Σε πρακτικά εφαρμόσιμη γνώση εστιάζει το 36ο Πανελλήνιο Αιματολογικό Συνέδριο, που διοργανώνει στις 6–8 Νοεμβρίου η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία διοργανώνει. Κατευθυντήριες οδηγίες, νέα δεδομένα και διαλόγους που επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις στην κλινική πράξη στο επίκεντρο.

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου στο σύνολό του απαρτίζεται από εκπαιδευτικά συμπόσια, διαλέξεις σε θέματα αιχμής, επιστημονικές αντιπαραθέσεις για κλινικά διλήμματα, προφορικές και αναρτημένες ανακοινώσεις και συνεδρίες για Φοιτητές Ιατρικής, Νοσηλευτές, Βιολόγους και Τεχνολόγους.

Φέτος, το Συνέδριο -πέραν των επιστημονικών εξελίξεων- αφιερώνει χρόνο και σε θέματα πολιτικής υγείας και πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία καθώς και στον διεπιστημονικό διάλογο και τη συνεργασία. Στο βήμα θα βρίσκονται εκπρόσωποι των θεσμικών φορέων, της πολιτείας και των συλλόγων ασθενών, ανοίγοντας έναν πολυεπίπεδο διάλογο για το παρόν και το μέλλον της Αιματολογίας στην Ελλάδα.

Στο επιστημονικό πρόγραμμα συμμετέχουν διακεκριμένοι Έλληνες και ξένοι ομιλητές που θα παρουσιάσουν τις καθιερωμένες πρακτικές αλλά και τις σύγχρονες εξελίξεις, θα αναπτύξουν θέματα αιχμής και θα ανταλλάξουν απόψεις σε επιστημονικά διλήμματα, καλύπτοντας όλο το φάσμα των νοσημάτων της Αιματολογίας.

Επιστημονικά highlights και θεματικοί άξονες

Η εναρκτήρια τελετή στις 7/11 θα ολοκληρωθεί με τη Διάλεξη του Προσκεκλημένου του Προέδρου, όπου φέτος το Συνέδριο έχει την τιμή να φιλοξενεί τον Στυλιανό Αντωναράκη, ένα γιατρό γενετιστή διεθνούς κύρους και πρωτοπόρο στη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος. Η ομιλία του με τίτλο “The Human Genome and the Evolution of Modern Medicine” θα φωτίσει τη νέα, πλήρως εξατομικευμένη διάσταση της μοντέρνας ιατρικής.

Η εξατομικευμένη Ιατρική, στηρίζεται σε αναρίθμητα δεδομένα τα οποία απαιτούν μια υπολογιστική και συνδυαστική δύναμη που ξεφεύγει από τις δυνατότητες του ανθρώπινου νου. Για το λόγο αυτό έχει προγραμματιστεί το ειδικό συμπόσιο: «ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 2.0 – Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ)», την Παρασκευή 7/11, με εισηγήσεις για τον EU AI Act και για τη διείσδυση της ΤΝ στην αιματολογική έρευνα και στην κλινική πράξη. Τις εισηγήσεις θα δώσουν οι καθηγητές Σ. Χατζηχριστοφής, Χ. Μάρκου, Γ. Ρασιδάκης, E. Χατζημιχαήλ, ενώ ο Prof. F. Lancombe στη διάλεξή του θα ενημερώσει για το πως η ΤΝ συνεισφέρει στην ανάλυση των κυττάρων του αίματος με κυτταρομετρία ροής.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ορθή κλινική πρακτική. Στο πλαίσιο του Συνεδρίου, θα παρουσιαστούν οι ευρωπαϊκές οδηγίες ΕHΑ/EMN 2025 για το Πολλαπλούν Μυέλωμα & την Πλασματοκυτταρική Λευχαιμία, οι οποίες διαμορφώθηκαν με βαρύνουσα ελληνική παρουσία (την ομάδα του Καθ. ΑΘ. Δημόπουλου).

Διλήμματα που αλλάζουν την κλινική πρακτική

Η αιματολογία, σαν ειδικότητα με ερευνητική αιχμή, αντιμετωπίζει συχνά θεραπευτικά διλήμματα λόγω της πληθώρας νέων δεδομένων που την κατακλύζουν. Στην προσπάθειά να φωτιστούν κάποιες δύσκολες αποφάσεις και κρίσεις, έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα οι εξής αντιπαραθέσεις:

• Στην Χρόνια Λεμφογενή Λευχαιμία, στην εποχή των στοχευμένων θεραπειών, είναι λογικό να περιμένεις την εξέλιξη της νόσου για να θεραπεύσεις;
• Στα ανθεκτικά Β-λεμφώματα, τα CAR-T Θα αντικαταστήσουν την αυτόλογη μεταμόσχευση στη 2η γραμμή θεραπείας;
• Παραμένει το Πολλαπλό Μυέλωμα ανίατη νόσος στην εποχή των συνδυασμένων με ανοσοθεραπεία θεραπειών;
• Στην επιπολής φλεβοθρόμβωση, πότε ανησυχούμε προκειμένου να προχωρήσουμε σε συστηματικό έλεγχο του ασθενή;
• Στην οξεία μυελογενή λευχαιμία, πόσο σημαντική είναι η προσθήκη ανοσοθεραπείας;
• Στην αντιμετώπιση της πρώτης υποτροπής της Β-Οξείας Λεμφοβλαστικής Λευχαιμίας: αλλογενής μεταμόσχευση ή CAR T cells;
• Στην αντιμετώπιση των αιμοσφαιρινοπαθειών: γονιδιακή θεραπεία ή αλλογενής μεταμόσχευση;

