό».

Και πρόσθεσε: «Υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία και οι οποίοι υπερβαίνουν την προσωπική επιλογή. Έτσι, ενώ είναι καλό να παρέχουμε στους ανθρώπους σαφείς οδηγίες για το πώς οι επιλογές τους επηρεάζουν την υγεία τους, αυτό απαλλάσσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και άλλους από την ευθύνη».

Η Devi Sridhar, καθηγήτρια και πρόεδρος του τμήματος παγκόσμιας δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, δήλωσε ότι «συμφωνεί σε γενικές γραμμές» με το ποσοστό του 80%, αλλά πρόσθεσε ότι το γεγονός ότι υπάρχει ισχυρός σύνδεσμος μεταξύ της κοινωνικοοικονομικής θέσης και της υγείας αποτελεί απόδειξη της συσχέτισης μεταξύ της ρύθμισης της δημόσιας πολιτικής και της κακής υγείας των ατόμων. «Διαφορετικά, τι λέμε;» είπε η Σριντάρ. «Ότι οι άνθρωποι που έχουν πιο ακριβά σπίτια έχουν περισσότερη πειθαρχία;»

Ο Ball, όμως, αντέκρουσε αυτούς τους ισχυρισμούς. «Είναι καλή είδηση αν φταις εσύ, γιατί αυτό σημαίνει ότι είσαι υπεύθυνος – και αν είσαι υπεύθυνος, μπορείς να κάνεις κάτι γι’ αυτό», είπε.

«Νομίζω ότι φέρνω ελπίδα στον κόσμο με αυτή την έκθεση», είπε. «Είτε έχεις πολλά χρήματα είτε λίγα, είτε έχεις ένα άνετο σπίτι είτε μια εξαιρετικά άβολη καλύβα, μπορείς ακόμα να κάνεις επιλογές που θα σου επιτρέψουν να ζήσεις καλά για περισσότερο καιρό.

«Ζούμε σε μια κουλτούρα που πάντα ψάχνει για κάποιο εξωτερικό λόγο για να ρίξει το φταίξιμο: «Είναι όλα φταίξιμο των γονιδίων μου», «Είναι όλα φταίξιμο των γονιών μου». Όχι, δεν είναι. Αν θέλεις να παίξεις το παιχνίδι του φταίξιμου, είναι όλα δικό σου φταίξιμο.»

Ωστόσο, ο Jay Olshansky, ομότιμος καθηγητής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο, αμφισβήτησε επίσης το ποσοστό του 80%.

«Αυτά τα ποσοστά πρέπει να μεταφραστούν σε κάτι ουσιαστικό για να είναι χρήσιμα και κατανοητά», είπε. «Αν αυτό οδηγεί σε μέσο προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση υψηλότερο από 87 έτη, είναι πιθανό να είναι μη ρεαλιστικό.»

Οι συστάσεις

Ο Ball, ωστόσο, αναφέρθηκε σε έρευνες, συμπεριλαμβανομένης της Landmark Twins Study, όπου οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον το 75% της ανθρώπινης διάρκειας ζωής καθορίζεται από περιβαλλοντικούς και τροποποιήσιμους παράγοντες του τρόπου ζωής.

Επίσης, ανέφερε μια ανάλυση μεγάλης κλίμακας υπό την ηγεσία του Oxford Population Health, η οποία χρησιμοποίησε δεδομένα από σχεδόν 500.000 συμμετέχοντες στο UK Biobank και διαπίστωσε ότι οι περιβαλλοντικές εκθέσεις και οι συνήθειες έχουν πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα στον πρόωρο θάνατο και τη βιολογική γήρανση από ό,τι η κληρονομική γενετική.

Οι συστάσεις της έκθεσης περιλαμβάνουν την αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων, την πλήρη αποχή από το αλκοόλ, την προτεραιότητα στον ύπνο, τη μη κατανάλωση φαγητού μετά τις 6.30 μ.μ. και την καλλιέργεια αυτού που αποκαλεί «νοοτροπία χωρίς κρέας».

Όσον αφορά το αλκοόλ, η έκθεση υιοθετεί μια στάση πιο κατηγορηματική από τις τρέχουσες κυβερνητικές οδηγίες. «Το αλκοόλ είναι τοξικό, μην το πίνετε», δήλωσε ο Ball. «Η έκθεση το λέει με θάρρος – ενώ η κυβέρνηση φοβάται να πει την αλήθεια στο κοινό».

Πηγή: Guardian