Αν και οι διακοπές μπορεί να είναι η πιο υπέροχη περίοδος του χρόνου, μπορεί επίσης να είναι και μια από τις πιο αγχωτικές — ειδικά για την καρδιά.

Εκτός από τα ταξίδια, τον χρόνο με την οικογένεια και τις γιορτές, οι εορτασμοί συνδέονται επίσης με αύξηση των καρδιακών προσβολών, των εγκεφαλικών επεισοδίων και των αρρυθμιών.

Αυτή η αύξηση των καρδιακών προβλημάτων θεωρείται ότι είναι αποτέλεσμα πολλαπλών παραγόντων, όπως η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, το μεγαλύτερο άγχος και οι διατροφικές αλλαγές, όπως η κατανάλωση περισσότερου αλατιού από το συνηθισμένο.

«Η καρδιά δεν παίρνει διακοπές», δηλώνει στο National Geographic ο Nick Ruthmann, καρδιολόγος στην Κλινική του Κλίβελαντ. «Ούτε και η υγεία σας».

Επιδράσεις του αλκοόλ

Το σύνδρομο της καρδιάς των διακοπών αναφέρεται στην αύξηση των ακανόνιστων καρδιακών ρυθμών, γνωστών ως κολπική μαρμαρυγή, που συνδέεται με την ξαφνική αύξηση της κατανάλωσης αλκοόλ. Όπως εξηγεί ο Ruthmann, το αλκοόλ θεωρείται ότι διαταράσσει τα κύτταρα της καρδιάς, οδηγώντας σε ακανόνιστους ηλεκτρικούς παλμούς που προκαλούν τη διακοπή της συγχρονισμένης λειτουργίας των κοιλιών της καρδιάς. Αυτό με τη σειρά του αναγκάζει την καρδιά να χτυπά πιο γρήγορα, για να αντισταθμίσει τη μειωμένη αποτελεσματικότητά της. Η μειωμένη αποτελεσματικότητα της καρδιάς μπορεί να οδηγήσει σε στασιμότητα του αίματος στις κοιλίες, σχηματίζοντας θρόμβους που μπορούν στη συνέχεια να μεταφερθούν σε όλο το σώμα, προκαλώντας εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ο κίνδυνος με την κολπική μαρμαρυγή είναι ότι, αν διαρκέσει πολύ, μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη.

«Όσο περισσότερο διαρκεί η κολπική μαρμαρυγή, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να προκληθεί εγκεφαλικό επεισόδιο ή να αναπτυχθεί καρδιακή ανεπάρκεια ή καρδιακή ανεπάρκεια λόγω του γρήγορου καρδιακού παλμού», εξηγεί η Shaline Rao, καρδιολόγος στο NYU Langone Hospital – Long Island, που ειδικεύεται στη θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας. «Αυτά είναι πράγματα που, όταν εντοπίζονται νωρίς, έχουμε πολλές ευκαιρίες να τα αποτρέψουμε και να τα αντιστρέψουμε».

Σημάδια κολπικής μαρμαρυγής

Για μερικούς ανθρώπους, η κολπική μαρμαρυγή οδηγεί σε αισθητά συμπτώματα, όπως ταχυκαρδία, δυνατοί ή παραλειπόμενοι καρδιακοί παλμοί ή ζάλη. Άλλοι μπορεί να μην παρατηρήσουν καν ότι κάτι δεν πάει καλά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να είναι χρήσιμο να έχετε μια φορητή συσκευή, που μπορεί να ανιχνεύσει ακανόνιστους καρδιακούς ρυθμούς. Τα άτομα που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν κολπική μαρμαρυγή περιλαμβάνουν ενήλικες άνω των 65 ετών ή άτομα με οικογενειακό ιστορικό της πάθησης.

«Κανένα φορετό γκάτζετ δεν είναι ακόμα τέλειο», λέει ο Ruthmann, προσθέτοντας ότι «τις περισσότερες φορές, μπορεί μερικές φορές να είναι η πρώτη και μοναδική ένδειξη ότι υπάρχει πρόβλημα».

Εκτός από τη σχέση μεταξύ κολπικής μαρμαρυγής και κατανάλωσης αλκοόλ, πιστεύεται ότι και άλλοι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν σε αυτή την πάθηση. Μερικοί παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τις διακοπές περιλαμβάνουν αυξημένο άγχος, αυξημένη πρόσληψη αλατιού στη διατροφή, σημαντικές αλλαγές στη σωματική δραστηριότητα, κακή ποιότητα ύπνου ή παράλειψη δόσεων φαρμάκων. Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί επίσης να αναπτυχθεί μετά από καρδιακή προσβολή.

«Όλα αυτά μπορούν σίγουρα να αυξήσουν τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής στους ασθενείς», λέει η Johanna Contreras, καρδιολόγος και εθελόντρια στην American Heart Association.