Η ενσωμάτωση των νέων διαγνωστικών τεχνολογιών, των νέων φαρμάκων και των συνδυασμών τους στην καθημερινή πρακτική, περνάει από μία φάση εξοικείωσης και προβληματισμών. Στόχος της ΕΑΕ είναι να επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία και γι’ αυτό στο πρόγραμμα έχουν ενσωματωθεί σχετικές διαλέξεις με Θέματα Αιχμής, όπως:

• Οξεία Μυελοβλαστική Λευχαιμία: Αναφορά στους αναστολείς της menin και στους νέους στοχευμένους θεραπευτικούς συνδυασμούς (τριπλέτες).
• Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα: Διερεύνηση της οικογενούς προδιάθεσης, της παρακολούθησης της υπολειμματικής νόσου, του ρόλου του συμπληρώματος και της κλωνικής αιμοποίησης.
• Πολλαπλό Μυέλωμα: Διερεύνηση της διαγνωστικής αξίας των κυκλοφορούντων νεοπλασματικών κυττάρων.
• Κυτταρικές Ανοσοθεραπείες: Αναφορά στα νέα κριτήρια επιλογής δότη στην εποχή της χρήσης κυκλοφωσφαμίδης μετά τη μεταμόσχευση .
• Αιμόσταση: Αναφορά στη διαγνωστική προσέγγιση της κληρονομικής θρομβοφιλίας και στο θρομβωτικό και μη θρομβωτικό αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο, πέρα από τα κλασσικά κριτήρια.
• Aμφι-ειδικά αντισώματα: Αναφορά στην τεχνολογία των αμφι-ειδικών αντισωμάτων και συγκεκριμένα, στους μηχανισμούς δράσης και ανάπτυξης αντοχής, στις ανεπιθύμητες ενέργειες και σε όσα νεότερα περιμένουμε πέραν των εγκεκριμένων ενδείξεων
• Παιδιατρική Αιματολογία: Αναφορά στην κλωνική αιμοποίηση, στις επίκτητες ουδετεροπενίες και στο αιμοφαγοκυτταρικό σύνδρομο.
• Λεμφώματα: Αναφορά στη σύγχρονη ταξινόμηση των λεμφωμάτων με θεραπευτικές προεκτάσεις και στη σημασία και το χειρισμό του νεοπλασματικού μικροπεριβάλλοντος στα λεμφώματα.

Η πρόσβαση των ασθενών στις καινοτόμες θεραπείες

Ένα διαχρονικό πρόβλημα στην άσκηση της Αιματολογίας είναι ο προβληματισμός της κοινότητας για τα υπέρογκα κόστη των καινοτόμων θεραπειών που δοκιμάζουν την αντοχή και βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και εμποδίζουν την πρόσβαση των ασθενών σε αυτές. Στην προσπάθεια ενημέρωσης των συναδέλφων και διαλόγου με τους φορείς, έχει προγραμματιστεί στις 7/11 ένα συμπόσιο με συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων: ΕΟΦ (Σ. Σαπουνάς), Υπουργείο Υγείας (Α. Αγγελής), Pharma Innovation Forum (Ι. Κωτσιόπουλος), ΣΦΕΕ (Ο. Παπαδημητρίου), ΕΣΔΥ (Κ. Αθανασάκης) και ΕΛΛΟΚ (Γ. Καπετανάκης).

Επιπλέον προβληματισμό στην άσκηση της ειδικότητας αποτελεί και το φορτίο των γραφειοκρατικών πράξεων. Με αφορμή και τη νέα υποχρέωση του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών, θα πραγματοποιηθεί διεπιστημονικό συμπόσιο (8/11, 16:45), με την παρουσίαση του μητρώου, την αναγκαιότητά του και τους προβληματισμούς των Αιματολόγων-Ογκολόγων. Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν ιατροί-ογκολόγοι, εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, της ΗΔΙΚΑ και του οργανισμού που διαχειρίζεται την ανάπτυξη της πλατφόρμας.

Τέλος, σε μια ειδική τελετή μνήμης, η αιματολογική κοινότητα θα τιμήσει τη μνήμη του Δρ. Αθ. Φάσσα, ενός πρωτοπόρου στη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων διεθνώς. Η αναφορά στην σημαντική προσφορά του στην Αιματολογία και στην αντιμετώπιση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης με μεταμόσχευση αυτόλογων αιμοποιητικών κυττάρων, θα γίνει από τους συνεργάτες του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, κ.κ. Ε. Γιαννάκη και P. Muraro.