Τα καρδιακά επεισόδια είναι ιδιαίτερα θανατηφόρα κατά τη διάρκεια των διακοπών

Εκτός από την αύξηση της κολπικής μαρμαρυγής, η οποία συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, οι χειμερινές διακοπές συνδέονται επίσης με 15% μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιακού επεισοδίου, ο οποίος περιλαμβάνει 37% υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης καρδιακού επεισοδίου την παραμονή των Χριστουγέννων.

«Περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν από καρδιακά επεισόδια μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς από οποιαδήποτε άλλη περίοδο του έτους», λέει ο Ruthmann.

Μερικοί από τους λόγους για τον υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής κατά τη διάρκεια των διακοπών συνδέονται με τον υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής. Μια καρδιακή προσβολή συμβαίνει όταν μια απόφραξη προκαλεί μείωση της ροής του αίματος προς την καρδιά, η οποία μπορεί να βλάψει ή να καταστρέψει τμήματα του καρδιακού μυός. Αυτή η βλάβη μπορεί επίσης να προκαλέσει ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό, όπως κολπική μαρμαρυγή. Εν τω μεταξύ, οι ίδιοι παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής συνδέονται επίσης με τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής. «Είναι αλληλένδετοι», λέει ο Sadeer Al-Kindi, καρδιολόγος στο Houston Methodist Hospital.

Οι πιθανότητες θανάτου από καρδιακή προσβολή είναι υψηλότερες στις 25 Δεκεμβρίου, ακολουθούμενες από τις 26 Δεκεμβρίου και την 1η Ιανουαρίου. Εκτός από τους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τις διακοπές, συχνά υπάρχει μια απροθυμία να αναζητήσουν ιατρική περίθαλψη.

«Κατά τη διάρκεια των διακοπών, οι άνθρωποι δεν θέλουν να πάνε στο γιατρό», λέει ο Rao. «Δεν θέλουν να σκεφτούν ότι κάτι δεν πάει καλά». Ωστόσο, η αναμονή μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, οδηγώντας σε μόνιμη βλάβη, ακόμη και θάνατο, εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.

Προειδοποιητικά σημάδια

Όπως σημειώνει η American Heart Association, μερικά από τα σημαντικότερα προειδοποιητικά σημάδια καρδιακής προσβολής μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πόνους στο στήθος,
• πόνο ή δυσφορία στο άνω μέρος του σώματος, όπως στα χέρια, την πλάτη, το λαιμό, το σαγόνι ή το στομάχι,
• ή δύσπνοια.

Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ναυτία,
• αίσθημα ζαλάδας
• ή κρύο ιδρώτα.

Είναι επίσης σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι καρδιακές προσβολές μπορεί να εμφανίζονται πολύ διαφορετικά στις γυναίκες, με περισσότερες γυναίκες να αναφέρουν συμπτώματα όπως:

• δύσπνοια,
• ναυτία
• ή πόνο στην πλάτη ή στο σαγόνι.

Τα συμπτώματα της κολπικής μαρμαρυγής μπορεί να περιλαμβάνουν ταχυκαρδία, ακανόνιστους καρδιακούς παλμούς, αίσθημα παλμών ή δυνατούς καρδιακούς παλμούς, εφίδρωση, ζάλη ή αδυναμία, λιποθυμία, δύσπνοια, εύκολη κόπωση κατά τη διάρκεια της άσκησης ή πόνο στο στήθος. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να μην παρουσιάσουν συμπτώματα. Και για τις δύο παθήσεις, είναι ζωτικής σημασίας να αναζητήσετε αμέσως ιατρική βοήθεια, είτε καλώντας το 166 είτε μεταβαίνοντας στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων περιστατικών.

Πώς να περάσετε τις διακοπές σας με υγιή καρδιά

Για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών προβλημάτων που σχετίζονται με τις διακοπές, είναι χρήσιμο να δώσετε προτεραιότητα σε υγιεινές συνήθειες, όπως η μέτρια κατανάλωση τροφής και ποτών, ο επαρκής ύπνος και η τήρηση ενός βιώσιμου προγράμματος άσκησης. Για όσους ταξιδεύουν, είναι σημαντικό να θυμάστε να πάρετε μαζί σας τα φάρμακά σας, συμπεριλαμβανομένων αρκετών επιπλέον δόσεων για να αντιμετωπίσετε τυχόν έκτακτες ανάγκες ή καθυστερήσεις.

«Προσπαθήστε όσο μπορείτε να διατηρήσετε τον ρυθμό σας και να θέσετε ρεαλιστικά όρια στον εαυτό σας», λέει ο Rao.

Πηγή: National Geographic.com